Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Xoa bóp trị bong gân

Bong gân Đông y gọi là thương cân, là trạng thái tổn thương ở gân, cơ, dây chằng, bao khớp do lao động nặng, chơi thể thao cả do khi bước hụt trẹo chân… làm khớp xê dịch đột ngột gây tổn thương gân mạch, ứ trệ khí huyết.

Sai lầm thường gặp khi bị bong gân

Biểu hiện của bong gân cảm giác đau buốt, sau đó vùng khớp bị trẹo tê dại không còn biết đau nữa, một giờ sau cảm giác đau nhức trở lại, sưng đỏ hoặc xanh tím phù nề quanh vị trí tổn thương. Người bệnh thường chủ quan với chấn thương bong gân và tự ý điều trị không đúng cách như dùng rượu, xoa cao, dầu nóng vào nơi bị tổn thương. Đây là sai lầm thường thấy trong điều trị bong gân.

xoa-bop-tri-bong-gan-1

Cần xử trí đúng cách

Khi bị chấn thương bong gân, bạn nên dùng nước đá hoặc đập nhỏ đá bọc vào khăn bông áp nhẹ khối nước đá lên bề mặt da vùng chấn thương (nếu không có xây xát da) làm giảm đau tại chỗ đồng thời nằm kê chân lên cao giúp máu lưu thông dễ dàng và làm tan máu bầm. Lưu ý không dùng các phương pháp nóng tác động vào vùng bị tổn thương. Các chất có tính nóng chỉ nên dùng trong trường hợp gãy xương. Sức nóng sẽ làm tăng tiết dịch, kích thích tuần hoàn máu làm nhanh liền xương, ngược lại khi xoa chất nóng vào nơi dây chằng tổn thương do bong gân có thể dẫn đến hậu quả về sau như hạn chế vận động khớp, teo cơ, cứng khớp.

Bong gân thường chia ra 3 độ. Dây chằng chỉ bị giãn một ít được coi là nhẹ (độ 1); Dây chằng bị rách một phần dấu hiệu nặng (độ 2); Dây chằng bị đứt hoàn toàn dấu hiệu rất nặng (độ 3). Nếu bong gân độ 1 bạn chỉ cần xoa bóp trị liệu giảm đau và cho khớp nghỉ ngơi vài ngày. Bong gân độ 2, 3 bạn nên đến bác sĩ vì vừa phải giảm đau vừa phải cho dây chằng bị đứt hoặc rách liền lại nếu không sẽ mang tật suốt đời.

xoa-bop-tri-bong-gan-2

Cấu trúc giải phẫu vùng gót chân.                  Minh họa dây chằng gót chân bị kéo giãn và bị rách.

Phương pháp xoa bóp điều trị bong gân

Xoa bóp huyệt giải khê, khâu khư, chiếu hải và thái khê nơi cổ chân đau.

Vị trí huyệt:

Huyệt giải khê nằm giữa đường lằn ngang phía trước khớp cổ chân, giữa hai khối gân cơ của ngón chân.

Huyệt khâu khư ở chỗ lõm tự nhiên trước mắt cá ngoài.

xoa-bop-tri-bong-gan-3

Huyệt chiếu hải nằm ở dưới mắt cá trong 1 tấc. Huyệt thái khê nằm ở lõm giữa mắt cá trong và gân gót chân, vị trí đầu mắt cá trong.

Cách xoa bóp: Ngồi dưới đất hoặc trên đệm, chân không bị bệnh co lại. Cẳng chân bị bệnh chống lên, dùng ngón cái của tay với lực vừa phải day thành vòng tròn trên huyệt liên tục từ 3-5 phút. Khi thấy mỏi tay có thể ngừng day, nhưng tay vẫn tiếp tục đặt trên huyệt, nghỉ một lúc sau đó day tiếp 5-10 phút. Sau đó tự xoay khớp cổ chân theo chiều kim đồng hồ rồi xoay ngược chiều kim đồng hồ. Làm nhẹ nhàng liên tục trong 1-3 phút.

