Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bé làm quen với thức ăn đặc

Giúp bé làm quen với thức ăn đặc là bước rất quan trọng để dạy bé học ăn, mang lại cho con những trải nghiệm thú vị về những hương vị mới, các loại thức ăn đa dạng, giúp răng và hàm của bé phát triển. Mặt khác, quá trình này còn giúp hình thành các kỹ năng khác mà sau này con cần để phát triển ngôn ngữ.

Bé làm quen với thức ăn đặc

Trong vòng 4-6 tháng đầu đời, bé yêu của bạn sử dụng lượng sắt dự trữ trong cơ thể từ khi bé còn là bào thai. Bé cũng hấp thụ sắt từ sữa mẹ và sữa công thức. Khi bé càng lớn lên thì lượng sắt dự trữ càng giảm đi. Điều này có nghĩa là con cần bổ sung sắt và các dưỡng chất khác từ thức ăn đặc cũng như từ sữa mẹ hoặc sữa công thức.

Dấu hiệu bé đã sẵn sàng làm quen với thức ăn đặc

Sự phát triển của con yêu và các hành vi của bé sẽ giúp bạn nhận biết thời điểm nào thì thích hợp cho bé ăn thức ăn đặc.

Những dấu hiệu sau đây cho thấy bé yêu đã sẵn sàng cho thức ăn đặc

  • Đầu và cổ cứng cáp, có thể ngồi thẳng người khi được hỗ trợ
  • Tỏ ra hứng thú với đồ ăn, ví dụ nhìn chăm chú vào đĩa của bạn
  • Qườ tay vào đồ ăn
  • Há miệng khi được cho ăn bằng thìa.

Tùy vào mỗi em bé mà các dấu hiệu này xuất hiện ở những thời điểm khác nhau. Tuy nhiên, hầu hết là khoảng thời gian 6 tháng tuổi.

Bé bị dị ứng thức ăn

Các bé mắc bệnh chàm hoặc có tiền sử dị ứng trong gia đình có nguy cơ dị ứng hoặc không dung nạp thức ăn cao hơn. Tuy nhiên, trẻ không có tiền sử dị ứng cũng có thể bị dị ứng thức ăn.

Cho bé ăn thức ăn đặc quá sớm, ví dụ, trước bốn tháng hoặc quá muộn, đều làm tăng nguy cơ con bị dị ứng thực phẩm.

Nếu bé yêu của bạn đã bị dị ứng thức ăn, nếu gia đình bạn có tiền sử dị ứng thức ăn thì cần tham khảo ý kiến của các bác sĩ chuyên khoa.

Tập cho bé ăn như thế nào?

Khi lần đầu tiên tập cho bé ăn, việc tạo ra tâm lý vui vẻ thoải mái cho cả mẹ và con là điều vô cùng quan trọng . Bé yêu của bạn có thể sẽ thích ăn các đồ ăn thêm sau khi bú mẹ hoặc sữa công thức. Đó là bởi vì khi bé đang thực sự đói bụng, bé sẽ thích bú mẹ hoặc sữa công thức-những món thỏa mãn cơn đói của bé đầu tiên . Dạ dày bé vẫn có chỗ để thử thức ăn mới sau khi đã bú mẹ hoặc bú bình.

Dần dần, bạn sẽ học được cách nhận biết khi nào con đói hoặc no, hứng thú hay mệt mỏi.

Dấu hiệu cho thấy bé đang đói:

  • Tỏ ra phấn khích khi nhìn thấy đồ ăn
  • Nhoài người về phía mẹ khi ngồi trên ghế
  • Há miệng to khi được xúc cho ăn

Dấu hiệu cho thấy bé không còn hứng thú

  • Quay đầu đi chỗ khác
  • Bị phân tán chú ý
  • Đẩy thìa ra
  • Mím chặt môi

Tập cho bé ăn như thế nào: dạng thức ăn

Thức ăn dặm đầu tiên có thể là thực phẩm nghiền, xay hay thức ăn mềm cắt khúc.

Mặc dù bạn không cần xay những thức ăn đầu tiên của bé, nhưng một số thực phẩm, chẳng hạn như thịt, cần được xay nhỏ để bé ăn dễ dàng.

Nếu bắt đầu bằng thức ăn xay mịn, bạn nên tăng dần độ nhám, chuyển sang thức ăn nghiền hay những mẩu thức ăn mềm cắt nhỏ trong vòng vài tuần.

Mẹ nên cố gắng thay đổi độ nhám của thức ăn để phù hợp với khẩu vị của bé. Khi bé đã quen với độ mịn nhất định, hãy chuyển sang loại thực phẩm có nhiều cục hơn. Đa dạng các loại thức ăn sẽ giúp bé nhai và phát triển cơ miệng để phục vụ cho kỹ năng nói của bé sau này.

