Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Vì sao lá khát lại nguy hại hơn cả ma túy?

Mỹ và Anh coi lá khát nguy hiểm hơn cả ma túy nên nó đã bị cấm. lý do, lá khát có chứa 2 hợp chất cathinone và cathine gây kích thích giống ma túy tổng hợp.

Thậm chí ở dạng tổng hợp, nó còn độc hơn ma túy thông thường tới hàng trăm lần.

Lá khát là gì?

Theo BBC, tại Anh lá khát được xếp vào nhóm thuốc gây nghiện cấp C (Class C drug), có nguồn gốc từ Đông Phi và bán đảo Ảrập. Gọi theo tiếng Việt là lá khát, còn theo tiếng Anh Catha edulis cathinone, cathine, Catha Edulis Forsk, Catha edulis, Cathaedulis, gọi dân dã là qat, quat, kaht, caat, kat, kot, khot. Đây là lá loại cây mọc theo bụi ở nhiều nước châu Phi dùng cho mục đích giải trí, nhai như trầu. Đôi khi, nó còn được dùng ở dạng khô, pha chế nước uống giống như uống chè. Thành phần gây kích thích trong lá khát là hai chất cathinone và cathine. Gần 30% số bé gái vị thành niên, và trên 70% nhóm vị thành niên ở Đông Ethiopia có thói quen nhai lá khát. Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới (WB), có tới 73% phụ nữ Yemen có thói quen dùng loại lá này. Đối với người Ảrập, lá khát được xem là “chè Ảrập”, nhiều người nghiện nặng không bỏ được bởi họ xem là vô hại không khác gì chè hay cà phê.

Một trong những lý do lá khát phổ biến là tính gây nghiện, đồng thời là thứ hàng mang lại siêu lợi nhuận. Theo BBC, riêng châu Phi có khoảng trên 20 triệu người là “đồ đệ” của lá khát và khoảng 500.000 nông dân tại vùng Sừng châu Phi và bán đảo Ảrập sống nhờ loại cây này. Trên thị trường tự do châu Phi, giá lá khát giao động từ 1 - 20 USD một bó 1kg (khoảng 22.000 - 220.000), tùy theo chất lượng, nếu là lá tươi thì đắt hơn. Chính điều này ở Âu Mỹ người ta xếp lá khát vào danh mục ma túy “dạng rau” cực kỳ nguy hiểm. Việc sử dụng đơn giản, nhai tươi, cuốn thành thuốc hút nếu ở dạng khô hoặc pha uống hoặc làm gia vị rắc vào thức ăn. Nhiều phụ nữ châu Phi còn có quan niệm nhai lá khát giúp họ trở nên hấp dẫn hơn trong mắt đàn ông.

vi-sao-la-khat-lai-nguy-hai-hon-ca-ma-tuy-1

Lá khát được người dân châu Phi dùng phổ biến như rau

Theo Hội đồng tư vấn về lạm dụng ma túy (ACMD) của Anh, khoảng 2.560 tấn được nhập khẩu vào Anh mỗi năm, nhà nước thu được 2,5 triệu bảng tiền thuế cho nhóm sản phẩm này. Riêng doanh nghiệp có tên Mahat ở West London mỗi tuần nhập khoảng 7.000 thùng lá khát tươi từ Nairobi qua đường hàng không. “Lệnh cấm sử dụng lá khát làm cho hàng triệu người thất nghiệp, nhất là nông dân ở vùng Sừng châu Phi”, Mahat phàn nàn. Theo BBC, ước tính mỗi năm các nước châu Phi thu về khoảng 15 triệu bảng Anh tiền xuất khẩu lá khát sang Anh.  Một bó lá khát ở Anh giá 3 bảng (tương đương 85.000 VNĐ), còn ở Mỹ giá này cao gấp 10 lần ở Anh.

vi-sao-la-khat-lai-nguy-hai-hon-ca-ma-tuy-2

Tác hại của lá khát đối với con người

Sở dĩ lá khát được nhiều người nghiện vì nó tạo cảm giác lâng lâng, hưng phấn do có chứa hai thành phần gây nghiện như đề cập ở trên. Các thành phần này có tác dụng nhanh hơn so amphetamine nên mức độ cũng nguy hiểm hơn ma túy đá gấp nhiều lần. Nếu dùng lá khát tươi thì thành phần cathinone đạt mức cao nhất. Năm 1993, Mỹ xếp cathinone thuộc nhóm thuốc gây nghiện I, có thể phân hủy trong vòng 48 tiếng sau khi dùng. Tại Anh, lá khát bị cấm kể từ ngày 24/6/2014.

