Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Biên soạn tiền sử bệnh tật của gia đình bạn

Biết được tiền sử bệnh tật của các thành viên trong gia đình sẽ giúp bạn và những thế hệ sau này ý thức được một số nguy cơ mắc bệnh, từ đó, có biện pháp dự phòng hiệu quả hơn.

Biên soạn tiền sử bệnh tật của gia đình bạn

Làm thế nào để bắt đầu biên soạn gia phả y tế của gia đình bạn

Bắt đầu thiết lập cây bệnh tật của gia đình bạn bằng cách làm một danh sách nhóm máu của họ hàng, cả những người sống và người đã mất:

  • Người thân cấp độ đầu tiên: cha mẹ, anh chị em, và con cái
  • Người thân cấp độ thứ hai: ông bà, cô dì, chú bác, cháu gái, cháu trai và anh chị em cùng mẹ hoặc cha
  • Người thân cấp độ thứ ba (nếu biết): cụ, anh chị em họ đầu tiên, bà cô, bà chú

Ghi lại gần đúng nhất bất cứ ngày sinh và ngày mất của họ hàng bạn. Không bao gồm những người có liên quan đến bạn bằng hôn nhân hay nhận con nuôi.

Đừng lo lắng nếu có những khoảng trống trong cây gia đình của bạn. Thường không biết nhiều về họ hàng cấp độ hai và ba. Cha mẹ hoặc anh chị em có thể cung cấp một số thông tin còn thiếu khi bạn nói chuyện với họ.

Trao đổi với gia đình về sức khỏe

Hãy nhớ rằng, bạn hoàn toàn có thể đặt câu hỏi về sức khỏe, ngay cả khi các vấn đề y tế thường không được thảo luận trong gia đình của bạn. Bạn có quyền được thông tin đó sẽ giúp bạn đưa ra quyết định về chăm sóc sức khỏe của bạn và của con em mình. Một khi bạn bắt đầu cuộc trò chuyện, bạn có thể ngạc nhiên làm sao một số người sẵn sàng bật mí.

Bạn biết tốt nhất về gia đình mình. Bạn có thể cân nhắc xem liệu họ sẽ được thoải mái hơn khi nói chuyện trong một nhóm người, nói chuyện riêng, nói chuyện qua điện thoại, hoặc qua e-mail. Nếu bạn nghĩ rằng một số người thân của bạn có thái độ cởi mở, hãy tiếp cận họ đầu tiên. Họ có thể cho bạn biết về bệnh của các thành viên khác trong gia đình cũng như của chính họ.

Chuẩn bị các câu hỏi của bạn trước và suy nghĩ về làm thế nào để phát triển chúng mà không gây buồn đau hoặc hành vi phạm tội. Giải thích lý do tại sao bạn đang tìm kiếm thông tin này và làm thế nào nó sẽ giúp bạn bảo vệ bản thân và con mình tránh bệnh tật. Đảm bảo người thân của bạn rằng các chi tiết y tế cá nhân của họ sẽ không bị lạm dụng hoặc chia sẻ mà không có sự cho phép của họ.

Những gì cần tìm kiếm trong lịch sử gia đình bạn

1. Dân tộc

Điều quan trọng là phải biết tổ tiên của bạn đến từ nơi nào bởi vì một số rối loạn di truyền xảy ra thường xuyên hơn ở một nhóm dân tộc so với những nhóm khác. Hãy thử theo dõi đặc điểm dân tộc mình trên cả hai phía họ mẹ và họ cha và lưu ý đặc biệt cho dù cha mẹ, ông bà, hoặc các cụ của bạn đến từ một nhóm dân tộc có nguy cơ cao hơn về bệnh tật nào đó.

2. Vấn đề sức khoẻ:

Biết được bệnh đã ảnh hưởng đến cha mẹ, anh chị em và người thân khác của bạn sẽ giúp nhân viên tư vấn di truyền của bạn đánh giá nguy cơ bạn đối với một rối loạn di truyền. Bắt đầu với người thân cấp độ đầu tiên của bạn và di chuyển xa hơn, tìm kiếm bằng chứng về:

  • Sẩy thai hoặc thai chết lưu
  • Chậm phát triển tâm thần
  • Dị tật bẩm sinh
  • Trẻ em mất sớm
  • Kết quả kiểm tra dương tính của một bệnh di truyền
  • Ung thư
  • Bệnh tim, huyết áp cao, đột quỵ
  • Bệnh tiểu đường
  • Hen suyễn
  • Bệnh tâm thần
  • Bệnh thận
  • Nghiện rượu
  • Vấn đề thị lực hoặc mất thính lực ở tuổi trẻ

Hãy cố gắng thu thập càng nhiều chi tiết càng tốt về bất kỳ bệnh bạn khám phá. Hãy ghi chép:

