Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

10 cách giảm đau cho trẻ khi đi tiêm chủng

Trước khi tròn 2 tuổi, trẻ sẽ phải đối mặt với cây kim tiêm khoảng 20 lần trong suốt những lần tiêm chủng. Những mũi tiêm sẽ bảo vệ trẻ khỏi các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm phổ biến nhưng tiêm chủng lại thường xuyên làm cả bạn và trẻ cảm thấy lo lắng.

Các bé dù rất nhỏ sẽ nhanh chóng có "phản xạ" với việc bị tiêm chủng, như quấy khóc, khó chịu, nôn mửa... vì những đau đớn do mũi kim và vắc xin mang lại. Một số trẻ sẽ gặp các phản ứng sau tiêm như sưng, đau tại vết tiêm, sốt, nổi mẩn và hãn hữu có thể có những phản ứng sau tiêm nặng nề hơn.

Các bà mẹ, ông bố sẽ thực sự cảm thấy xót xa và lo lắng cho những thiên thần nhỏ bé của mình. Nhưng bạn hãy thư giãn, tiêm chủng là việc cần làm để bảo vệ trẻ. Cách tốt nhất bạn có thể làm là giúp đỡ trẻ để vượt qua những khó chịu này.

Bạn có thể làm những việc rất đơn giản sau đây để giảm đau cho trẻ sau khi tiêm chủng:

Bế trẻ

Theo một nghiên cứu xuất bản trên tạp chí Pediatrics, bạn nên ở ngay cạnh trẻ khi tiêm để có thể làm phân tán tư tưởng của trẻ và giúp trẻ bình tĩnh hơn trong suốt quá trình tiêm chủng.
Một lựa chọn lý tưởng đó là bạn hãy bế trẻ, ôm bé vào lòng nhưng hãy chắc chắn rằng sẽ để lộ phần cánh tay hoặc đùi của trẻ ra ngoài để các nhân viên y tế có thể tiêm dễ dàng hơn.
Những trẻ lớn hơn một chút có thể ngồi lên đùi, mặt đối mặt với bạn để bé có thể nhìn thấy bạn như là một chỗ dựa vững chắc trong suốt thời gian tiêm chủng.

Cho trẻ bú

Cho trẻ bú có thể giúp trẻ giảm đau khi tiêm chủng. Một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng, những trẻ được bú mẹ trong khi tiêm vaccine sẽ khóc ít hơn so với những trẻ không được bú.
Tuy nhiên, các bác sỹ khuyên rằng, bạn nên cho trẻ bú sau khi đã tiêm xong như một sự trấn an, bởi nếu bú trước, rất có thể, trẻ sẽ nôn trớ trong quá trình tiêm chủng.

Thêm một chút đường

Rất nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng đường có thể giúp giảm cảm giác đau nhói khi tiêm vaccine. Đường đặc biệt sẽ hữu ích đối với trẻ em dưới 6 tháng. Bạn có thể thử cho trẻ uống một chút nước đường trước khi tiêm hoặc nhúng núm vú vào dung dịch nước đường và để trẻ ngậm trong khi tiêm chủng.

Phân tán tư tưởng của trẻ

Phân tán tư tưởng của trẻ là một trong những cách rất hữu hiệu để làm giảm đau trong khi tiêm vaccine.
Khi đưa trẻ đi tiêm, hãy mang theo một đồ vật mà bạn biết chắc chắn rằng sẽ thu hút sự chú ý của trẻ, ví dụ như một trái bóng, thứ đồ chơi yêu thích của trẻ, hoặc một loại đồ chơi có thể tạo ra âm thanh. 
Với trẻ lớn hơn một chút, hãy nói chuyện với bé, chỉ cho bé thấy một vài chi tiết lý thú xung quanh, kể cho bé nghe một vài chuyện đùa... để trẻ ít chú ý hơn vào mũi tiêm. 

Hỏi về thuốc gây tê

Các loại kem bôi ngoài da có tác dụng gây tê, như EMLA có thể làm giảm đau khi tiêm vaccine. Tuy nhiên, loại thuốc này phải mất khoảng 1 tiếng mới phát huy tác dụng. Một số loại thuốc xịt có tác dụng làm gây tê và làm mát da cũng có thể sẽ giúp ích và phát huy tác dụng trong một vài giây.