Tất cả các món mới đều hấp dẫn đối với bé, – vì thế, mẹ không cần phải chuẩn bị loại đồ ăn đặc biệt nào cả. Mẹ có thể tập cho bé ăn đồ ăn theo bất cứ thứ tự nào, tuy nhiên, tốt nhất là bắt đầu với loại thực phẩm giàu sắt. Ví dụ ngũ cốc dành cho trẻ nhỏ, rau nấu chín, thịt lợn hay gà băm, cá nghiền, đậu, hạt đậu nghiền…

Mẹ cũng có thể kết hợp các loại thức ăn cùng nhau, không nhất thiết phải mỗi lúc tập cho bé ăn từng thứ một. Tuy nhiên, nếu gia đình có tiền sử bị dị ứng thì có thể tập từng loại đồ ăn. Như vậy, mẹ có thể biết bé dị ứng với loại thực phẩm nào hãy cho bé ăn các thực phẩm đa dạng chế biến tại nhà, chẳng hạn như:

  • Các loại rau: ví dụ, khoai tây, cà rốt, đậu, hoa quả như chuối, táo, dưa hấu, bơ
  • Lúa mì, yến mạch, bánh mì, mì sợi
  • Thức ăn có bơ sữa như sữa chua và phô mai giàu chất béo
  • Trứng nấu kỹ nhưng không phải trứng sống hay lòng đào

Hãy bảo đảm rằng bạn chuẩn bị nhiều loại đồ ăn để bé có thể cầm tay như Hãy cho bé tập ăn rau củ nấu chín cắt thành miếng nhỏ hoặc các mẩu bánh mỳ mềm, bánh mỳ nướng.. để khuyến khích bé nhai và tự bốc ăn.

Có thể tập cho bé ăn các thực phẩm này khi được 8 tháng.

Bé vẫn cần được duy trì bú mẹ hoặc sữa công thức cho đến khi ít nhất 12 tháng tuổi

Cách tiếp cận để rèn bé ăn - Giờ ăn

Chọn một thời điểm khi bạn và bé cảm thấy thoải mái nhất

Lựa chọn thức ăn mềm hay nghiền phụ thuộc vào bạn, nhưng không nhất thiết phải nghiền tất cả các loại thức ăn. Nếu mẹ bắt đầu với thức ăn mềm, hãy nhanh chóng tăng độ nhám, chuyển sang các món nghiền hay rau củ mềm cắt nhỏ trong vòng vài tuần tiếp theo.

Để bé ngồi ghế cao, cho bé ăn bằng thìa

Quan sát dấu hiệu bé không hứng thú hay đã no bụng dựa vào đó bạn sẽ biết bé đã ăn đủ no.

Trong thời kỳ trước 12 tháng tuổi, bé cần được uống nước đun sôi kỹ để nguội đựng trong cốc, đặc biệt khi trời nóng. Sau thời gian này, mẹ có thể cho bé uống nước sạch hoặc sữa nguyên kem, không cho bé uống các loại nước khác.

Đưa cho bé cái thìa để bé tự xúc ăn

Trò chuyện với con về đồ ăn bé ăn ví dụ món ăn gì, màu sắc, mùi vị, được chế biến như thế nào.

Cho bé thử món bạn đang ăn để giới thiệu cho bé hương vị của món nấu tại ăn ở nhà và hãy đảm bảo rằng những đồ bạn cho bé ăn là đồ ăn an toàn.

Theo dõi sự yêu thích và mức độ ngon miệng của bé.

Bé nên ăn gì khi được 12 tháng tuổi?

Ở giai đoạn 12 tháng tuổi, bé yêu có thể ăn hầu hết các loại thực phẩm lành mạnh giống như các thành viên khác trong gia đình ví dụ như hoa quả, rau, ngũ cốc, cá, thịt gà, trứng, đậu, đậu lăng, mì sợi, cơm và bánh mì.

Với đồ uống, ở giai đoạn này bé có thể uống sữa bò nguyên kem. Cố gắng cho bé uống mỗi ngày 2 cốc sữa hoặc các chế phẩm sữa như phô mai, sữa chua.

Đồ ăn của bé không cần bổ sung thêm muối và đường. Nếu bạn loại bỏ tất cả muối và đường, bạn sẽ không làm con chán với đĩa thức ăn nhạt hoặc tạo cho con thói quen phải bỏ thêm gia vị vào đồ ăn.

“Bãi chiến trường” trong khi ăn

Đó là bởi vì ăn cũng là một kỹ năng mà các bé phải học bao gồm cả việc đưa thức ăn vào miệng.

Đó cũng là bởi vì các bé khám phá bằng cách chạm vào thức ăn. Mẹ nên khuyến khích điều này bởi nó tạo ra tạo ra không gian cho bé phát triển, giống như dịch là kỹ năng vận động tinh và tư duy

Nếu bé nhà bạn đang ngồi ở ghế cao, bé học được cách nhận biết độ cao, độ sâu khi làm rơi đồ vật từ chiếc ghế xuống sàn. Tuy nhiên, nếu con ném hết đồ ăn, thì có lẽ là do con không đói. Vậy thì đó là thời điểm cho các hoạt động khác.

