Trẻ có hiểu khi bị la mắng?
Đôi khi bạn mệt mỏi với những hành động và biểu hiện ương bướng của trẻ. Bạn quát mắng để dừng ngay hành động đó, nhưng liệu cách này có đem lại hiệu quả?
Tiến sĩ Gupta M., 15 năm tư vấn các vấn đề trẻ em, tại khoa Tâm lý Nhi khoa, ĐH London, Anh, đã trả lời: “Trẻ con học rất nhanh. Khi bạn la mắng, bé có thể học cách quát lên khi cần sự chú ý của bạn. Khi bạn đe dọa, bé sẽ học cách làm bạn sợ. Tồi tệ hơn, khi bạn la mắng mà không có hành động nào, bé có thể học được rằng: “Ôi, mẹ chỉ quát lên thế, chứ không có gì”. Trẻ sẽ hiểu sai lệch như trên khi bạn la mắng và tiếp tục làm sai cho những lần khác, dữ dội hơn lần trước. Bé không hiểu đang làm sai gì đó và bị mắng như bạn đang nghĩ".
Tiến sĩ Erik S., ĐH Texas bang Austin, Mỹ, tác giả cuốn sách nổi tiếng Scolding: Why It Hurts More Than It Helps, đã chia sẻ trong tạp chí Texas Child Care quarterly số 36: “Trong 5 kết quả về trạng thái tâm lý mà chúng tôi tìm thấy ở những đứa trẻ thường xuyên bị la mắng, không cho thấy việc thay đổi tích cực, dù cường độ và tần suất la mắng của cha mẹ gia tăng”.
 |
| Liệu việc sử dụng công cụ “La mắng” có đem lại hiệu quả? Ảnh: Twitter |
Giáo sư Nelsen J., người đứng đầu dự án ACCEPT kéo dài 10 năm về việc giáo dục trong hành vi bướng bỉnh ở trẻ nhỏ, cho biết nhiều cha mẹ nghĩ la mắng là cách nhanh và đơn giản nhất để trẻ ngưng ngay hành động bướng bỉnh nào đó. Thực tế, nó không hiệu quả như cách chúng ta mong muốn. Ngược lại, bạn sẽ thấy trẻ bướng bỉnh hơn trước.
La mắng là kỹ năng nuôi dạy trẻ chưa đúng
Chúng ta thường nghĩ trẻ sẽ làm tốt hơn sau khi bị mắng. Trẻ con từ 0-6 tuổi không kết nối được việc la mắng của bạn với điều bé làm sai. Hành động làm sai và la mắng là hai khái niệm trừu tượng, trẻ không hiểu và không kết nối chúng với nhau.
Một kỹ năng nuôi dạy con tốt hơn la mắng và đánh phạt là dùng hình ảnh hiện hữu đại diện cho khái niệm trừu tượng.
Hãy tưởng tượng bạn nhắm mắt và nghe ai đó nói: Vật A to hơn vật B (hai vật không biết trước), bạn có đồng ý nhận định này không? Bạn sẽ nói không hoặc nghi ngờ. Tuy nhiên, nếu tôi nói vật A là trái cam, vật B là trái nhãn thì bạn sẽ đồng ý vì đã có khái niệm hai loại quả này.
Trẻ con suy nghĩ như khi bạn nhắm mắt và nghe mệnh lệnh. Yếu tố khác chi phối thêm như sự ngờ vực, không hài lòng, tức giận, mang đến cho bé một lúc ba khái niệm khó hiểu. Trẻ chọn cách học lại cảm xúc của bạn là nhanh nhất. Do đó, khi bạn quát mắng, trẻ cũng làm vậy với người khác.
Tôi thường nghe cha mẹ chia sẻ trẻ phản ứng bằng cách khóc và lăn lộn khắp nhà. Bé chỉ dừng lại khi được cho một phần thưởng.
 |
|
Hành động làm sai và la mắng là hai khái niệm trừu tượng, trẻ không thể hiểu và không thể kết nối chúng với nhau. Ảnh: Adevarul |
Cha mẹ không nên đáp ứng ngay những yêu cầu của bé, hãy giữ bình tĩnh và thái độ nghiêm khắc. Khi bạn làm chủ được cảm xúc, trẻ sẽ không đọc được cảm xúc của bạn. Dưới dây là các bước xử trí khi bé không nghe lời:
Trẻ bướng bỉnh về thời gian
Bước 1: Bạn hãy giữ khuôn mặt và thái độ nghiêm, cho trẻ thời gian kết thúc bằng một câu nói: "Bi ơi, con có một phút nữa rồi chúng ta sẽ về!”
Bước 2: Chuẩn bị cho trẻ vật hữu hình để trẻ hiểu về 1 phút là như thế nào? Tôi thường đề nghị cha mẹ cho bé bỏ túi một chiếc đồng hồ cát. Khi nói câu trên, cha mẹ hãy yêu cầu trẻ lấy đồng hồ cát và lật úp lại để cát chảy xuống và nói: "Khi cát chảy xuống hết chúng ta về nhé!". Hãy cùng con đập tay nếu bé đồng ý.
Bước 3: Nếu trẻ vẫn bướng bỉnh hất đổ hoặc tìm cách lật lại đồng hồ cát, bạn hãy kết thúc thời gian chờ ngay lập tức: “Con đã chọn cách kết thúc thời gian chờ bằng việc hất đổ đồng hồ cát, con sẽ phải đi về và kết thúc ngay trò chơi ở đây”. Mặc cho bé cố gào khóc, bạn vẫn giữ thái độ nghiêm về nhà, trên đường không nói gì thêm. Ở nhà, bạn sẽ giải thích cho bé hiểu về hành động này.
 |
| Bạn cần giữ thái độ nghiêm túc khi nói chuyện với trẻ. Ảnh:Steshka |
Trẻ giận dữ vô cớ
Trẻ hay giận dữ vô cớ có nghĩa rất kém kiểm soát cảm xúc. Biểu hiện trẻ hay giận, khóc thét khi không đồng ý một việc nào đó.
