Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

8 nhầm lẫn về đường cần giải đáp

Đường gây sâu răng, ăn càng nhiều đường càng dễ mắc tiểu đường. Liệu những quan niệm này có chính xác. Dưới đây là những nhầm tưởng “hoang đường” về sử dụng đường trong đời sống hàng ngày.

8 nhầm lẫn về đường cần giải đáp

Nhầm lẫn 1: Một số loại đường tốt hơn loại đường khác

Thực tế: Tất cả các loại đường đều có tác động tương tự như nhau lên cơ thể của chúng ta.

Theo TS. Jennifer Haythe, bác sỹ tim mạch bệnh viện Columbia Presbyterian ở New York, “Ý kiến cho rằng có nhiều loại đường khác nhau, nhưng đó là suy nghĩ sai lầm. Đường nâu, đường trắng, hay mật ong…cuối cùng chúng đều được phân tích thành một thứ giống nhau gọi là glucose. Tất cả các dạng đường là carbohydrates có thể được sử dụng như glucose”.

Nhầm lẫn 2: Đường làm cho trẻ em tăng động hơn

Thực tế: Không có mối liên hệ nào giữa đường và hành vi của trẻ

“Ý kiến cho rằng đường khiến cho trẻ hiếu động thái quá là một trong những nhầm lẫn buồn cười nhất về đường”, TS. Haythe nói.

Nhiều nghiên cứu khoa học trong nhiều năm qua đã xác định rằng, thực tế không có mối liên kết trực tiếp nào giữa ăn đường và tăng động. Bài báo nghiên cứu cuối cùng được công bố bởi TS. Mark Wolraich, Trưởng Khoa nhi về sự phát triển và hành vi của trẻ tại Trung tâm Khoa học Y tế trường ĐH Oklahom kết luận rằng “đường không ảnh hưởng đến hành vi của trẻ em”.

Nhầm lẫn 3: Đường là chất gây nghiện như chất ma tuý cực mạnh

Thực tế: Không có bằng chứng kết luận đường là chất gây nghiện

Tiến sĩ Haythe cho biết, “Không có bằng chứng nào cho thấy đường là “một loại ma túy cửa ngõ” (gateway drug, còn được dịch là ma túy trung gian) và là chất gây nghiện”.

Có nhiều nghiên cứu mâu thuẫn liên quan đến chủ đề nghiện đường. Một nghiên cứu của Pháp được công bố vào năm 2013 liên kết sự thèm muốn đồ ngọt với “trung khu tưởng thưởng (reward center)” của não bộ mà gây ra bởi thuốc gây nghiện. Nghiên cứu kết luận rằng đường thậm chí gây nghiện hơn cocain.

Tuy nhiên, các bác sĩ và nhà nghiên cứu khác lại cho rằng kết quả của nghiên cứu chỉ ra chúng ta chỉ nhìn thấy hành vi như nghiện ở động vật gặm nhấm khi các động vật bị hạn chế ăn đường trong một khoảng thời gian nhất định mỗi ngày. Khi các đối tượng thử nghiệm được phép ăn đường bất cứ khi nào chúng muốn - như con người - các đặc điểm nghiện đường biến mất.

Nhầm lẫn 4: Ăn quá nhiều đường gây ra bệnh tiểu đường

Thực tế: Cả hai loại bệnh tiểu đường là do sự kết hợp của di truyền học và các yếu tố môi trường, nhưng một chế độ ăn uống ngọt, có đường không thể trực tiếp gây ra tiểu đường.

Cũng theo TS. Haythe “Ăn đường không gây ra bệnh tiểu đường, đó là một vấn đề phức tạp liên quan đến tuyến tụy và sự trao đổi chất của cơ thể. Khi mắc bệnh tiểu đường, hệ thống cơ thể không sản xuất đủ insulin. Insulin giúp glucose hấp thụ vào máu và gan để trở thành năng lượng hữu ích”.

Theo Viện nghiên cứu quốc gia về bệnh tiểu đường và các bệnh đường tiêu hóa, bệnh thận Mỹ (NIDDK), có nhiều khả năng bị tiểu đường nếu bị thừa cân hay béo phì, bởi vì chất béo dư thừa có thể dẫn đến sự kháng insulin. Điều này khiến cho chế độ ăn nhiều đường là cách gián tiếp chứ không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra bệnh tiểu đường tuýp 2.

