Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chấn thương vùng đầu trong bóng đá

Ở phút thứ 8 trong trận đấu tại World Cup bóng đá nam giữa đội tuyển Anh và đội tuyển Iran, thủ thành người Iran Alireza Beiranvand đã va chạm trực diện với một đồng đội. Va chạm khiến người thủ môn đổ máu, không đứng vững và dường như mất phương hướng — không thể tiếp tục thi đấu. Tuy nhiên sau khi đội ngũ y tế can thiệp tại chỗ, cầu thủ này lại đứng dậy và thi đấu tiếp nhưng chỉ trong vòng vài phút, trước khi tiếp tục ngã xuống sân và được đưa lên cáng để đưa đến bệnh viện. Sau tình huống này, nhiều câu hỏi được đặt ra đối với Liên đoàn bóng đá thế giới (Fifa) vì những thiếu sót trong công tác xử trí ban đầu và tính an toàn cũng như những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của các cầu thủ trong ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh liệu có được đảm bảo?

Va chạm vùng đầu là cực kỳ nguy hiểm – theo các chuyên gia y học thể thao

Một cú va chạm vào vùng đầu như những gì thủ thành Beiranvand đã trải qua có thể khiến não bộ chấn động mạnh, và đây là một loại chấn thương não điển hình. Dù đây không phải là một tình trạng thường xuyên xảy ra nhưng việc phòng tránh là điều cần thiết để hạn chế tối đa những trường hợp tương tự.

Chơi thể thao và chấn thương trong thể thao là cực kỳ nguy hiểm — đặc biệt là chấn thương vùng đầu. Theo các nhà khoa học, việc gặp phải chấn động vùng đầu là khó tránh khỏi, và đặc biệt với lần thứ 2 trước khi hồi phục sau lần chấn thương đầu có thể dẫn đến hội chứng tác động lần 2, bao gồm cả việc não bộ “sưng” lên nhanh chóng, và nó thường có thể gây ra tử vong. Ngoài ra, các tác động đầu lặp đi lặp lại — ví dụ như đi đánh đầu hay va chạm nhiều lần — cũng có thể dẫn đến các bệnh thoái hóa thần kinh như sa sút trí tuệ hoặc các bệnh não chấn thương mạn tính.

World Cup 2022: 'Unacceptable' incident as football fans seethe

Có sự thiếu sót của FIFA trong công tác quản lý?

Worldcup 2022 là kỳ Worldcup bóng đá nam đầu tiên cho phép thay người do các chấn thương đặc biệt. Các đội có thể thực hiện thêm một sự thay thế nếu một cầu thủ bị đau hoặc bị nghi ngờ là bị chấn động mạnh nguy hiểm.

Tại mỗi trận đấu, có một "đội ngũ phát hiện chấn động" nhằm theo dõi và phát hiện, xử trí nhanh chóng cho các vận động viên. Đây là một thành viên của đội ngũ y tế ngồi trên khán đài với quyền truy cập vào các video phát lại và có nhiệm vụ xác định các chấn thương não có thể xảy ra. Quy định kiểm soát chấn động trong y tế của FIFA chỉ ra rằng sau khi kiểm tra ban đầu (trên sân), cần phải kiểm tra ngoài sân cỏ hoặc khu vực yên tĩnh. Bước này đặc biệt quan trọng và bắt buộc phải tiến hành trong không gian tĩnh lặng. Tất nhiên, tình trạng này cũng tốn rất nhiều thời gian để phát hiện, đặc biệt là khi các dấu hiệu và triệu chứng chấn động có thể bị trì hoãn — và đôi khi không xuất hiện trong tối đa ba tuần sau khi xảy ra chấn động vùng đầu.

Dù vậy, quy định của FIFA nhấn mạnh sự cần thiết phải đánh giá bên ngoài sân cỏ nhưng điều này lại gặp phải nhiều sự phản kháng của các cầu thủ tạm thời. Tất cả các cầu thủ khi thi đấu cho màu áo đội tuyển quốc gia đều gặp phải các áp lực cố gắng tối đa, bởi vậy các huấn luyện viên luôn mong muốn các cầu thủ tốt nhất có mặt trên sân, và các vận động viên cũng muốn đóng góp công sức hay trở thành “người hùng” cho tổ quốc. Điều này còn có thể dẫn đến đội ngũ y bác sĩ của các đội bóng thậm chí đã bị các huấn luyện viên lạm dụng phải điều trị cho các cầu thủ bị thương, hay các cầu thủ được huấn luyện về cách "gian lận" các bài kiểm tra chấn động để họ có thể tiếp tục ở lại sân thi đấu. Vào đầu năm 2022, lời kêu gọi Hiệp hội Bóng đá Quốc tế (IFAB) – nơi xác định các quy tắc của trận đấu – cho phép thay thế các cầu thủ gặp chấn động tạm thời đã được đưa ra, được ký bởi các cựu cầu thủ, các nhà khoa học hàng đầu, những người ủng hộ điều luật này và gia đình của các cựu cầu thủ. Tuy nhiên, IFAB đã từ chối lời kêu gọi này.

Hiện tại, FIFA tuyên bố rằng: “Nếu có bất kỳ sự nghi ngờ về chấn thương, chấn động ở bất kỳ giai đoạn nào trong thi đấu, FIFA khuyến khích tất cả các bác sĩ của đội loại bỏ cầu thủ khỏi trận đấu hoặc buổi tập và đánh giá, điều trị một cách thích hợp. Trách nhiệm cuối cùng về chẩn đoán và quản lý chấn động thuộc về bác sĩ của đội bóng, và FIFA hy vọng tất cả các đội sẽ hành động vì lợi ích tốt nhất của các cầu thủ và sức khỏe của họ".

Làm thế nào để phát hiện chấn động khi thi đấu?

Thái độ của các nhà quản lý bóng đá đối với chấn động gặp phải ở các cầu thủ đã được cải thiện trong thời gian gần đây, nhất là kết quả là sức khỏe của các cầu thủ cần phải được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng quyết định chơi tiếp hay không không nên nằm trong tay người chơi hoặc bất kỳ ai liên quan đến đội. Nó cần được các chuyên gia y tế xác định.

Đã có những lời chỉ trích rộng rãi trên phương tiện truyền thông về việc xử lý chấn thương của thủ thành Beiranvand. Mỗi chấn động xảy ra đều là khác nhau, và chúng có thể rất khó xác định. Ngoài những dấu hiệu có thể nhìn thấy bằng mắt thường mà bất kỳ ai đang xem đều có thể nhận ra, và các chuyên gia nhận định cần thực hiện đúng theo cụm từ "Nếu nghi ngờ một trường hợp nào đó, hãy cho họ ngồi ngoài". Điều này có thể cứu sống một mạng người. Một cầu thủ nên được đưa ra khỏi trận đấu và tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu có bất kỳ dấu hiệu nào được dưới đây được phát hiện:

  • Có vấn đề về sự thăng bằng (mất thăng bằng, ngã, loạng choạng...)
  • Có vấn đề thị lực (hoa mắt, nhìn mờ...)
  • Đáp ứng chậm với câu hỏi và trả lời
  • Amnesia – mất trí nhớ tạm thời bao gồm các thông tin, sự việc...
  • Nôn mửa
  • Khóc hoặc cười không phù hợp ngoại cảnh
  • Quên, lú lẫn, nhầm lẫn về vị trí thi đấu, trận đấu hoặc mất ý thức...

Tổng kết

Chấn thương của thủ thành Iran Alireza Beiranvand làm tăng thêm danh sách ngày càng dài các cầu thủ chấn thương trong các trận đấu, đặc biệt là chấn thương não bộ. Điều này đặt ra những cảnh báo về tính mạng và sức khỏe các cầu thủ cần được chú trọng và bảo vệ nghiêm ngặt hơn, cũng như các nhà hoạch định, quản lý bóng đá cần có chế tài nghiêm khắc hơn nữa.

Tham khảo thêm thông tin tại: Những điều cần biết về chấn thương thể thao

 

Viện Y học ứng dụng Việt Nam (Tổng hợp) -
Bình luận
Tin mới
  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

Xem thêm