  • Giới tính và ngày sinh của các đối tượng có ảnh hưởng
  • Quan hệ với bạn (ví dụ dì của mẹ, anh em họ đầu tiên về phía cha)
  • Tuổi lúc chẩn đoán
  • Tuổi khi chết và nguyên nhân chết (nếu đã qua đời)
  • Chi tiết về các vấn đề sức khỏe
  • Thậm chí bạn cũng nên ghi chép cả việc các thành viên trong gia đình đã từng hút thuốc, thừa cân hay có tiền sử lạm dụng thuốc

Bạn càng biết nhiều về bệnh sử gia đình của bạn, bạn càng có khả năng bảo vệ sức khỏe của mình và con em mình.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Gen di truyền ảnh hưởng thế nào đến đứa con tương lai của bạn

CTV Hà My - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Know your genes
Bình luận
Tin mới
  • 14/02/2026

    Điều gì xảy ra với cơ thể khi một người ăn riềng xay trộn chất cấm Vàng O?

    Thạc sĩ Lưu Liên Hương - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam cảnh báo, Vàng O có khả năng gây biến đổi tế bào và làm tăng nguy cơ ung thư khi tích lũy lâu dài trong cơ thể.

  • 14/02/2026

    Chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người độc thân trong ngày lễ Tình yêu

    Ngày Valentine đến, phố phường dường như nhộn nhịp hơn với hoa và quà, nhưng đôi khi điều đó lại khiến những người đang độc thân cảm thấy lòng chùng xuống. Nếu bạn đang cảm thấy một chút trống trải hay lạc lõng khi ngày lễ này cận kề, hãy nhớ rằng đó là những cảm xúc hoàn toàn tự nhiên.

  • 13/02/2026

    Thuốc nhuộm tóc có gây ung thư?

    Thuốc nhuộm tóc được sử dụng rộng rãi để che tóc bạc và thay đổi diện mạo. Tuy nhiên, nhiều người lo ngại các hóa chất trong thuốc nhuộm có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Vậy sự thật thế nào?

  • 13/02/2026

    Lợi ích của tình yêu và các hormone hạnh phúc đối với sức khỏe

    Tình yêu là một quá trình hoạt động tự nhiên của não bộ. Thay vì chỉ là cảm xúc đơn thuần, nó giống như một bộ máy điều khiển giúp cơ thể và tinh thần của chúng ta hoạt động tốt hơn. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ giải thích rõ hơn về cách hoạt động này để bạn thấy được tình yêu bảo vệ sức khỏe như thế nào. Việc tìm hiểu về các hoạt chất trong não không chỉ giải thích lý do chúng ta thấy vui vẻ, mà còn giúp giữ cho trái tim và trí óc luôn khỏe mạnh.

  • 12/02/2026

    Cẩm nang duy trì sức khỏe trong kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán

    Kỳ nghỉ Tết thường đi kèm với sự thay đổi đột ngột trong chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt, gây áp lực trực tiếp lên hệ tiêu hóa, chuyển hóa và hệ thần kinh.

  • 12/02/2026

    Làm ca đêm kéo dài, nội tiết phụ nữ thay đổi ra sao?

    Làm việc ca đêm khiến nhịp sinh học đảo lộn, kéo theo rối loạn nội tiết ở phụ nữ. Tình trạng này ảnh hưởng đến kinh nguyệt, sinh sản và sức khỏe lâu dài nếu không được kiểm soát.

  • 11/02/2026

    Dấu hiệu nhận biết hở van tim và mức độ nguy hiểm

    Hở van tim là bệnh lý tim mạch có thể gặp ở mọi lứa tuổi, tiến triển âm thầm nhưng tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm. Nhận biết sớm các dấu hiệu của hở van tim và hiểu rõ mức độ nguy hiểm của bệnh giúp người bệnh chủ động thăm khám, điều trị kịp thời, hạn chế rủi ro cho sức khỏe.

  • 11/02/2026

    Sơ cứu vết thương do pháo nổ: Nên và không nên làm gì?

    Pháo hoa từ lâu đã là một phần của Tết cổ truyền trong văn hóa người Á Đông. Nhiều người tin rằng tiếng pháo nổ sẽ xua đuổi vận rủi và những điều tiêu cực, mở đường cho may mắn trong năm mới. Tuy nhiên, trong khi pháo hoa mang lại sự phấn khích và ý nghĩa cho đêm giao thừa, chúng cũng tiềm ẩn những rủi ro về an toàn cho mọi người xung quanh. Cùng tìm hiểu về những rủi ro có thể gặp phải khi đốt pháo và những bước xử trí đúng cách qua bài viết sau!

Xem thêm