Nhầm lẫn 5: Chất ngọt nhân tạo tốt hơn đường

 

Thực tế: Tương tự như đường, các chất ngọt nhân tạo cũng không hẳn là có lợi cho sức khoẻ

Mặc dù các chất làm ngọt nhân tạo như Stevia, Truvia, và aspartame (có trong soda ăn kiêng) có ít calo hơn so với các chất có đường, nhưng nghiên cứu cho thấy những người uống soda ăn kiêng có nguy cơ béo phì gấp đôi so với những người không uống.

Một nghiên cứu đăng trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ cho thấy sacarin - chất làm ngọt nhân tạo – có tính gây nghiện nhiều hơn cocain. Một nghiên cứu khác của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ cho thấy rằng những người uống soda ăn kiêng có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao hơn 67% so với những người uống soda bình thường.

Nhầm lẫn 6: Đường gây sâu răng

Thực tế: Sâu răng thực sự là do thực phẩm và đồ uống có tính axit làm mòn men răng của chúng ta

Tiến sĩ Mark Burhenne của trang AsktheDentist.com nói rằng “Đường không phải là nguyên nhân gây ra sâu răng, nguyên nhân là do axit. Các loại thực phẩm gây sâu răng hàng đầu là bánh quy giòn và bánh mì, không phải bánh kẹo. Khi chúng ta ăn một cái gì đó với đường, các vi khuẩn cư trú tự nhiên trong miệng cũng hấp thụ đường này. Chất thải của vi khuẩn là axit, vì vậy sau khi ăn, chúng thải ra axit.... Axit làm mất canxi hoặc khử chất khoáng men răng bằng cách làm hỏng cấu trúc men răng gây ra tình trạng sâu”.

Nhầm lẫn 6: Nên loại bỏ hết đường trong chế độ ăn uống

Thực tế: Con người cần glucose để tồn tại

Tất nhiên, hấp thụ quá nhiều đường sẽ dẫn đến những vấn đề chúng ta nói ở trên như tăng cân và các vấn đề về sức khoẻ lâu dài. Tuy nhiên, glucose rất quan trọng đối với cơ thể chúng ta. Ý kiến cho rằng đường không tốt cho chúng ta là sai lầm. Tất cả chúng ta đều cần đường, chúng ta cần nó để vận hành cơ thể và tồn tại.

Nhưng quan điểm này còn gây nhiều tranh cãi trong cộng đồng y tế. Một bài báo nghiên cứu năm 2005 của Tiến sĩ Robert Lustig - người nổi tiếng đã dành cả cuộc đời để chống lại sai lầm “chất béo là tội ác" - đã kết luận từ một loạt nghiên cứu rằng “đường độc hại” ở bất kỳ hình thức nào, không quan tâm đến calo hay trọng lượng.

Cho dù thế nào, loại bỏ tất cả đường khỏi chế độ ăn uống sẽ gần như không thể. Trái cây, khoai tây và các thực phẩm tinh bột khác đều có chỉ số glycemic cao. Nếu muốn giảm hấp thụ đường thì phải loại trừ tất cả những thực phẩm đó.

Nhầm lẫn 8: Đường là nguyên căn của các vấn đề về sức khoẻ

Thực tế: Đường hiếm khi là nguyên nhân duy nhất gây béo phí và bệnh tim

Không nghi ngờ gì khi đường là một yếu tố góp phần gây béo phì. Nhưng nó không phải là điều duy nhất cần xem xét khi chúng ta cố gắng có lối sống lành mạnh.

Tiến sĩ Haythe cho biết “Thực phẩm ngọt, có đường có rất nhiều calo, và thường được chế biến, xử lý rất nhiều. Đơn giản là nếu bạn ăn quá nhiều calo, bạn sẽ tăng cân và có hại cho sức khoẻ”.

