Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Viêm tai và đau họng ở trẻ nhỏ

Viêm tai và viêm họng là 2 vấn đề thường gặp ở trẻ sơ sinh, và thường xảy ra khi trẻ bị cảm lạnh. Trẻ sơ sinh không thể nói rằng chúng bị đau tai hoặc đau trong cổ họng, vì vậy điều quan trọng là cần phải biết các dấu hiệu để nhận ra tình trạng này sớm và có phương pháp điều trị kịp thời.

Viêm tai

Nhiễm trùng tai – hay viêm tai là bệnh nhiễm trùng do virus hoặc vi khuẩn gây ra, ảnh hưởng đến vùng tai giữa (nằm phía trong của màng nhĩ). Nhiễm trùng thường xảy ra sau khi bị cảm lạnh. Tình trạng nhiễm trùng gây sưng tấy và làm tắc vòi nhĩ (là đoạn nối tai giữa với mặt sau của cổ họng), và khiến các dịch chất bị nhiễm trùng bị mắc kẹt trong khoang tai giữa. Phần dịch chất bị nhiễm trùng (hay còn gọi là mủ) này sẽ tạo áp lực lên màng nhĩ và khiến nó bị phồng lên. Điều này có thể gây cảm giác rất đau đớn. Đôi khi màng nhĩ có thể bị rách ra và khi đó sẽ tạo điều kiện cho mủ chảy ra ngoài tai.

Viêm tai rất phổ biến ở trẻ em trong độ tuổi từ 6 tháng đến 2 tuổi, và hầu hết trẻ em sẽ bị viêm tai ít nhất một lần. Khoảng 1/4 số trẻ bị viêm tai lặp lại, và có khoảng từ 5% đến 10% số trẻ bị rách màng nhĩ trong khi bị viêm tai

Lưu ý khi điều trị viêm tai ở trẻ nhỏ

Bác sĩ chuyên khoa có thể sẽ kê đơn thuốc kháng sinh, và hãy đảm bảo rằng trẻ uống thuốc đủ liều và đúng liệu trình. Ngay cả khi trẻ cảm thấy tốt hơn chỉ sau một vài ngày dùng thuốc, hãy vẫn tiếp tục cho trẻ dùng thuốc cho đến khi khỏi hoàn toàn, kết thúc đơn thuốc của bác sĩ. Điều này sẽ giúp tình trạng viêm tai không bùng phát trở lại.

Khi trẻ bị sốt trên 38,5°C, hãy cho trẻ uống acetaminophen hoặc ibuprofen theo hướng dẫn của bác sĩ. Những loại thuốc này sẽ giúp giảm đau trong vòng vài giờ và trẻ sẽ cảm thấy dễ chịu hơn.

Bạn cũng nên đưa trẻ trở lại khám sau hai đến ba tuần để đảm bảo rằng tình trạng nhiễm trùng đã khỏi hoàn toàn và không cần điều trị thêm. Điều này đặc biệt quan trọng nếu trẻ gặp phải các vấn đề tổn thương màng nhĩ.

Nếu phát hiện thấy trẻ bị cứng cổ hoặc có biểu hiện rất mệt mỏi, không tỉnh táo, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức. Bạn cũng nên đưa trẻ đi khám nếu cơn sốt hoặc cơn đau của trẻ không thuyên giảm sau khi dùng thuốc kháng sinh trong 48 giờ.

Các biện pháp ngăn ngừa viêm tai ở trẻ nhỏ

Các chuyên gia đưa ra lời khuyên là nên cho trẻ bú sữa mẹ đến hết năm đầu tiên. Sữa mẹ cung cấp cho trẻ các kháng thể rất tốt để chống lại các tình trạng nhiễm trùng. Nếu trẻ bú bình, nên tránh việc để bình sữa quá cao hoặc cho bé bú ở tư thế nằm ngang. Điều này có thể làm cho sữa chảy ngược vào vòi nhĩ và dễ gây ra nhiễm trùng tai.

Bạn cũng tránh hoàn toàn khả năng trẻ phải tiếp xúc với khói thuốc trong nhà hay không gian xung quanh. Khói thuốc không chỉ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe mà còn làm tăng mức độ nghiêm trọng của bệnh nhiễm trùng tai.

Đau họng

Đau họng là một triệu chứng của một bệnh nào đó, ví dụ như cảm lạnh. Trẻ bị đau họng thường không thể nói rằng chúng đang bị làm sao, nhưng chúng có thể có các biểu hiện như bỏ ăn hoặc bắt đầu quấy khóc trong khi bú. Bạn có thể phát hiện thấy cổ họng trẻ có màu đỏ tươi nếu bạn chiếu đèn vào cổ họng.

Thông thường, hầu hết các bệnh viêm họng đều do virus gây ra. Đau họng do các bệnh do virus gây ra thường kéo dài khoảng 3 đến 4 ngày. Đôi khi đau họng có thể do viêm amidan và khiến amidan ở phía sau họng sưng lên.

Các chuyên gia đưa ra lời khuyên là nên đưa trẻ đi khám nếu phát hiện trẻ bị đau họng lâu quá 24 giờ, và đặc biệt nếu trẻ có dấu hiệu bị sốt.

Lưu ý khi điều trị đau họng ở trẻ nhỏ

Có khoảng 10% các trường hợp viêm họng là do liên cầu khuẩn Streptococcus gây ra. Nếu không được điều trị, viêm họng liên cầu khuẩn Strep có thể trở nên nặng nề hơn và gây ra các biến chứng nguy hiểm. Viêm họng do liên cầu khuẩn có thể được chẩn đoán bằng cách sử dụng tăm bông ngoáy họng để xác định chính xác là vi khuẩn liên cầu, và được điều trị bằng cách sử dụng kháng sinh theo đúng loại tác dụng lên liên cầu.

Khi trẻ bị đau họng, bạn có thể thực hiện một số cách dưới đây:

  • Cho trẻ dùng các thuốc acetaminophen hoặc ibuprofen theo các hướng dẫn của bác sĩ
  • Hãy nhớ rằng hầu hết viêm họng là do virus gây ra, và do đó thuốc kháng sinh không có hiệu quả. Chỉ nên điều trị viêm họng do Streptococcus bằng kháng sinh. Quyết định sử dụng thuốc phải được bác sĩ khám, chẩn đoán và kê đơn.
  • Không cho trẻ tự uống thuốc kháng sinh tại nhà.
  • Nếu trẻ có các dấu hiệu chảy nước dãi quá mức, khó nuốt hoặc khó thở, hoặc có biểu hiện ốm nặng hơn, hãy đưa trẻ đến khám bác sĩ ngay lập tức.

Tổng kết

Viêm tai và đau họng thường gặp ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ. Cả 2 bệnh đều có thể do virus hoặc vi khuẩn gây ra, và thường là xuất hiện sau khi cảm lạnh. Bạn nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được khám và điều trị chính xác, sớm nhất và hiệu quả nhất.

Tham khảo thêm thông tin tại: Ráy tai nói gì về sức khỏe của bạn?

 

Bình luận
Tin mới
  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

  • 09/03/2026

    7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm

    Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.

Xem thêm