Bữa ăn là khoảng thời gian cả gia đình cùng chia sẻ. Nếu bạn có thể giữ bình tĩnh và kiên nhẫn với sự bày bừa của con, bạn sẽ cảm thấy khoảng thời gian này dễ chịu hơn. Bí kíp: bạn có thể lau dọn dễ dàng hơn nếu trải 1 tờ báo hoặc tấm nilon ở dưới ghế ăn của bé và chuẩn bị một mảnh khăn lau chùi.

Đề phòng hóc, sặc thức ăn

Luôn giám sát khi bé hoặc trẻ nhỏ ăn các thức ăn cứng.

Ngồi cạnh bé trong khi bé ăn không chỉ giúp cha mẹ ứng phó với hiện tượng sặc thức ăn mà còn tạo ra sự giao tiếp 2 chiều giữa cha mẹ và con cái. Không để con ăn những thức ăn cứng như mẩu cà rốt sống, các loại hạt, thịt hoặc cá có nhiều xương răm cho đến khi bé ít nhất 3 tuổi.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những điều nên làm và không nên làm khi cho trẻ ăn dặm

Lê Mai - Theo Bệnh viện Nhi TW/Raising the children
Bình luận
Tin mới
  • 04/03/2026

    Cách sử dụng dưa chuột hỗ trợ hạ mỡ máu

    Dưa chuột được xem là thực phẩm có lợi cho người mỡ máu cao nhờ thành phần giàu nước và chất xơ. Tuy nhiên, để hỗ trợ kiểm soát mỡ máu hiệu quả, việc sử dụng dưa chuột đúng cách và hợp lý là điều không phải ai cũng nắm rõ.

  • 04/03/2026

    Đau lưng mãn tính: Nguyên nhân và giải pháp từ chuyên gia

    Đau lưng đã trở thành vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt phổ biến ở dân văn phòng do thói quen ngồi làm việc lâu, dễ dẫn đến thoát vị đĩa đệm. Khi cơn đau kéo dài trên 3 tháng, đó là dấu hiệu của đau lưng mãn tính. Để kiểm soát và cải thiện tình trạng này, điều quan trọng là phải hiểu rõ căn nguyên và áp dụng các giải pháp phù hợp như thay đổi thói quen và thực hiện các bài tập chuyên biệt. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích các nguyên nhân cốt gây ra chứng đau lưng mãn tính và các phương pháp khoa học giúp điều trị đau lưng hiệu quả.

  • 03/03/2026

    Giảm cân sau Tết: Cẩn trọng “bẫy” quảng cáo thần tốc

    Sau Tết, nhu cầu giảm cân tăng cao nhưng các phương pháp “thần tốc” tiềm ẩn nhiều rủi ro, đòi hỏi người dân phải tỉnh táo lựa chọn giải pháp an toàn và khoa học.

  • 03/03/2026

    Danh sách 291 mỹ phẩm bị thu hồi

    Danh sách 291 mỹ phẩm bị thu hồi

  • 03/03/2026

    Tăng cường hệ miễn dịch qua thảo dược - một góc nhìn khoa học

    Thảo dược là tập hợp các thực vật đã được nhân loại sử dụng trong chăm sóc sức khỏe từ lâu đời.

  • 03/03/2026

    7 cách tăng testosterone tự nhiên giúp nam giới duy trì 'phong độ'

    Testosterone là hormone quan trọng ảnh hưởng tới sức khỏe sinh lý, khối lượng cơ bắp và mật độ xương ở nam giới. Dù nồng độ hormone này suy giảm theo tuổi tác, nhưng lối sống khoa học có thể giúp cải thiện testosterone một cách tự nhiên và an toàn.

  • 03/03/2026

    Dầu thực vật có hại cho sức khỏe hay đang bị hiểu sai?

    Dầu thực vật đang bị gắn mác "kẻ thù" của sức khỏe, với những lo ngại về viêm nhiễm, bệnh tim mạch và quy trình chế biến. Tuy nhiên, các nghiên cứu trong những năm gần đây cho thấy dầu thực vật không phải là “thủ phạm” gây bệnh. Vấn đề cốt lõi nằm ở việc bạn lựa chọn loại dầu nào để sử dụng, cách chế biến và liều lượng tiêu thụ như thế nào?

  • 02/03/2026

    Táo ta có tác dụng gì?

    Trong kho tàng Y học cổ truyền Việt Nam, táo ta không chỉ là loại trái cây dân dã, gắn bó với làng quê mà còn được coi là một vị thuốc quý, có tác dụng bồi bổ cơ thể, hỗ trợ phòng và trị nhiều chứng bệnh thường gặp.

Xem thêm