Bạn hãy chọn một hành động hữu hình để dạy trẻ về cơn giận dữ. Ta có thể thử cách “thổi bay cơn giận”. Trẻ sẽ có khái niệm cơn giận dữ có thể thổi bay và vui vẻ trở lại.
Mẹ chọn một vật dụng trong nhà có thể thổi bay như bông gòn, hoa bồ công anh. Khi trẻ quấy khóc, bạn nghiêm mặt nói: "Bi ơi, ngồi dậy nào, mẹ có cái này chơi với con".
Trẻ có thể không quan tâm bạn, nhưng bạn hãy “bơ” đi hành động khóc của trẻ, mang bông gòn ra thổi và giải thích: “Con đang tức giận, mẹ cũng vậy nhưng mẹ sẽ thổi bông gòn bay đi. Bông gòn bay đi và mẹ đã cười trở lại. Con có thử không?".
Khi bé đã làm quen với phương pháp này, bạn chỉ cần nói: "Bông gòn của con đâu? Thổi bay nó với mẹ nhé".
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Nghe, nhìn và các giác quan ở trẻ sơ sinh
-
Thêm nhiều nước thu hồi sản phẩm sữa công thức của Nestle
Thống kê của Nestle cùng thông báo của Bộ Y tế nhiều nước ngày 7/1 cho thấy làn sóng thu hồi sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh của công ty có trụ sở tại Thụy Sĩ đã vượt ra khỏi châu Âu tới những quốc gia ở châu Mỹ và châu Á, trong đó có Trung Quốc và Brazil.
-
Người bệnh đái tháo đường cần ăn bao nhiêu muối để an toàn cho tim mạch?
Khi mắc bệnh đái tháo đường, bên cạnh việc kiểm soát tinh bột, người bệnh cần đặc biệt chú ý đến lượng muối tiêu thụ. Việc nạp quá nhiều natri có thể làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch nghiêm trọng.
-
Ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đến sức khỏe hô hấp
Ô nhiễm không khí đang trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe con người trên toàn cầu. Sức khỏe hô hấp chịu tác động nghiêm trọng từ các hạt bụi mịn, khí độc và hợp chất hóa học trong không khí không chỉ gây ra các triệu chứng tức thời như ho, khó thở mà còn dẫn đến các bệnh lý mãn tính nguy hiểm. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ phân tích tác động của ô nhiễm không khí đến hệ hô hấp và đề xuất các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả.
-
Bộ Y tế: 2 đối tượng được tăng mức hưởng khám chữa bệnh BHYT lên 100% từ năm 2026
Bộ Y tế cho biết, Nghị quyết số 261/2025/QH15 quy định: "Người tham gia BHYT thuộc hộ gia đình cận nghèo, người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được áp dụng mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT..." Bộ Y tế ngày 6/1 đã có văn bản hoả tốc gửi Bảo hiểm xã hội Việt Nam (Bộ Tài chính); Các Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong toàn quốc về việc chuyển đổi mã quyền lợi đối tượng tham gia BHYT theo Nghị quyết số 261/2025/QH15.
-
Thu hồi sữa Nestlé ở nước ngoài, Cục An toàn thực phẩm vào cuộc kiểm soát tại Việt Nam
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết tập đoàn thực phẩm Nestlé thông báo thu hồi mang tính phòng ngừa một số lô sữa bột dành cho trẻ sơ sinh mang nhãn hiệu Beba và Alfamino được bán tại Đức, do phát hiện khả năng tồn tại Cereulid, một độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus tạo ra có thể gây hại cho trẻ nhỏ...
-
Cách uống nước đậu đen rang giảm cân an toàn và hiệu quả
Nước đậu đen rang là một thức uống có lợi cho sức khỏe và hỗ trợ tốt cho việc giảm cân. Để đạt được hiệu quả tối ưu và giảm cân an toàn cần hiểu rõ về liều lượng, cách chế biến và thành phần dinh dưỡng.
-
Những lợi ích bất ngờ của mùa đông với sức khỏe
Khi những cơn gió mùa đông bắc tràn về, mang theo cái se lạnh đặc trưng của miền Bắc Việt Nam, nhiều người thường nghĩ ngay đến việc phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt, những căn bệnh giao mùa và cảm giác uể oải. Chúng ta thường gắn mùa đông với hình ảnh của những chiếc lò sưởi ấm cúng, ly ca cao nóng hổi và những buổi tối cuộn mình trong chăn ấm đọc sách. Tuy nhiên, trái với suy nghĩ thông thường, mùa đông không chỉ là mùa của sự nghỉ ngơi mà còn là một giai đoạn mang lại nhiều lợi ích đáng kinh ngạc cho sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Mùa đông là thời điểm để cơ thể chúng ta có cơ hội "ngủ đông" theo một cách riêng, làm chậm lại nhịp sống hối hả và tự phục hồi. Đây cũng là mùa của lễ hội, của những khoảnh khắc sum vầy ấm áp. Thay vì chỉ nhìn vào những mặt tiêu cực, hãy cùng khám phá những lý do tại sao chúng ta nên yêu mến và tận hưởng mùa đông.
-
7 lợi ích sức khỏe của thực phẩm bổ sung vitamin A
Vitamin A là loại vitamin tan trong chất béo, một trong những chất dinh dưỡng thiết yếu, nghĩa là cơ thể bạn không thể tự tổng hợp đủ mà phải bổ sung từ chế độ ăn uống.
