Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chấn thương vùng đầu trong bóng đá

Ở phút thứ 8 trong trận đấu tại World Cup bóng đá nam giữa đội tuyển Anh và đội tuyển Iran, thủ thành người Iran Alireza Beiranvand đã va chạm trực diện với một đồng đội. Va chạm khiến người thủ môn đổ máu, không đứng vững và dường như mất phương hướng — không thể tiếp tục thi đấu. Tuy nhiên sau khi đội ngũ y tế can thiệp tại chỗ, cầu thủ này lại đứng dậy và thi đấu tiếp nhưng chỉ trong vòng vài phút, trước khi tiếp tục ngã xuống sân và được đưa lên cáng để đưa đến bệnh viện. Sau tình huống này, nhiều câu hỏi được đặt ra đối với Liên đoàn bóng đá thế giới (Fifa) vì những thiếu sót trong công tác xử trí ban đầu và tính an toàn cũng như những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của các cầu thủ trong ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh liệu có được đảm bảo?

Va chạm vùng đầu là cực kỳ nguy hiểm – theo các chuyên gia y học thể thao

Một cú va chạm vào vùng đầu như những gì thủ thành Beiranvand đã trải qua có thể khiến não bộ chấn động mạnh, và đây là một loại chấn thương não điển hình. Dù đây không phải là một tình trạng thường xuyên xảy ra nhưng việc phòng tránh là điều cần thiết để hạn chế tối đa những trường hợp tương tự.

Chơi thể thao và chấn thương trong thể thao là cực kỳ nguy hiểm — đặc biệt là chấn thương vùng đầu. Theo các nhà khoa học, việc gặp phải chấn động vùng đầu là khó tránh khỏi, và đặc biệt với lần thứ 2 trước khi hồi phục sau lần chấn thương đầu có thể dẫn đến hội chứng tác động lần 2, bao gồm cả việc não bộ “sưng” lên nhanh chóng, và nó thường có thể gây ra tử vong. Ngoài ra, các tác động đầu lặp đi lặp lại — ví dụ như đi đánh đầu hay va chạm nhiều lần — cũng có thể dẫn đến các bệnh thoái hóa thần kinh như sa sút trí tuệ hoặc các bệnh não chấn thương mạn tính.

World Cup 2022: 'Unacceptable' incident as football fans seethe

Có sự thiếu sót của FIFA trong công tác quản lý?

Worldcup 2022 là kỳ Worldcup bóng đá nam đầu tiên cho phép thay người do các chấn thương đặc biệt. Các đội có thể thực hiện thêm một sự thay thế nếu một cầu thủ bị đau hoặc bị nghi ngờ là bị chấn động mạnh nguy hiểm.

Tại mỗi trận đấu, có một "đội ngũ phát hiện chấn động" nhằm theo dõi và phát hiện, xử trí nhanh chóng cho các vận động viên. Đây là một thành viên của đội ngũ y tế ngồi trên khán đài với quyền truy cập vào các video phát lại và có nhiệm vụ xác định các chấn thương não có thể xảy ra. Quy định kiểm soát chấn động trong y tế của FIFA chỉ ra rằng sau khi kiểm tra ban đầu (trên sân), cần phải kiểm tra ngoài sân cỏ hoặc khu vực yên tĩnh. Bước này đặc biệt quan trọng và bắt buộc phải tiến hành trong không gian tĩnh lặng. Tất nhiên, tình trạng này cũng tốn rất nhiều thời gian để phát hiện, đặc biệt là khi các dấu hiệu và triệu chứng chấn động có thể bị trì hoãn — và đôi khi không xuất hiện trong tối đa ba tuần sau khi xảy ra chấn động vùng đầu.

Dù vậy, quy định của FIFA nhấn mạnh sự cần thiết phải đánh giá bên ngoài sân cỏ nhưng điều này lại gặp phải nhiều sự phản kháng của các cầu thủ tạm thời. Tất cả các cầu thủ khi thi đấu cho màu áo đội tuyển quốc gia đều gặp phải các áp lực cố gắng tối đa, bởi vậy các huấn luyện viên luôn mong muốn các cầu thủ tốt nhất có mặt trên sân, và các vận động viên cũng muốn đóng góp công sức hay trở thành “người hùng” cho tổ quốc. Điều này còn có thể dẫn đến đội ngũ y bác sĩ của các đội bóng thậm chí đã bị các huấn luyện viên lạm dụng phải điều trị cho các cầu thủ bị thương, hay các cầu thủ được huấn luyện về cách "gian lận" các bài kiểm tra chấn động để họ có thể tiếp tục ở lại sân thi đấu. Vào đầu năm 2022, lời kêu gọi Hiệp hội Bóng đá Quốc tế (IFAB) – nơi xác định các quy tắc của trận đấu – cho phép thay thế các cầu thủ gặp chấn động tạm thời đã được đưa ra, được ký bởi các cựu cầu thủ, các nhà khoa học hàng đầu, những người ủng hộ điều luật này và gia đình của các cựu cầu thủ. Tuy nhiên, IFAB đã từ chối lời kêu gọi này.

Hiện tại, FIFA tuyên bố rằng: “Nếu có bất kỳ sự nghi ngờ về chấn thương, chấn động ở bất kỳ giai đoạn nào trong thi đấu, FIFA khuyến khích tất cả các bác sĩ của đội loại bỏ cầu thủ khỏi trận đấu hoặc buổi tập và đánh giá, điều trị một cách thích hợp. Trách nhiệm cuối cùng về chẩn đoán và quản lý chấn động thuộc về bác sĩ của đội bóng, và FIFA hy vọng tất cả các đội sẽ hành động vì lợi ích tốt nhất của các cầu thủ và sức khỏe của họ".

