Theo thống kê, trong giai đoạn từ tháng 9/2017 đến tháng 4/2021, Bệnh viện Nhi Trung ương đã chẩn đoán 694 trẻ dậy thì sớm, trong đó có 21 bé trai (tỷ lệ 3%) và 673 bé gái (tỷ lệ 97%). Tỷ lệ này đang có dấu hiệu tăng lên đặc biệt trong những năm gần đây, gây ra nhiều hệ lụy về sức khoẻ và nỗi lo lắng cho các bậc phụ huynh.
Dậy thì sớm là tình trạng cơ thể trẻ bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu trưởng thành quá sớm, bao gồm sự phát triển nhanh chóng của xương và cơ bắp, thay đổi kích thước và hình dạng của cơ thể, phát triển khả năng sinh sản, sự thay đổi của vú, xuất hiện lông mu, thay đổi giọng nói…
Ngày nay, tuổi dậy thì đang có xu hướng ngày càng giảm. Cách đây 100 năm, tuổi có kinh nguyệt ở nữ từ 15-16 tuổi, đến giai đoạn năm 1990 giảm xuống còn 11-12 tuổi. Sau 30 năm, tuổi dậy thì của bé gái hiện tại là 8-13 tuổi, với bé trai là 9-14 tuổi.
![]()
Dậy thì sớm có khiến trẻ tự ti, ảnh hưởng nhiều đến tâm lý.
Vì sự xuất hiện của các dấu hiệu trưởng thành quá sớm, đa phần trẻ chưa được chuẩn bị đầy đủ tâm lý nên dễ gây ảnh hưởng nếu không được quan tâm đúng mức. Trẻ cũng có xu hướng xấu hổ, tự ti hơn so với các bạn đồng trang lứa. Đặc biệt, dậy thì sớm còn ảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển chiều cao ở trẻ.
Liên quan đến ảnh hưởng của dậy thì sớm đối với vấn đề chiều cao của trẻ, các chuyên gia cho rằng, những người bình thường có tuổi xương và tuổi thực bằng nhau, nhưng với trẻ dậy thì sớm thì tuổi xương sẽ lớn hơn tuổi thực. Vì thế, những trẻ này sẽ ngừng phát triển sớm hơn so với trẻ khác. Trung bình, trẻ dậy thì sớm ở thể trung ương có chiều cao khi trưởng thành thấp hơn các bạn khác, như ở nữ là 12cm và ở nam khoảng 20cm.
Chia sẻ về việc hỗ trợ tăng trưởng chiều cao cho con có liên quan đến dậy thì sớm, TS.BS Trương Hồng Sơn, Phó Tổng thư ký - Tổng hội Y học Việt Nam, Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam cho rằng, việc phòng tránh dậy thì sớm là một trong những cách giúp trẻ đạt được chiều cao như mong muốn. Để trẻ được phát triển tối ưu, cần quan tâm đến sức khoẻ tổng thể của trẻ và thực hiện các giải pháp như: Xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, hợp lý, cân đối, vừa đủ đạm động vật, nhiều rau củ, quả để bổ sung vi chất và nên tiết giảm đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, tránh thừa cân, béo phì. Nên chọn lựa những nguồn thực phẩm tươi mới, có nguồn gốc uy tín, được kiểm nghiệm bởi Cục Vệ sinh An toàn Thực phẩm, không chứa chất biến đổi gen, hormone tăng trưởng.
![]()
Thường xuyên theo dõi quá trình phát triển chiều cao của trẻ.
Bổ sung sữa đúng cách là một trong những yếu tố quan trọng để bổ sung canxi, hỗ trợ cải thiện chiều cao cho trẻ dậy thì sớm. Trẻ 4-8 tuổi cần khoảng 600mg canxi/ngày, trẻ 9-12 tuổi cần khoảng 1000mg canxi/ngày, bao gồm sữa chua, phomai hoặc các chế phẩm từ sữa. Do đó, cha mẹ nên cung cấp đủ sữa cho con.
Hiện nay trên thị trường có rất đa dạng các loại sữa uống, tuy nhiên sữa có hàm lượng canxi cao chỉ tìm thấy ở một vài cái tên nhất định.
![]()
Bổ sung sữa đúng cách cho con là một trong những phương pháp giúp quản lý sự phát triển của trẻ.
Bên cạnh đó, đối với trẻ dậy thì sớm hay có dấu hiệu dậy thì sớm, ngoài chế độ dinh dưỡng cũng cần cho trẻ tăng cường vận động, tập thể dục. Hoạt động thể chất không chỉ giúp kích thích hệ xương phát triển mà còn giúp trẻ khỏe mạnh, dẻo dai, tránh được tình trạng thừa cân, béo phì do lười vận động.
Đặc biệt cần hạn chế cho trẻ tiếp xúc với mỹ phẩm, kem, hoặc thuốc có estrogen và testosterone, điều này sẽ ảnh hưởng đến sự cân bằng hormone sinh dục và là một trong những nguyên nhân có thể gây ra tình trạng dậy thì sớm.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Giảm cân cấp tốc và giảm cân bền vững, chọn gì để đẹp an toàn?
Trong đời sống hiện đại, các trạng thái căng thẳng tinh thần mức nhẹ như mệt mỏi, khó tập trung, áp lực công việc hay rối loạn giấc ngủ thoáng qua ngày càng phổ biến. Phần lớn các tình trạng này chưa đến mức bệnh lý, nhưng nếu kéo dài có thể ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng sống và hiệu suất lao động.
Thời tiết lạnh kèm ô nhiễm không khí gây ảnh hưởng không nhỏ tới phổi và hệ hô hấp. Bên cạnh tập luyện và dinh dưỡng nâng cao chức năng phổi, hãy tham khảo 7 loại thức uống dưới đây giúp hỗ trợ phổi khỏe mạnh tự nhiên.
Bạn bị nghẹt mũi, ho, và có thể cả đau họng. Có vẻ như đó là cảm lạnh thông thường. Nhưng sau vài ngày, các triệu chứng của bạn không thuyên giảm. Liệu cảm lạnh có thể biến thành viêm xoang không?
Trong kho tàng y học cổ truyền Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, nhiều loài thảo mộc đã được sử dụng lâu đời như kim ngân hoa, cam thảo, cúc hoa… Tuy nhiên, bên cạnh các vị thuốc quen thuộc, vẫn tồn tại những thảo dược ít được chú ý, dù có giá trị sinh học đáng kể.
Hóa trị có thể giúp bạn chống lại ung thư , nhưng tác dụng phụ gần như chắc chắn. Bạn thường có một tâm trí mơ hồ, được gọi là " sương mù não do hóa trị ", trong và sau khi điều trị. Có thể bạn gặp khó khăn khi nhớ tên hoặc không thể làm nhiều việc cùng lúc tốt như trước đây.
Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất và não bộ của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không ít phụ huynh tại nước ta đang đối mặt với tình trạng trẻ khó ngủ, ngủ không sâu giấc, hay thức giấc ban đêm – đặc biệt ở nhóm trẻ có biểu hiện tăng động, hiếu động quá mức.
Sốt xuất huyết nhẹ gây sốt cao và các triệu chứng giống cúm. Sốt xuất huyết nặng, còn gọi là sốt xuất huyết Dengue, có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tụt huyết áp đột ngột (sốc) và tử vong.
Khoảng 30–50% tử vong do ung thư có thể được phòng tránh bằng việc điều chỉnh các yếu tố nguy cơ đã biết: không hút thuốc, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh (nhiều rau củ quả), vận động đều đặn, hạn chế rượu và tuân thủ các chương trình tầm soát phù hợp.