Tuy nhiên, những loại thuốc này chưa được chứng minh khoa học là có hiệu quả. Nếu bạn lo ngại về việc con mình sẽ bị đau khi tiêm vaccine, hãy hỏi ý kiến bác sỹ về việc sử dụng các loại kem bôi gây tê trước khi dùng bất cứ loại nào cho bé.

Xoa lên da của trẻ

Sau khi tiêm, bạn có thể xoa nhẹ vùng da xung quanh chỗ tiêm nhưng lưu ý không được xoa trực tiếp bên trên vết tiêm. Việc mát xa nhẹ nhàng có thể giúp trẻ thư giãn và giảm cảm giác đau do việc tiêm chủng gây ra.
Một nghiên cứu trên người trưởng thành chỉ ra rằng, những người được xoa nhẹ nhàng lên da sau khi tiêm khoảng 10 giây sẽ ít bị đau hơn. Một nghiên cứu khác lại cho thấy, ấn mạnh lên da trước khi tiêm cũng có tác dụng giảm đau.

Sử dụng Tylenol

Cho con bạn sử dụng acetaminophen (Tylenol) một thời gian ngắn trước khi tiêm có thể giúp trẻ bớt đau khi tiêm. Tylenol cũng có thể làm giảm các cơn sốt nhẹ xảy ra sau tiêm chủng.

Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây chỉ ra rằng, sử dụng Tylenol để phòng cơn sốt có thể làm giảm hiệu quả của vaccine. Do vậy bạn nên hỏi ý kiến của bác sỹ về việc dùng thuốc giảm đau và thời điểm dùng thuốc trước khi dùng bất cứ loại thuốc giảm đau nào cho trẻ.

Sử dụng các biện pháp thay thế

Trong một số tình huống, bác sỹ có thể làm giảm bớt cơn đau bằng việc sử dụng một thiết bị không sử dụng kim tiêm, ví dụ như những thiết bị sử dụng áp lực từ không khí để đưa thuốc vào trong cơ thể. Bạn có thể hỏi xem biện pháp này có thích hợp cho con bạn hay không, nhưng nhìn chung, biện pháp này đã được sử dụng tại Mỹ khi có rất nhiều người có cùng nhu cầu, cùng một lúc. Các nhà nghiên cứu vẫn đang tiếp tục nghiên cứu để tìm ra các biện pháp mới thay thế cho việc sử dụng kim tiêm.

Tiêm các mũi tiêm phối hợp

Vaccine phòng nhiều bệnh khác nhau có thể được phối hợp trong cùng 1 mũi tiêm để giảm số lần tiêm cho trẻ, và do đó, có thể giảm bớt đau khi tiêm chủng. Nếu được, bạn nên tiêm các loại vaccine phối hợp này cho trẻ, thay vì tiêm các mũi đơn. Con bạn sẽ ít phải đi tiêm hơn và rõ ràng sẽ bớt đau hơn cũng như ít lần có phản ứng sau tiêm hơn.

Ở Việt Nam hiện nay các loại văc-xin 5 trong 1, 6 trong 1 như ComBE Five, Pentaxim, Infanrix hexa đang được sử dụng để phòng các bệnh: bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, viêm phổi và viêm màng não do vi khuẩn Hib, bại liệt,... tùy theo từng loại vắc xin cụ thể. Với liều 3 mũi tiêm được khuyến cáo cho trẻ 2, 3, 4 tháng tuổi, việc kết hợp các loại vắc xin này trong 1 mũi tiêm đã giảm đáng kể số lần trẻ phải nhận các mũi tiêm.

Giữ bình tĩnh 

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hành vi của cha mẹ sẽ ảnh hưởng đến khoảng 50% cảm xúc của trẻ khi đi tiêm. Những ông bố bà mẹ trẻ thường rất lo lắng về việc con bị đau khi tiêm chủng. Hãy thư giãn bởi trẻ chỉ cảm thấy đau vì tiêm chủng trong một vài phút, nhưng sự bảo vệ do tiêm chủng đem lại cho trẻ sẽ kéo dài một vài năm thậm chí cả đời.

