Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bệnh viêm màng não gia tăng Thầy thuốc khuyến cáo gì?

Từ đầu hè, các ca bệnh viêm não - màng não có xu hướng gia tăng. Chỉ tính 6 tháng đầu năm 2016, Khoa Truyền nhiễm - BV Bạch Mai đã tiếp nhận...

Từ đầu hè, các ca bệnh viêm não - màng não có xu hướng gia tăng. Chỉ tính 6 tháng đầu năm 2016, Khoa Truyền nhiễm - BV Bạch Mai đã tiếp nhận và điều trị cho 43 bệnh nhân được chẩn đoán viêm màng não nước trong (Aseptic meningitis). Tuy nhiên, thực tế người dân còn chủ quan với căn bệnh này, khi mắc bệnh không nhập viện ngay hoặc không theo chỉ định của bác sĩ khiến bệnh biến chứng nguy hiểm.

Các BS hội chẩn ca bệnh khó tại Khoa Truyền nhiễm - BV Bạch Mai.

Bệnh nhân nữ Nguyễn Ánh T. (24 tuổi, ở Phú Xuyên, Hà Nội) có thai 17 tuần vào điều trị tại Khoa Truyền nhiễm, BV Bạch Mai ngày 11/7/2016 sau khi xuất hiện sốt cao liên tục 3 ngày kèm đau đầu, buồn nôn. Các bác sĩ ở tuyến dưới chẩn đoán sốt virut.

Tuy nhiên, sau khi nhập viện được làm các xét nghiệm máu và chọc dịch não tủy, bệnh nhân được xác định viêm màng não nước trong. Qua 10 ngày điều trị tích cực và theo dõi thai kỳ, tình trạng của thai phụ đã tương đối ổn định và có thể xuất viện trong một vài ngày tới. Rất may là bệnh nhân được chẩn đoán và điều trị kịp thời nên đã không ảnh hưởng đến tính mạng và sức khỏe của hai mẹ con.

TS.BS. Đỗ Duy Cường - Phụ trách Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: Từ đầu vụ hè, các ca bệnh viêm não - màng não có xu hướng gia tăng. Chỉ tính 6 tháng đầu năm 2016, khoa đã tiếp nhận và điều trị cho 43 bệnh nhân được chẩn đoán viêm màng não nước trong, trong đó riêng hai tháng 5 và 6/2016 có 32 ca, chiếm 75% các trường hợp. Bệnh nhân đến từ các tỉnh/thành khác nhau như Tuyên Quang, Hà Giang, Cao Bằng, Nghệ An, Thanh Hóa,...

Riêng Hà Nội ghi nhận 9 bệnh nhân. Tất cả bệnh nhân xác định viêm màng não nước trong đều có biểu hiện sốt cao đột ngột liên tục từ 39oC trở lên kèm theo đau khắp đầu hoặc đau vùng hai bên thái dương lan lên đỉnh đầu. Các triệu chứng khác kèm theo như buồn nôn, nôn, tiêu chảy, rối loạn ý thức, một số có biểu hiện co giật, hôn mê. Trong số các bệnh nhân nhập viện, xét nghiệm PCR dịch não tủy khẳng định có 6 ca dương tính với virut Coxackie.

Bệnh cảnh viêm não - màng não xuất hiện sau khi nhiễm một số loại virut như viêm não Nhật Bản, Coxackie, quai bị, thủy đậu... Triệu chứng thường không điển hình khiến người bệnh chủ quan hoặc các bác sĩ chẩn đoán nhầm, dễ bỏ qua.

TS. Cường cho biết: Viêm màng não nước trong thường có căn nguyên là virut, nếu được điều trị sớm sẽ có tiên lượng tốt, tỷ lệ tử vong và di chứng thần kinh thấp hơn so với viêm màng não mủ và viêm não. Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân khi được phát hiện trong tình trạng nặng, do chủ quan nghĩ mình chỉ bị sốt virut hoặc chỉ bị viêm họng, tiêu chảy thông thường mà không biết đó là những dấu hiệu ban đầu của bệnh viêm não - màng não.

Nhiều người đã tự điều trị làm giảm nhẹ hoặc sai lệch các triệu chứng của bệnh khiến bác sĩ chẩn đoán nhầm với bệnh khác. Việc chẩn đoán và điều trị ở giai đoạn muộn có nguy cơ để lại các di chứng nguy hiểm như: giảm vận động, chậm phát triển trí tuệ, não úng thủy, áp-xe não, điếc, giảm thị lực, động kinh...

Kháng sinh không có tác dụng…

Viêm màng não nước trong thực ra là một hội chứng với đặc điểm là có hội chứng màng não, dịch não tủy biến loạn nhẹ như: tăng nhẹ protein (dưới 1g/l), tăng nhẹ số lượng tế bào (chủ yếu lympho), nhưng các xét nghiệm vi sinh thông thường như nhuộm Gram hay nuôi cấy dịch não tủy không tìm thấy được vi khuẩn. Từ “nước trong” ở đây có nghĩa là nhìn bằng mắt thường thấy màu trong nhưng thực tế xét nghiệm không bình thường, để phân biệt với viêm màng não mủ - dịch não tủy nhìn thấy thường đục.

Cũng theo TS. Cường, nguyên nhân gây viêm màng não nước trong chủ yếu là do virut, ngoài ra, một số ít do lao, một số loại ký sinh trùng gây tăng bạch cầu ái toan, giang mai, rickettsia... Điều trị viêm não - màng não do virut chủ yếu là điều trị triệu chứng, dùng các thuốc hạ sốt giảm đau, có thể sử dụng corticoid để giảm viêm và chống phù não,... Lưu ý kháng sinh không có tác dụng đối với viêm não - màng não do virut. Tiên lượng thường tự khỏi sau 1-2 tuần, hiếm khi nặng gây tử vong.

Lời khuyên của thầy thuốc

TS. Cường khuyến cáo người dân nếu thấy các triệu chứng sốt cao đột ngột, đau đầu, buồn nôn hoặc nôn, rối loạn ý thức hoặc co giật,... thì cần đến khám tại các cơ sở y tế ngay. Khi nghĩ đến viêm màng não, bắt buộc phải xét nghiệm dịch não tủy. Tuy nhiên, nhiều khi sợ nguy hiểm nên bệnh nhân và người nhà đã không đồng ý chọc dịch não tủy.

TS. Cường giải thích: Để khẳng định có viêm màng não hay không thì phải lấy dịch não tủy xét nghiệm. Đây là một thủ thuật thăm dò bắt buộc trong các trường hợp nghi ngờ viêm màng não và là một thủ thuật khá đơn giản, an toàn, thực hiện bởi bác sĩ tại các cơ sở chuyên khoa. Sau chọc dịch não tủy, bệnh nhân có thể đau nhẹ vị trí chọc vài ngày rồi tự hết.

Vì vậy, người bệnh không vì quá lo sợ mà để mất đi cơ hội chữa trị kịp thời bởi chỉ sau 1 - 2 ngày bị viêm não nếu không được điều trị, bệnh đã có thể chuyển sang giai đoạn nặng hơn khiến não bị tổn thương, nguy cơ tử vong và biến chứng cao.

Mai Thanh - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm