Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Ăn uống thế nào không bị lây nhiễm vi khuẩn gây bệnh dạ dày?

Vi khuẩn H. pylori là nguyên nhân gây ra khá nhiều bệnh của dạ dày - tá tràng như: chứng rối loạn tiêu hóa, viêm dạ dày, loét dạ dày - tá tràng.

Theo Hội Khoa học Tiêu hóa Việt Nam, nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori) gặp trên 80% dân số nước ta. Vi khuẩn này là nguyên nhân gây ra khá nhiều bệnh của dạ dày - tá tràng như: chứng rối loạn tiêu hóa, viêm dạ dày, loét dạ dày - tá tràng.

Một số nhỏ có thể bị ung thư dạ dày, vì điều này tùy thuộc vào vai trò gen của người bị nhiễm cũng như vào các loại gen độc hại của một số các vi khuẩn H. pylori.

Tại sao nhiễm vi khuẩn H. pylori lại có thể gây bệnh?

Không phải tất cả những người bị nhiễm vi khuẩn này đều bị bệnh. Có người nhiễm nhưng không hề có biểu hiện gì cả hay chỉ là người mang mầm bệnh; có người bị nhiễm dẫn đến các bệnh mở đầu là viêm dạ dày, sau đến loét và có thể có các biến chứng như: chảy máu, thủng hoặc ung thư...

Nhiễm vi khuẩn H. pylori có các biểu hiện như thế nào?

Người bị nhiễm có thể có các biểu hiện: đau bụng ở các mức độ khác nhau (đau âm ỉ, đau quặn bụng) hoặc có cảm giác nóng rát vùng bụng trên rốn kèm theo buồn nôn, nôn ói, đầy bụng, ậm ạch, khó tiêu, trướng bụng, ợ hơi, hơi thở có mùi hôi, rối loạn đi cầu hoặc đi phân sống. Các biểu hiện trên làm cho người bị nhiễm vi khuẩn H. pylori mất hứng thú trong ăn uống và giảm phần nào chất lượng cuộc sống.

Thói quen dùng đũa của mình để gắp thức ăn chung làm tăng nguy cơ lây nhiễm

Chẩn đoán và điều trị nhiễm vi khuẩn H. pylori ra sao?

Để chẩn đoán nhiễm vi khuẩn H. pylori có thể dùng các phương pháp không cần nội soi (như: thử máu, thử phân, thử nghiệm hơi thở) hoặc các phương pháp lấy mẫu niêm mạc dạ dày qua nội soi (làm CLO test, đọc giải phẫu bệnh, nuôi cấy, và làm phản ứng chuỗi polymerase-PCR). Để chẩn đoán nhiễm vi khuẩn H. pylori được chính xác, trước thử nghiệm phải ngưng dùng các thưốc kháng tiết và kháng sinh ít nhất 4 tuần lễ.

Việc điều trị nhiễm H. pylori cần đến khám các bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa. Hiện nay điều trị tiệt trừ H. pyloricó tỉ lệ thất bại khá cao, từ trên 20% đến hơn 40% trường hợp, vì tình trạng vi khuẩn kháng thuốc do chỉ định và sử dụng kháng sinh không đúng quy cách.

Cách ăn uống như thế nào để phòng lây nhiễm vi khuẩn H. pylori?

H. pylori chủ yếu lây nhiễm qua đường ăn uống. Do đó, để phòng ngừa lây nhiễm cần ăn chín, uống sạch. Ví dụ nước đá phải làm từ nước đun sôi để nguội, uống bia hay nước ngọt nên dùng ướp lạnh. Hạn chế ăn rau sống, vì nguồn rau sạch rất hiếm, hơn nữa nước dùng để rửa rau cũng phải chọn lựa cẩn thận (nước máy, nước được khử trùng, nước sông suối không bị ô nhiễm...).

Về cách ăn uống nên tránh các thói quen lâu nay: chấm chung một chén nước mắm, lấy đũa mình đang ăn gắp thức ăn cho người bên cạnh... vì vi khuẩn H. pylori có trong nước bọt hay ở mảng cao răng của người bị nhiễm. Hiện nay, tại một số nhà hàng ở nước ta đã bắt đầu việc dọn các phần ăn riêng cho từng người như ở các nước phát triển.
Cũng không dùng chung ly uống rượu, chẳng hạn rót một ly rượu đầy và xoay vòng mỗi người nhấp một ngụm nhỏ. Ngoài ra, để bữa ăn gia đình đảm bảo được vệ sinh, khi ăn có thể áp dụng dọn mỗi người một chén nước chấm riêng, mỗi bát canh, dĩa thịt... cần có một muỗng (thìa) dùng chung để lấy thức ăn. Cũng cần bỏ thói quen liếm nước bọt khi đếm tiền, lật giấy. Tạo thói quen rửa tay trước khi ăn.

Trong khám chữa bệnh chúng tôi gặp khá nhiều bệnh nhân tái nhiễm vi khuẩn H. pylori sau khi đã điều trị tiệt trừ thành công. Các bệnh nhân này nghĩ rằng đã kiểm tra hết vi khuẩn H. pylori thì có thể ăn uống thế nào cũng được và không ngờ chính cách ăn uống không đúng cách lại là nguồn gốc của tái nhiễm. Sau gần 30 năm kể từ ngày tìm ra vi khuẩn H. pylori, hiện thế giới vẫn chưa có vắc-xin chủng ngừa phòng lây nhiễm hoặc tái nhiễm H. pylori.

Nếu có thể tính được chi phí về kinh tế, y tế thì việc phòng ngừa được nhiễm vi khuẩn H. pylori bằng ăn uống đúng cách thì sẽ tiết kiệm được phần nào tiền của cho bản thân, gia đình và xã hội. Chất lượng cuộc sống sẽ được cải thiện tốt hơn và ăn uống trở thành văn hóa ẩm thực đúng nghĩa trong mỗi gia đình chúng ta.

PGS.TS.BS. TRẦN THIỆN TRUNG - Theo BV. Đại học Y Dược TP.HCM
Bình luận
Tin mới
  • 30/08/2025

    Cảnh giác sốt xuất huyết và tay chân miệng vào mùa mưa

    Mùa mưa không chỉ mang đến không khí mát mẻ mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh truyền nhiễm phát triển. Trong đó sốt xuất huyết và tay chân miệng là 2 bệnh lý đáng lo ngại nhất do tốc độ lây lan nhanh và nguy cơ biến chứng nghiêm trọng. Việc nhận biết sớm các triệu chứng và áp dụng các biện pháp phòng bệnh là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe của trẻ. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về hai căn bệnh này, từ nguyên nhân, triệu chứng đến cách phòng tránh, giúp các bậc phụ huynh chủ động hơn trong việc chăm sóc con em mình.

  • 30/08/2025

    5 lợi ích sức khỏe tuyệt vời của giá đỗ ít người biết

    Giá đỗ được biết đến là loại thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất, chất xơ tốt cho sức khỏe. Thường xuyên ăn giá đỗ không chỉ có ích cho sức khỏe mà còn hỗ trợ phòng ngừa một số loại ung thư.

  • 29/08/2025

    Giải pháp hiệu quả giúp kiểm soát cơn đau do viêm khớp trong mùa mưa

    Khi những cơn mưa đầu mùa bắt đầu rơi, nhiều người cảm thấy dễ chịu vì thời tiết mát mẻ hơn, giảm bớt cái nóng oi ả. Tuy nhiên, đối với những ai đang phải sống chung với viêm khớp, mùa mưa lại mang đến không ít khó khăn.

  • 29/08/2025

    4 tác dụng độc đáo của nước gừng đỗ đen rang

    Nước gừng và nước đỗ đen rang là hai loại thức uống quen thuộc trong dân gian, được biết đến với nhiều lợi ích sức khỏe. Khi kết hợp hai nguyên liệu này sẽ có một loại đồ uống thơm ngon và bổ dưỡng, mang lại những tác dụng tích cực cho cơ thể.

  • 29/08/2025

    Bệnh hen suyễn ở trẻ em

    Hen suyễn là một trong những bệnh lý hô hấp mãn tính rất phổ biến ở trẻ em, ảnh hưởng đến hàng triệu trẻ trên toàn thế giới, bao gồm cả Việt Nam. Bệnh gây ra những khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày, từ vui chơi, học tập đến giấc ngủ, và nếu không được kiểm soát tốt, có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng.

  • 28/08/2025

    Tác động của thời tiết ẩm ướt mùa mưa lũ đến sức khỏe da và cách chăm sóc

    Mùa mưa lũ không chỉ gây khó chịu bởi những cơn mưa kéo dài và không khí ẩm ướt mà còn là "kẻ thù" tiềm ẩn của làn da. Môi trường ẩm ướt, nguồn nước ô nhiễm và sự phát triển mạnh mẽ của vi sinh vật có hại tạo điều kiện thuận lợi cho hàng loạt vấn đề da liễu bùng phát.

  • 27/08/2025

    Có nên chạy bộ mỗi ngày để giảm cân?

    Chạy bộ là một bài tập thể dục đã được chứng minh là có thể cải thiện sức bền và giảm mỡ cơ thể một cách an toàn. Tuy nhiên, việc chạy bộ mỗi ngày có mang lại hiệu quả giảm cân như mong muốn?

  • 27/08/2025

    Tại sao ngón chân của bạn bị tê?

    Tê ở ngón chân là một trong triệu chứng dai dẳng khó xác định. Nó có thể là triệu chứng của một căn bệnh nghiêm trọng ví dụ như bệnh tiểu đường hoặc có thể chỉ là do bạn đi giày không phù hợp.

Xem thêm