Bên cạnh đó, bạn có thể dùng một trong số những phương thuốc sau đắp vào vùng tổn thương để hỗ trợ điều trị:

Lá ngải cứu 50g, lá đau xương, lá bạc thau 50g tẩm rượu hoặc giấm đắp vào nơi chấn thương. Khi nào khô lại thay miếng khác. Làm liền trong 3-5 ngày.

Lá chìa vôi, lá cúc tần, lá ngải cứu, lá náng hoa trắng. Mỗi vị 50g, rửa sạch, giã nát tẩm rượu hoặc sao nóng để còn hơi âm ấm đắp vào chỗ chấn thương. Ngày thay thuốc 2 lần.

Hoặc dùng: Lá tẩm gửi 100g, lá gấc 50g, lá thầu dầu tía 50g. Các vị giã nát, tẩm rượu hoặc trộn giấm đắp vào vùng tổn thương . Ngày thay thuốc 1-2 lần.

Khi dùng các phương pháp trị liệu trên trong 1-2 ngày mà các triệu chứng không thuyên giảm bạn cần đến cơ sở y tế để được điều trị hiệu quả, kịp thời.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Cách xử trí bong gân

BS. Phạm Minh Dương - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 24/08/2026

    Thức khuya thường xuyên làm hại sức khỏe như thế nào?

    Thức khuya đã trở thành thói quen phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở giới trẻ. Nhưng ít ai biết rằng, việc thiếu ngủ mãn tính không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm phá hủy sức khỏe từ bên trong — từ tim mạch, não bộ đến hệ miễn dịch và cân nặng.

  • 23/08/2026

    Bệnh ho gà

    Tìm hiểu mức độ nguy hiểm của bệnh ho gà đối với cộng đồng và khám phá lịch tiêm chủng thiết yếu cho mẹ bầu cùng trẻ sơ sinh nhằm tạo dựng hàng rào miễn dịch vững chắc.

  • 22/08/2026

    Thời điểm tốt nhất để uống trà dâm bụt giúp hạ huyết áp

    Uống trà dâm bụt đều đặn suốt cả ngày có thể giúp hạ huyết áp, đặc biệt là đối với những người bị tăng huyết áp giai đoạn. Việc tạo thói quen uống hai tách trà trở lên mỗi ngày có thể tăng cường hiệu quả của nó .

  • 21/08/2026

    Lợi ích vô giá của vitamin A và cách bổ sung đúng

    Bổ sung đủ vitamin A không chỉ giúp "thắp sáng" đôi mắt mà còn thiết lập một hàng rào miễn dịch vững chắc cho toàn bộ cơ thể.

  • 21/08/2026

    Mức huyết áp lý tưởng cho người lớn tuổi là bao nhiêu?

    Theo thống kê của Phân hội tăng huyết áp Việt Nam, số người bị tăng huyết áp gia tăng nhanh và ngày càng trẻ hóa, cứ 4 người trên 25 tuổi thì có 1 người bị huyết áp cao, tỷ lệ 25%, một con số đáng báo động.

  • 20/08/2026

    5 mẹo ăn chậm nhai kỹ giúp giảm cân

    Bữa ăn vội vã cùng thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, máy tính sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa, khiến việc giảm cân khó khăn. Khi ăn chậm nhai kỹ giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no đúng lúc, từ đó kiểm soát lượng calo nạp vào và hỗ trợ giảm cân bền vững.

  • 20/08/2026

    Những điều bạn cần biết về Prostaglandin – Thủ phạm gây đau bụng kinh

    Prostaglandin là các hợp chất giống hormone - “thủ phạm” gây đau bụng kinh cho phái nữ. Ngoài ra, prostaglandin cũng gây ra nhiều ảnh hưởng khác đối với cơ thể, cùng tìm hiểu về hợp chất thú vị này qua bài viết sau!

  • 19/08/2026

    Ăn sáng hàng ngày với yến mạch có tốt không?

    Yến mạch là lựa chọn giàu chất xơ cho bữa sáng nhưng cần ăn đúng cách và khẩu phần phù hợp để phát huy lợi ích.

Xem thêm