Điều quan trọng bạn nên ghi nhớ:

  • Hãy tìm hiểu trước về các văc-xin con bạn sẽ phải tiêm chúng, những phản ứng trẻ có thể gặp phải sau khi tiêm, cách giảm bớt những khó chịu cho bé, cách chăm sóc trẻ sau khi tiêm chủng.
  • Hãy hỏi ý kiến bác sỹ và tuyệt đối thực hiện theo các hướng dẫn chăm sóc trẻ của bác sỹ trước, trong và sau khi tiêm chủng.

Bạn sẽ giúp con yêu vượt qua những đau đớn, khó chịu khi tiêm chủng đấy

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Phản đối tiêm chủng và những hệ quả

Ths.Bs.Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 05/10/2026

    7 lầm tưởng về thuốc Aspirin

    Aspirin từng được xem là thần dược trong phòng ngừa bệnh tim mạch, tuy nhiên hiện nay y học đã có những góc nhìn thay đổi về loại thuốc này. Dưới đây là 7 lầm tưởng phổ biến về thuốc Aspirin được các chuyên gia y tế khuyến cáo.

  • 05/10/2026

    Ly thượng bì bọng nước

    Bệnh ly thượng bì bọng nước (epidermolysis bullosa) là một tình trạng hiếm gặp gây ra hiện tượng da mỏng, dễ nổi mụn nước ở trẻ nhỏ. Bệnh lý này có thể gây khó chịu cho trẻ và có thể trở nặng nếu không được chăm sóc đúng cách. Cùng tìm hiểu qua bài viết sau!

  • 04/10/2026

    FDA phê duyệt 4 loại vaccine cập nhật cho 2026-2027 nhắm vào biến thể XFG của COVID-19

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt bốn loại vaccine COVID-19 cập nhật cho năm 2026–2027. Các loại vaccine mới này đặc biệt nhắm vào biến thể XFG đang lây lan nhanh chóng, nhằm tăng cường bảo vệ cho những nhóm đối tượng có nguy cơ cao.

  • 04/10/2026

    Thời điểm tốt nhất để ăn quả óc chó tốt cho não bộ

    Ăn quả óc chó vào buổi sáng giúp tối ưu hóa hiệu suất nhận thức và hỗ trợ bảo vệ sức khỏe não bộ.

  • 04/10/2026

    Chăm sóc da mùa khô

    Thời tiết hanh khô với độ ẩm không khí giảm sâu là "kẻ thù" lớn nhất của làn da khỏe mạnh vì nó làm suy yếu hàng rào bảo vệ da và giảm hoạt động tuyến bã nhờn. Nếu không chăm sóc đúng cách, da sẽ mất độ ẩm, dẫn đến khô căng, bong tróc, xỉn màu và dễ kích ứng. Bài viết này sẽ cung cấp những hướng dẫn chi tiết, từ làm sạch da, dưỡng ẩm sâu đến bảo vệ da trước các tác nhân môi trường, giúp bạn tự tin với làn da căng mịn suốt mùa khô.

  • 03/10/2026

    Ánh sáng từ đèn ngủ có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch

    Thói quen bật đèn ngủ với ánh sáng yếu khi đi ngủ không phải là hiếm, bởi nhiều người cho rằng ngủ trong bóng tối hoàn toàn tạo một cảm giác khó chịu và bất an. Tuy nhiên, nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng khi tiếp xúc với ánh sáng yếu trong lúc ngủ có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch.

  • 03/10/2026

    Lưu ý khi dùng hà thủ ô hỗ trợ ngăn ngừa tóc bạc sớm

    Tóc bạc sớm ngày càng trẻ hóa, khiến nhiều người tìm đến các bài thuốc dân gian, trong đó có hà thủ ô.

  • 03/10/2026

    TÌnh trạng hạ thân nhiệt đột ngột

    Hạ thân nhiệt là tình trạng xảy ra khi nhiệt độ trong cơ thể con người giảm xuống dưới 35 độ C. Đây là một tình trạng y tế cực kỳ nguy hiểm. Khi cơ thể bị hạ thân nhiệt, các hệ thống như tim mạch, hệ thần kinh và các cơ quan khác sẽ không thể hoạt động bình thường. Nếu không được chữa trị kịp thời sẽ có thể dẫn tới hệ tim mạch và hô hấp dừng hoạt động, nặng nhất là tử vong.

Xem thêm