vi-sao-la-khat-lai-nguy-hai-hon-ca-ma-tuy-3

Lá khát được thương phẩm dưới nhiều dạng khác nhau

So với lá tươi hoặc khô, khi được tinh chế từ cathinone, lá khát tạo ra sản phẩm nguy hiểm hơn cả heroin, nó có thể tạo ra loại ma túy có tên flakka, dạng tinh thể muối, màu trắng hay hồng nhạt, có mùi hôi nhưng lại gây nghiện cao, tác động rất mạnh tới hệ thần kinh, gây kích thích, tạo ảo giác nên rất nguy hiểm cho sức khỏe con người. Flakka được dân nghiện gọi bằng tiếng lóng “muối tắm”, nó không liên quan đến muối tắm có chứa khoáng chất thường dùng để làm đẹp da. Đây là dẫn xuất đi từ cathinone của lá khát, pha trộn giữa cocain và hàng đá, nên mức độ nguy hại, tàn phá cơ thể gấp nhiều lần  ma túy thông thường. Vì vậy, khi đã nghiện thì việc cai sẽ khó khăn hơn so với người dùng ma túy truyền thống. Cathinone gây ra những phản ứng tiêu cực như phấn khích, tỉnh táo, nói nhiều, chán ăn, nếu lạm dụng có thể dẫn đến mất ngủ, biếng ăn, rối loạn tiêu hóa, trầm cảm... Nếu lạm dụng sẽ dẫn đến  phân hủy của các tế bào cơ xương và suy thận. Nhiễm độc cathinone tổng hợp khi quá liều gây nguy hiểm không khác gì heroin hoặc các loại ma túy đá. Ngoài ra, nó có liên quan với nguy cơ gia tăng các biến chứng về y học, như tăng bệnh nha khoa và ung thư miệng, bệnh tim mạch, gan, và giảm sự thèm ăn, tăng chứng trầm cảm, thay đổi tâm trạng. Có tới 40% người sử dụng lá khát phát triển chứng nghiện và lệ thuộc. Phụ nữ mắc chứng nghiện lá khát cao hơn nam giới. Theo số liệu cửa Cơ quan y tế công cộng Anh (NHS), mỗi năm tại quốc gia này, có khoảng 112 người phải đi cai nghiện liên quan đến lá khát trước khi bị cấm hồi cuối tháng 6/2014.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Cần sa - Marijuana ảnh hưởng đến cơ thể chúng ta thế nào? - Phần 1, Cần sa - Marijuana ảnh hưởng đến cơ thể chúng ta thế nào? - Phần 2

DS. Trang Nhung - Theo Sức khỏe & Đời sống/BBC/VC/MFC
Bình luận
Tin mới
  • 30/08/2026

    Uống đủ nước mỗi ngày: Nhiều người đang mất nước mà không hề hay biết

    Nước chiếm 60-70% trọng lượng cơ thể và tham gia vào hầu hết mọi phản ứng sinh hóa trong cơ thể. Thế nhưng, tình trạng thiếu nước mãn tính - không phải mất nước cấp tính - đang âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe của hàng triệu người Việt Nam mỗi ngày mà họ không nhận ra.

  • 29/08/2026

    Sự khác biệt giữa chế độ ăn phương Đông và phương Tây

    Chế độ ăn Địa Trung Hải từ lâu đã được coi là chuẩn mực cho một sức khỏe tốt. Ăn uống là một hành trình mang tính cá nhân sâu sắc, gắn liền với các mối liên hệ văn hóa, niềm tin tâm linh, thói quen và tất nhiên là cả nguồn thực phẩm sẵn có. Chế độ ăn uống trực tiếp chịu trách nhiệm cho sức sống cũng như sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta, vì vậy không có gì ngạc nhiên khi có nhiều tranh luận về việc thế nào mới chính xác là một chế độ ăn lành mạnh; bởi đây là một vấn đề quan trọng và đầy thách thức.

  • 28/08/2026

    Huyết áp của bạn sẽ thay đổi như thế nào khi bạn tập thể dục mỗi ngày?

    Tập thể dục đều đặn hàng ngày có thể làm giảm huyết áp bằng cách tăng cường sức khỏe tim mạch và cải thiện độ đàn hồi cũng như chức năng của mạch máu. Tập thể dục với cường độ vừa phải hầu hết các ngày trong tuần có thể giúp giảm huyết áp bền vững và giảm nguy cơ mắc bệnh tim.

  • 27/08/2026

    Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori và các bệnh lý liên quan

    Hơn 80% người trưởng thành tại Việt Nam nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori – tác nhân chính gây viêm loét và ung thư dạ dày. Khám phá ngay cơ chế lây truyền, quá trình phát triển bệnh và thách thức kháng kháng sinh hiện nay để chủ động bảo vệ sức khỏe gia đình bạn

  • 26/08/2026

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia là tình trạng khiến bạn không thể trải nghiệm niềm vui hoặc sự thích thú. Bạn có thể cảm thấy tê liệt hoặc ít hứng thú hơn với những điều mà trước đây bạn từng yêu thích. Đây là một triệu chứng phổ biến của nhiều bệnh lý tâm thần như trầm cảm. Cùng tìm hiểu về hội chứng này qua bài viết sau đây!

  • 25/08/2026

    Bạn có thể ở dưới ánh nắng mặt trời bao lâu trước khi da bị tổn thương?

    Đối với hầu hết mọi người, tác hại của ánh nắng mặt trời đối với da bắt đầu trong vòng 15 phút sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mà không sử dụng kem chống nắng. Tuy nhiên, thời gian có thể thay đổi tùy thuộc vào loại da và loại tia cực tím, chỉ số (UV), thời gian và địa điểm.

  • 24/08/2026

    Thức khuya thường xuyên làm hại sức khỏe như thế nào?

    Thức khuya đã trở thành thói quen phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở giới trẻ. Nhưng ít ai biết rằng, việc thiếu ngủ mãn tính không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm phá hủy sức khỏe từ bên trong — từ tim mạch, não bộ đến hệ miễn dịch và cân nặng.

  • 23/08/2026

    Bệnh ho gà

    Tìm hiểu mức độ nguy hiểm của bệnh ho gà đối với cộng đồng và khám phá lịch tiêm chủng thiết yếu cho mẹ bầu cùng trẻ sơ sinh nhằm tạo dựng hàng rào miễn dịch vững chắc.

Xem thêm