Tại sao có thể bị cháy nắng ngay cả trong một ngày nhiều mây?
Bức xạ tia cực tím của mặt trời là một loại nguồn năng lượng tự nhiên mà chúng ta không thể nhìn thấy. Nhưng chúng ta có thể cảm nhận được năng lượng tia cực tím của mặt trời. Đây là lý do tại sao làn da không được bảo vệ cảm thấy nóng hoặc ấm vào ban ngày khi ra nắng. Bức xạ tia cực tím của mặt trời mạnh nhất và gây hại nhất trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều. Bức xạ UV thậm chí còn phát triển mạnh hơn và có khả năng gây hại trong mùa hè, khi trái đất nghiêng góc về phía mặt trời. Nếu bạn sống gần đường xích đạo, bức xạ tia cực tím của mặt trời mạnh quanh năm vì phần này của Trái đất nhô ra gần mặt trời nhất. Những người sống, làm việc hoặc sinh sống ở độ cao cũng bị phơi nắng mạnh vì những lý do tương tự. Bức xạ tia cực tím của mặt trời có thể được tăng cường và gây hại nhiều hơn khi nó chiếu vào các bề mặt phản chiếu như nước, xi măng, cát và tuyết. Vì vậy, điều đặc biệt quan trọng là phải đảm bảo bạn được bảo vệ làn da khỏi ánh nắng mặt trời đầy đủ khi ở những nơi hoặc tình huống mà bạn sẽ gặp phải những yếu tố phóng đại ánh nắng mặt trời này, chẳng hạn như khi:
Đúng là các đám mây có thể chặn một số tia UV. Nhưng hơn 90% bức xạ UV của mặt trời vẫn có thể xuyên qua các đám mây vào những ngày u ám nhẹ và gây ra cháy nắng.
Các loại bức xạ tia cực tím (UV)
Mặt trời là nguồn tia UV tự nhiên duy nhất và lớn nhất mà chúng ta tiếp xúc. Các nguồn tia UV nhân tạo, như giường tắm nắng, cũng có thể gây cháy nắng và cực kỳ nguy hiểm. Mặt trời không chỉ tỏa ra một loại tia UV, mà có ba loại. Mỗi loại có những đặc điểm khác nhau dựa trên mức năng lượng, hoặc bước sóng của nó, và mang những nguy cơ khác nhau đối với sức khỏe của chúng ta.
Tia cực tím A (UVA)
UVA có bước sóng cao nhất. Nó đi xuyên qua tầng ôzôn bảo vệ của Trái đất vào sâu trong da của chúng ta, gây ra rám nắng và cháy nắng. Tia UVA cũng có thể gây ra tổn thương di truyền cho các tế bào da, góp phần đáng kể vào nguy cơ ung thư da. Mặc dù yếu hơn hai loại tia UV còn lại, nhưng tia UVA được mặt trời phát ra với số lượng khá ổn định trong suốt cả năm.
Tia cực tím B (UVB)
UVB có bước sóng trung bình. Nó xâm nhập vào các lớp ngoài cùng của da và cũng có thể gây sạm da và cháy nắng. Tầng ôzôn hấp thụ một số tia UVB trước khi nó đến Trái đất. Mức độ của tia UVB thay đổi trong ngày và cũng theo mùa: UVB mạnh nhất vào sáng muộn đến giữa buổi chiều, và từ mùa xuân đến mùa thu ở các vùng khí hậu ôn đới. Nhưng tia UVB có thể gây hại cho làn da của bạn quanh năm.
Tia cực tím C (UVC)
UVC có bước sóng ngắn nhất. Tầng ôzôn hấp thụ hoàn toàn nên không gây nhiều nguy hiểm cho sức khỏe con người.
Ai có nguy cơ bị cháy nắng cao, ngay cả trong một ngày nhiều mây?
Một số người có nguy cơ bị cháy nắng cao hơn, ngay cả trong một ngày nhiều mây. Nếu bạn có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào sau đây, hãy chống nắng cẩn thận hơn để bảo vệ mình khỏi tia nắng mặt trời:

Một nghiên cứu lớn năm 2010, liên quan đến người da đen sống ở California cho thấy rằng trong số hơn 2.000 người trưởng thành, chỉ có 31% sử dụng một số loại chống nắng thường xuyên và 63% không bao giờ sử dụng kem chống nắng. Những người có tông màu da sẫm hơn có mức độ hắc tố trong da cao hơn những người có tông màu da sáng hơn. Melanin bảo vệ da khỏi tác hại của ánh nắng mặt trời nhưng chỉ ở một mức độ nhất định. Ngay cả những người có làn da sẫm màu chứa hàm lượng melanin cao hơn cũng có nguy cơ bị tổn thương do ánh nắng mặt trời và ung thư da.
Các triệu chứng của cháy nắng
Mọi người đều có nguy cơ bị cháy nắng, ngay cả trong những ngày nhiều mây. Các triệu chứng của cháy nắng có thể biểu hiện khác nhau tùy thuộc vào màu da của bạn và mức độ nghiêm trọng của vết cháy nắng. Cháy nắng thường biểu hiện các triệu chứng dữ dội nhất từ 24 đến 36 giờ sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Nó thường lành trong vòng vài ngày đến một tuần. Một số triệu chứng phổ biến nhất của cháy nắng nhẹ đến trung bình bao gồm:
Những người có tông màu da sáng hơn hầu như luôn bị mẩn đỏ nghiêm trọng kèm theo cháy nắng.
Cách bảo vệ bạn khỏi ánh nắng mặt trời vào những ngày nhiều mây
Sẽ có lợi nhất khi sử dụng nhiều loại kem chống nắng. Không có một loại nào làm được tất cả. Vào cả những ngày nắng và nhiều mây, hãy cố gắng thực hiện nhiều bước chống nắng nhất có thể:
Bạn nên thoa loại kem chống nắng nào vào ngày nhiều mây?
Thoa kem chống nắng sẽ sử dụng vào ngày nắng hoặc những ngày nhiều mây tức là kem chống nắng phổ rộng với SPF ít nhất là 30. Lưu ý rằng kem chống nắng có nguồn gốc tự nhiên “an toàn cho da” cũng tốt hơn cho cơ thể, vì chúng không chứa các hóa chất độc hại oxybenzone và octinoxate. Che tất cả các vùng da trần của bạn bằng kem chống nắng, bao gồm cả bàn tay, tai và cổ của bạn. Kem chống nắng không thấm nước thích hợp hơn cho những người hoạt động thể chất hoặc có thể ở trong hoặc gần nước.
Bạn nên thoa bao nhiêu kem chống nắng vào một ngày nhiều mây?
Bạn nên thoa khoảng 28g kem chống nắng cho mỗi lần thoa để che phủ toàn bộ cơ thể của mình. Đảm bảo bạn thoa đều kem chống nắng lên da. Cần khoảng 15 phút để kem chống nắng được hấp thụ vào da của bạn, vì vậy tốt nhất bạn nên thoa trước khi ra ngoài trời. Thoa lại kem chống nắng sau mỗi 2 giờ khi bạn ở ngoài nắng.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những điều không nên làm sau khi bị cháy nắng
Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.
Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.