Có tới mười nghìn dây thần kinh trong cơ thể. Phần lớn trong số đó, thần kinh ngoại biên, giống như các nhánh cây lan tỏa đến mọi nơi và truyền tín hiệu trở về “thân cây” – não và tủy sống. Khi mọi thứ diễn ra trơn tru, não sẽ nhận được thông tin cần thiết, do vậy bạn có thể vận động cơ, cảm thấy đau và giữ cho các nội tạng hoạt động bình thường. Nhưng khi thần kinh ngoại biên bị tổn hại, đó là câu chuyện khác.
Tiểu đường và khuyết tật bẩm sinh là những nguyên nhân phổ biến. Các nguyên nhân khác bao gồm quá trình già hóa, thiếu vitamin, phơi nhiễm với chất độc (bao gồm chất cồn và thuốc điều trị ung thư), nhiễm trùng và rối loạn tự miễn ví dụ viêm gan C, bệnh yết hầu, HIV, Epstein-Barr, viêm khớp, và Hội chứng Guillain-Barré. Khoảng 30% số bệnh lý thần kinh được kết luận là “tự phát”.
Tin tốt là tổn hại thần kinh nhìn chung tiến triển chậm. Hãy đến gặp bác sĩ khi phát hiện có một trong số những triệu chứng sau.
Bạn cảm thấy tê, ngứa ran hoặc đau như bị thiêu đốt.
Cảm giác này có thể lan từ bàn tay hoặc bàn chân lên cánh tay hoặc chân. Dây thần kinh cảm giác bị chèn ép (thường trong khi ngủ) khá phổ biến, những triệu chứng như tê hoặc ngứa ran có thể tạm thời. Nhưng nếu cảm giác như bị kim đâm không thuyên giảm, hãy đến khám bác sĩ.
Khó khăn hoặc không thể di chuyển bộ phận cơ thể.
"Nếu thần kinh vận động bị ảnh hưởng, các bộ phận có thể bị yếu hoặc tê liệt. Những triệu chứng này có thể phản ánh các vấn đề sâu xa cần xử lý kịp thời. Nếu bạn bị đột quỵ, cần điều trị y tế càng sớm càng tốt.
Bạn cảm thấy đau lan tỏa ở một bên chân
Nếu bạn cảm thấy đau nhói liên tục, đau như lửa đốt hoặc ngứa ran bắt đầu từ lưng dưới và lan xuống mặt sau chân có nghĩa rằng bạn bị đau thần kinh tọa – dây thần kinh tọa bị chèn ép có thể do đĩa cột sống bị thoái vị hoặc mòn.
Hậu đậu hơn bình thường.
Đó là khi bạn đột ngột vấp ngã nhiều lần. Nếu dây thần kinh lớn ảnh hưởng đến cảm giác bị tổn hại, các phần trong cơ thể phối hợp kém linh hoạt, khả năng cảm nhận vị trí kém có thể dẫn đến té ngã. Có thể bạn đã bị mắc bệnh Parkinson, các tế bào thần kinh trong não bị tổn hại.
Đi vệ sinh liên tục.
Thần kinh tổn hại có thể đưa ra tín hiệu sai đến bàng quang, vì vậy bạn sẽ cảm thấy buồn đi tiểu hoặc gặp khó khăn để đi vệ sinh kịp thời. Bạn cũng có thể gặp triệu chứng này nếu sinh con theo đường âm đạo hoặc bị tiểu đường.
Đau đầu nhanh, dữ dội giống như bị giật điện
Bạn có thể đau thần kinh chẩm, tình trạng xảy ra khi dây thần kinh cổ bị chèn ép. Có thể bạn sẽ cần một liều tiêm để tạm thời ngăn dây thần kinh truyền tín hiệu đau.
Bạn chảy mồ hôi quá nhiều hoặc quá ít.
Đó có thể là dấu hiệu dây thầy kinh đưa thông tin từ não đến các tuyến mồ hôi bị ảnh hưởng. Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm để đo lường về sự đổ môi và nhịp tim của bạn.
Bạn bị thương vì không có cảm giác đau đớn.
Thần kinh cảm giác dự định báo hiệu cho não về một bề mặt hoặc vật thể nguy hiểm. Nếu quá trình này hoạt động không bình thường bạn sẽ dễ bị tai nạn. Nếu bạn bị bỏng, đứt tay hoặc các chấn thương khác vì bạn không nhận ra mình vừa chạm vào vật nóng, sắc cạnh hoặc các vật tương tự, hãy đến gặp bác sĩ.
Bạn có biết một thói quen đơn giản, dễ thực hiện vào mỗi đêm lại có thể là "chiến lược vàng" để quản lý huyết áp của mình không? Câu trả lời là: Đi ngủ đều đặn mỗi tối.
Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.
Mặc dù chiều cao trung bình của người Việt đã cải thiện đáng kể song vẫn còn khá khiêm tốn so với thế giới. Hành trình nâng cao tầm vóc cho thế hệ trẻ đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, dài hạn từ chính sách vĩ mô đến từng bữa ăn của mỗi gia đình.
Tình trạng trẻ em từ chối thực phẩm trong giai đoạn mắc bệnh cấp tính, hay còn gọi là chán ăn bệnh lý (Pathological Anorexia), là một cơ chế tự vệ sinh học nhưng đồng thời cũng là một thách thức đối với quá trình điều trị.
Lá mơ lông từ lâu được dùng trong dân gian để hỗ trợ giảm triệu chứng rối loạn tiêu hóa, trong đó có tiêu chảy. Kết hợp lá mơ lông với trứng gà khá phổ biến, nhưng cần hiểu đúng và dùng hợp lý để bảo đảm an toàn.
Giấc ngủ là một hành vi sinh lý thiết yếu, giúp điều hòa hoạt động của cơ thể ở mọi lứa tuổi. Chất lượng giấc ngủ tốt có liên quan mật thiết đến trí nhớ, khả năng học tập và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, theo thời gian, tình trạng rối loạn giấc ngủ ngày càng gia tăng, bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), hội chứng chân không yên (RLS), mất ngủ và thiếu ngủ kéo dài. Tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ được ghi nhận khá cao, ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất làm việc, năng suất cá nhân và tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.
Rau xanh cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa giúp giảm gánh nặng cho gan. Một số loại rau phổ biến có thể hỗ trợ chức năng gan giải độc, nên ăn luân phiên hàng ngày.
Ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam và trên thế giới. Tuy nhiên, khoảng 30–50% các trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được thông qua thay đổi lối sống.