Thông tin thêm trong bài viết: Lượng đường an toàn dành cho trẻ em

Quách Vinh - Theo Dân trí
Bình luận
Tin mới
  • 31/01/2026

    Các vấn đề về tim mạch trong mùa đông

    Thời tiết lạnh có thể khiến bạn cảm thấy sảng khoái, nhưng bạn có biết nguy cơ đau tim tăng mạnh vào mùa đông khi nhiệt độ giảm không? Tim của bạn phải làm việc nhiều hơn khi trời lạnh, điều này khiến các cơn đau tim có dịp xuất hiện ở những người đã có sẵn vấn đề tim mạch. Không khí lạnh có thể gây ra những cơn đau ngực, tăng huyết áp và gây căng thẳng đột ngột cho hệ thống tim mạch của bạn vào mùa đông. Hãy cùng tìm hiểu với bài viết dưới đây để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề tim mạch trong mùa đông và cách phòng ngừa.

  • 30/01/2026

    Có nên ăn bánh mì để giảm cân?

    Bánh mì thường bị gắn mác là 'thủ phạm' gây tăng cân và là nguyên nhân gây ra các vấn đề về đường huyết. Tuy nhiên, bánh mì không hoàn toàn xấu mà nằm ở loại bánh mì bạn chọn và cách bạn tiêu thụ nó.

  • 30/01/2026

    “Hãy ăn thực phẩm thật” – sự thay đổi trong tư duy dinh dưỡng

    Ngày 07 tháng 01 năm 2026, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố Hướng dẫn Chế độ ăn uống giai đoạn 2025 – 2030 (gọi tắt là Hướng dẫn dinh dưỡng) trong bối cảnh sức khỏe của người dân Mỹ đang ở mức báo động: gần 50% người Mỹ có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, 75% người trưởng thành mắc ít nhất 1 bệnh mãn tính và 90% chi phí y tế được dùng để điều trị các bệnh mãn tính.

  • 29/01/2026

    6 thức uống thải độc thận buổi sáng

    Thải độc cơ thể đúng cách, đặc biệt là hỗ trợ chức năng thận, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe lâu dài. Một số loại thức uống buổi sáng giúp thanh lọc thận tự nhiên, tăng cường trao đổi chất, hỗ trợ giảm cân và góp phần ngăn ngừa bệnh gout (gút)

  • 29/01/2026

    Bí kíp lựa chọn thực phẩm Tết an toàn và chất lượng

    Thời điểm này, nguồn cung hàng hóa, thực phẩm Tết hiện khá dồi dào để người tiêu dùng cân nhắc, lựa chọn các mặt hàng phù hợp với nhu cầu của bản thân và gia đình mình. Tất nhiên, tiêu chí chất lượng và an toàn vẫn được đặt lên hàng đầu.

  • 29/01/2026

    Vi khuẩn Bacillus cereus – Thủ phạm gây độc trong các lon sữa

    Bacillus cereus (B. cereus) là một vi sinh vật tiết ra các độc tố có hại, đây cũng chính là thủ phạm gây ra ngộ độc trong các sản phẩm thực phẩm không đạt chuẩn trên thị trường hiện nay, bao gồm một số loại sữa, cơm nguội và các món ăn khác. Bằng cách tiết ra một loại độc tố tên là Cereulide, nó có thể gây ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng như tiêu chảy, nôn mửa. Tuy nhiên đấy không phải là tất cả, B. cereus có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn và nguy hiểm đến tính mạng con người. Cùng tìm hiểu về vi khuẩn B. cereus qua bài viết sau đây!

  • 28/01/2026

    Vụ 500 tấn hóa chất natri silicate ngâm ốc bươu, người ăn như 'bỏng hóa học'

    Sau vụ cơ quan chức năng ở TPHCM triệt phá đường dây dùng 500 tấn natri silicate sơ chế 3.000 tấn thịt ốc bươu trước khi đưa ra thị trường, nhiều người lo lắng về mức độ ảnh hưởng tới sức khỏe khi lỡ ăn phải loại thực phẩm này.

  • 28/01/2026

    Nhu cầu dinh dưỡng đặc thù ở người bệnh ung thư gan

    Do đặc điểm bệnh lý ung thư gan liên quan trực tiếp đến chức năng gan – cơ quan chuyển hóa trung tâm – bệnh nhân ung thư gan có nhu cầu dinh dưỡng khác biệt so với người khỏe mạnh, đồng thời thay đổi tùy theo giai đoạn bệnh và tình trạng dinh dưỡng hiện tại…

Xem thêm