Có tới mười nghìn dây thần kinh trong cơ thể. Phần lớn trong số đó, thần kinh ngoại biên, giống như các nhánh cây lan tỏa đến mọi nơi và truyền tín hiệu trở về “thân cây” – não và tủy sống. Khi mọi thứ diễn ra trơn tru, não sẽ nhận được thông tin cần thiết, do vậy bạn có thể vận động cơ, cảm thấy đau và giữ cho các nội tạng hoạt động bình thường. Nhưng khi thần kinh ngoại biên bị tổn hại, đó là câu chuyện khác.
Tiểu đường và khuyết tật bẩm sinh là những nguyên nhân phổ biến. Các nguyên nhân khác bao gồm quá trình già hóa, thiếu vitamin, phơi nhiễm với chất độc (bao gồm chất cồn và thuốc điều trị ung thư), nhiễm trùng và rối loạn tự miễn ví dụ viêm gan C, bệnh yết hầu, HIV, Epstein-Barr, viêm khớp, và Hội chứng Guillain-Barré. Khoảng 30% số bệnh lý thần kinh được kết luận là “tự phát”.
Tin tốt là tổn hại thần kinh nhìn chung tiến triển chậm. Hãy đến gặp bác sĩ khi phát hiện có một trong số những triệu chứng sau.
Bạn cảm thấy tê, ngứa ran hoặc đau như bị thiêu đốt.
Cảm giác này có thể lan từ bàn tay hoặc bàn chân lên cánh tay hoặc chân. Dây thần kinh cảm giác bị chèn ép (thường trong khi ngủ) khá phổ biến, những triệu chứng như tê hoặc ngứa ran có thể tạm thời. Nhưng nếu cảm giác như bị kim đâm không thuyên giảm, hãy đến khám bác sĩ.
Khó khăn hoặc không thể di chuyển bộ phận cơ thể.
"Nếu thần kinh vận động bị ảnh hưởng, các bộ phận có thể bị yếu hoặc tê liệt. Những triệu chứng này có thể phản ánh các vấn đề sâu xa cần xử lý kịp thời. Nếu bạn bị đột quỵ, cần điều trị y tế càng sớm càng tốt.
Bạn cảm thấy đau lan tỏa ở một bên chân
Nếu bạn cảm thấy đau nhói liên tục, đau như lửa đốt hoặc ngứa ran bắt đầu từ lưng dưới và lan xuống mặt sau chân có nghĩa rằng bạn bị đau thần kinh tọa – dây thần kinh tọa bị chèn ép có thể do đĩa cột sống bị thoái vị hoặc mòn.
Hậu đậu hơn bình thường.
Đó là khi bạn đột ngột vấp ngã nhiều lần. Nếu dây thần kinh lớn ảnh hưởng đến cảm giác bị tổn hại, các phần trong cơ thể phối hợp kém linh hoạt, khả năng cảm nhận vị trí kém có thể dẫn đến té ngã. Có thể bạn đã bị mắc bệnh Parkinson, các tế bào thần kinh trong não bị tổn hại.
Đi vệ sinh liên tục.
Thần kinh tổn hại có thể đưa ra tín hiệu sai đến bàng quang, vì vậy bạn sẽ cảm thấy buồn đi tiểu hoặc gặp khó khăn để đi vệ sinh kịp thời. Bạn cũng có thể gặp triệu chứng này nếu sinh con theo đường âm đạo hoặc bị tiểu đường.
Đau đầu nhanh, dữ dội giống như bị giật điện
Bạn có thể đau thần kinh chẩm, tình trạng xảy ra khi dây thần kinh cổ bị chèn ép. Có thể bạn sẽ cần một liều tiêm để tạm thời ngăn dây thần kinh truyền tín hiệu đau.
Bạn chảy mồ hôi quá nhiều hoặc quá ít.
Đó có thể là dấu hiệu dây thầy kinh đưa thông tin từ não đến các tuyến mồ hôi bị ảnh hưởng. Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm để đo lường về sự đổ môi và nhịp tim của bạn.
Bạn bị thương vì không có cảm giác đau đớn.
Thần kinh cảm giác dự định báo hiệu cho não về một bề mặt hoặc vật thể nguy hiểm. Nếu quá trình này hoạt động không bình thường bạn sẽ dễ bị tai nạn. Nếu bạn bị bỏng, đứt tay hoặc các chấn thương khác vì bạn không nhận ra mình vừa chạm vào vật nóng, sắc cạnh hoặc các vật tương tự, hãy đến gặp bác sĩ.
Quả bơ giàu dưỡng chất, vị béo ngậy, được sử dụng trong chế độ ăn và y học cổ truyền. Dùng đúng cách giúp bổ sung dinh dưỡng và phát huy giá trị của loại quả này.
Một nghiên cứu trình bày tại hội nghị Tuần lễ Tiêu hóa châu Âu (UEG Week) 2025 cho thấy việc tăng cường hai loại chất xơ lên men là beta-glucan và inulin có thể liên quan đến việc giảm khoảng 30% nguy cơ mắc bệnh Crohn ở nhóm người có nguy cơ cao. Đây được xem là một hướng đi tiềm năng trong phòng ngừa bệnh lý viêm ruột này.
Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về và ngày dần ngắn lại, chúng ta không chỉ đón nhận sự thay đổi của thời tiết mà còn phải đối mặt với sự gia tăng đột biến của các ca mắc cảm cúm. Virus cúm, hay còn gọi là influenza, dường như luôn chọn mùa đông làm thời điểm "vàng" để bùng phát, mang theo hàng loạt triệu chứng khó chịu như sốt cao, đau nhức toàn thân và các vấn đề về đường hô hấp. Tại sao loài virus này lại phát triển mạnh mẽ và lây lan nhanh chóng đến vậy khi nhiệt độ xuống thấp? Bài viết này sẽ đi sâu vào những cơ sở khoa học giải thích cho sự bùng phát của bệnh cúm vào mùa đông, từ đó cung cấp các biện pháp phòng ngừa thiết thực để bảo vệ sức khỏe cho bạn và gia đình.
Lạc giàu protein thực vật, chất béo không bão hòa, chất xơ cùng nhiều vitamin và khoáng chất. Ăn lượng đúng cách có thể giúp bổ sung nhiều dưỡng chất.
Bơi lội là môn thể thao toàn thân được nhiều người yêu thích nhờ khả năng vừa rèn luyện thể lực vừa giúp thư giãn tinh thần. Với cùng một khoảng thời gian vận động, bơi lội có thể tiêu hao lượng calo tương đương chạy bộ nhưng lại ít gây áp lực lên xương khớp hơn.
Trên thị trường hiện có nhiều loại thực phẩm chức năng được quảng cáo với công dụng hỗ trợ giảm cholesterol máu, thu hút sự quan tâm của người có rối loạn lipid máu.
Chuối giàu kali, việc bổ sung đủ khoáng chất thiết yếu này có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, giảm nguy cơ mắc các bệnh nói chung.
Các thuốc nhóm GLP-1 như semaglutide hiện được kê đơn chủ yếu để điều trị đái tháo đường type 2 và béo phì.