Làm thế nào để phát hiện chấn động khi thi đấu?

Thái độ của các nhà quản lý bóng đá đối với chấn động gặp phải ở các cầu thủ đã được cải thiện trong thời gian gần đây, nhất là kết quả là sức khỏe của các cầu thủ cần phải được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng quyết định chơi tiếp hay không không nên nằm trong tay người chơi hoặc bất kỳ ai liên quan đến đội. Nó cần được các chuyên gia y tế xác định.

Đã có những lời chỉ trích rộng rãi trên phương tiện truyền thông về việc xử lý chấn thương của thủ thành Beiranvand. Mỗi chấn động xảy ra đều là khác nhau, và chúng có thể rất khó xác định. Ngoài những dấu hiệu có thể nhìn thấy bằng mắt thường mà bất kỳ ai đang xem đều có thể nhận ra, và các chuyên gia nhận định cần thực hiện đúng theo cụm từ "Nếu nghi ngờ một trường hợp nào đó, hãy cho họ ngồi ngoài". Điều này có thể cứu sống một mạng người. Một cầu thủ nên được đưa ra khỏi trận đấu và tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu có bất kỳ dấu hiệu nào được dưới đây được phát hiện:

  • Có vấn đề về sự thăng bằng (mất thăng bằng, ngã, loạng choạng...)
  • Có vấn đề thị lực (hoa mắt, nhìn mờ...)
  • Đáp ứng chậm với câu hỏi và trả lời
  • Amnesia – mất trí nhớ tạm thời bao gồm các thông tin, sự việc...
  • Nôn mửa
  • Khóc hoặc cười không phù hợp ngoại cảnh
  • Quên, lú lẫn, nhầm lẫn về vị trí thi đấu, trận đấu hoặc mất ý thức...

Tổng kết

Chấn thương của thủ thành Iran Alireza Beiranvand làm tăng thêm danh sách ngày càng dài các cầu thủ chấn thương trong các trận đấu, đặc biệt là chấn thương não bộ. Điều này đặt ra những cảnh báo về tính mạng và sức khỏe các cầu thủ cần được chú trọng và bảo vệ nghiêm ngặt hơn, cũng như các nhà hoạch định, quản lý bóng đá cần có chế tài nghiêm khắc hơn nữa.

Tham khảo thêm thông tin tại: Những điều cần biết về chấn thương thể thao

 

Viện Y học ứng dụng Việt Nam (Tổng hợp) -
Bình luận
Tin mới
  • 27/01/2023

    Trẻ có cân nặng sơ sinh cao có nguy cơ mắc bệnh gì?

    Không phải cứ sinh con to là tốt. Tại sao lại như vậy? Cùng tìm hiểu nguyên nhân trong bài viết dưới đây của Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Viện Y học ứng dụng Việt Nam:

  • 26/01/2023

    Lợi ích không ngờ của phương pháp đi bộ lùi

    Bài viết này giúp bạn biết được những lợi ích của việc đi lùi trên máy chạy bộ trong vật lý trị liệu cũng như hướng dẫn cho bạn cách đi lùi trên máy chạy bộ một cách an toàn.

  • 26/01/2023

    Tại sao bạn hay bị cảm cúm vào mùa lạnh?

    Mùa cảm lạnh và cúm đang bắt đầu ập đến, và chúng ta dường như không thể thoát khỏi những cơn ho và hắt hơi. Nhưng tại sao chúng ta dễ bị cảm cúm và nhiễm trùng hơn trong những tháng lạnh? Hầu hết chúng ta đều bị cảm lạnh ít nhất hai lần mỗi năm, tại sao lại vậy?

  • 25/01/2023

    Cánh mày râu dừng ngay uống nước ngọt nếu không muốn bị hói

    Ngoài cà phê, bia rượu thì các loại nước ngọt, nước trái cây, nước có gas... cũng là sở thích của rất nhiều chàng trai. Tuy nhiên ngoài các nguy cơ sức khỏe như tiểu đường, tim mạch,... thì nước ngọt còn có thể khiến chúng ta rụng tóc. Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây:

  • 25/01/2023

    Chuyện ấy an toàn trong dịp Tết như thế nào?

    Khi các bữa tiệc, giao lưu và gặp gỡ diễn ra thường xuyên hơn rất nhiều và những tình huống đó đôi khi có thể dẫn đến phát sinh quan hệ tình dục. Đảm bảo tình dục an toàn là một phần trong đời sống tình dục của bạn nhất là trong dịp Tết, giúp cho bản thân bạn và những người xung quanh khỏe mạnh.

  • 24/01/2023

    Bí quyết giúp người tăng huyết áp ngủ ngon

    Ngủ không đủ giấc làm tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp, tăng cân và đái tháo đường. Cùng tìm hiểu mối quan hệ giữa tăng huyết áp và giấc ngủ trong bài viết dưới đây:

  • 24/01/2023

    Làm gì khi ngày Tết bị dị ứng phấn hoa?

    Hoa là một trong những món quà tinh thần không thể thiếu trong những ngày Tết. Nếu bạn vẫn muốn ngôi nhà ngập tràn sắc xuân nhưng lại bị dị ứng phấn hoa, thì đừng bỏ qua bài viết dưới đây nhé!

  • 23/01/2023

    Loét dạ dày có gây đau không?

    Đọc bài viết sau để tìm hiểu cảm giác đau do loét dạ dày, những triệu chứng khác mà bạn có thể gặp phải và khi nào bạn nên đi khám bác sĩ.

Xem thêm