2-Chloroethanol - chất phát hiện trong mì Hảo Hảo ở ngưỡng an toàn

Theo PGS.TS. Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách Khoa Hà Nội, 2-Chloroethanol  là chất lỏng không màu, có mùi giống ete dễ chịu, rất dễ hòa tan trong nước. Khác so với Ethylene Oxide (EO), 2-CE không được xếp vào nhóm chất gây ung thư. Theo đó, các nghiên cứu lâm sàng cùng nghiên cứu thực nghiệm đều không tìm ra bằng chứng cho thấy có sự liên quan của 2-CE đến khả năng gây ung thư cho người và động vật.

PGS.TS. Nguyễn Duy Thịnh cũng cho biết thêm, công trình nghiên cứu thực nghiệm trên động vật và thống kê dịch tễ học của các nhà nghiên cứu tại Mỹ (Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ 2012) và Công hòa Liên bang Đức (DFG - Quỹ nghiên cứu Đức) đã đưa ra những nghiên cứu dài hạn trên động vật đã khẳng định 2-CE không gây ung thư. Năm 2019, DFG đưa ra bảng danh mục các chất gây ung thư cũng không có 2-CE. Trong khi đó, theo hệ thống dữ liệu về các phân tử hóa học (một phần của Viện Y tế quốc gia Hoa kỳ) thì 2-CE thuộc nhóm A4, không được phân loại là chất gây ung thư.

Trên thực tế, EO và 2-CE là 2 chất hoàn toàn khác nhau. Vì thế, nhiều quốc gia như Mỹ, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc…) cho rằng cần phải quản lý 2-CE một cách riêng biệt với EO. Tuy nhiên, tại Liên minh châu Âu EU đã gộp giá trị EO và 2-CE thành giá trị tiêu chuẩn chung với hàm lượng cho phép rất thấp (0.02 – 0.1 ppm).

Cũng theo PGS.TS. Nguyễn Duy Thịnh thì quy định của EU quá khắt khe về mặt an toàn thực phẩm, đã gây ra nhiều phiền phức trong việc trao đổi thực phẩm hàng hóa trên thế giới, đặc biệt là việc nhập khẩu những sản phẩm thực phẩm vào EU. Phải chăng các nước EU đang thực hiện giải pháp dùng hàng rào kỹ thuật để ngăn cản hàng hóa của các nước vào thị trường EU? Thực tế, một số các sản phầm mì  của Hàn Quốc, Việt Nam và nhiều nước khác vừa bị thu hồi tại Châu Âu nhưng so với tiêu chuẩn quy định của những nước phát triển khác như Mỹ, Canada, Hàn Quốc …thì vẫn đạt chuẩn an toàn thực phẩm.

Theo TS. BS. Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam, EO nhanh chóng biến mất trong thực phẩm thông qua quá trình bay hơi hoặc phản ứng, vì vậy việc người tiêu dùng tiếp xúc với các dư lượng liên quan đến EO thông qua tiêu thụ thực phẩm sẽ chủ yếu liên quan đến các sản phẩm phản ứng EO, trong đó nổi bật nhất là 2-CE. Để đánh giá được 2CE trong thực phẩm, cần xem xét đến hàm lượng sau khi tiếp xúc qua đường ăn uống, thông thường, hàm lượng này là rất thấp. 2CE không gây ung thư, không gây độc cho gen cũng như không có hại đến đường sinh sản.

Việc quy định hàm lượng 2-CE trong thực phẩm sẽ tùy thuộc vào mỗi quốc gia khác nhau.   TS. BS. Trương Hồng Sơn cũng lí giải thêm, Một số các quốc gia tại châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc và Thái Lan không đặt ra các giới hạn về hàm lượng EO và 2-CE trong thực phẩm, và điều này tương tự tại Việt Nam. Tuy nhiên, Mỹ, Canada thì lại cho phép sử dụng EO như chất xông trùng nông sản sau thu hoạch ở mức 7ppm cho gia vị, rau sấy và với 2-CE thì được phép tồn dư lên đến mức 940 ppm.

Bảng Quy định hàm lượng CE; 2-CE tại một số quốc gia trên thế giới

Bàn rộng hơn về nỗi lo âu của người tiêu dùng mỗi khi tiếp cận với thông tin sản phẩm nào đó “chứa gây hại hay chất gây ung thư”, PGS.TS. Nguyễn Duy Thịnh nhấn mạnh, mọi người nên bình tĩnh và tránh tâm lý hoang mang. Mọi người nên hiểu đúng rằng, thực phẩm nào cũng vậy, ngay cả thực phẩm tự nhiên cũng chứa thành phần, hàm lượng nhất định chất gây hại, tuy nhiên ở ngưỡng cho phép thì là an toàn. Song song đó, hằng ngày, chúng ta hít khói xe có nhiễm chất gây hại, hít khói thuốc lá, uống nguồn nước có nhiễm hóa chất, ăn các thực phẩm rau quả cá thịt phần lớn đều có, tồn dư của thuốc trừ sâu, của chất hóa học… Nhưng điều quan trọng là, con người tiếp xúc với các chất này ở mức độ nào, có liên tục, thường xuyên, có ở hàm lượng rất cao (vượt quá ngưỡng an toàn) hay không, vì chỉ trong những điều kiện như vậy, chúng mới gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Sự khác biệt Ethylene oxide và 2-chloroethanol