Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tinh trùng khỏe mạnh: nâng cao khả năng sinh sản

Tinh trùng của nam giới không phải lúc nào cũng khỏe mạnh...

Tinh trùng của bạn có đạt tiêu chuẩn?

Nếu bạn đang dự định sinh con, bạn có lẽ sẽ tự hỏi về sức khỏe tinh trùng của mình. Hãy bắt đầu bằng việc hiểu rõ nhiều các yếu tố cố thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của nam giới- sau đó hãy quan tâm đến các bước giúp tinh trùng trở nên có phong độ tuyệt vời.

Điều gì chứng tỏ rằng tinh trùng khỏe mạnh?

Sức khỏe của tinh trùng phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, bao gồm số lượng, sự di động và cấu trúc:

  • Số lượng: tinh dịch được phóng ra khi bạn xuất tinh một lần chứa khoảng 15 triệu tinh trùng/ml. Quá ít tinh trùng trong một lần xuất tinh làm bạn khó có con hơn bởi vì có ít tinh trùng hơn đến thụ tinh với trứng.
  • Sự di động: Để đến và thụ tinh với trứng, tinh trùng phải di động, bơi qua cổ tử cung, tử cung và vòi trứng. Điều này gọi là tính di động. Bạn sẽ có thể thụ tinh được nếu ít nhất 40% tinh trùng di động.
  • Cấu trúc (hình thái): Tinh trùng bình thường có đầu hình oval và đuôi dài, chúng phối hợp với nhau để đẩy tinh trùng tiến lên. Mặc dù cấu trúc không quan trọng như là số lượng hay sự di động của tinh trùng, nhưng bạn càng có nhiều tinh trùng với hình thái và cấu trúc bình thường thì bạn càng có khả năng sinh sản.

Điều gì gây ra các vấn đề sinh sản ở nam giới?

Rất nhiều các vấn đề về bệnh tật có thể dẫn đến các bất thường về sinh sản ở nam giới, bao gồm:

  • Vấn đề ở vùng dưới đồi hoặc tuyến yên - những phần của bộ não truyền tín hiệu đến tinh hoàn để sản xuất testosteron và tinh trùng (thiểu năng sinh dục thứ phát)
  • Bệnh của tinh hoàn
  • Rối loạn trong vận chuyển tinh trùng

Tuổi cũng đóng một vai trò nhất định. Khả năng di động của tinh trùng và tỉ lệ tinh trùng bình thường có xu hướng giảm đi theo tuổi, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của một người đàn ông. Một vài nghiên cứu chỉ ra rằng sẽ mất nhiều thời gian hơn với nam giới ở độ tuổi giữa những năm 30 đến đầu năm 40 tuổi để có con so với những nam giới trẻ hơn.

Cách tốt nhất để sản xuất tinh trùng khỏe mạnh là gì?

Bạn có thể thực hiện một số bước đơn giản sau để nâng cao cơ hội sản xuất tinh trùng khỏe mạnh. Ví dụ:

  • Duy trì cân nặng khỏe mạnh. Một vài nghiên cứu khuyến cáo rằng tăng BMI có liên quan với số lượng và khả năng di động của tinh trùng.
  • Ăn một chế độ ăn khỏe mạnh. Hãy chọn đa dạng các loại hoa quả và rau, giàu các chất chống oxy hóa- sẽ giúp bạn nâng cao sức khỏe tinh trùng.
  • Dự phòng các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Nhiễm khuẩn qua đường tình dục - như là Chlamydia và lậu - là nguyên nhân gây vô sinh ở nam giới. Để bảo vệ bản thân bạn, hãy hạn chế số lượng bạn tình và sử dụng bao cao su mỗi lần quan hệ tình dục- hoặc hãy giữ mối quan hệ một vợ một chồng với người vợ không bị lây nhiễm.
  • Xử ý các stress. Stress có thể làm giảm chức năng tình dục và làm cản trở hormon cần thiết để sản xuất tinh trùng.
  • Hãy hoạt động nhiều. Hoạt động thể lực trung bình có thể làm tăng hoạt của enzym chống oxy hóa, điều đó có thể giúp bảo vệ tinh trùng.

Những gì bạn nên tránh xa?

Tinh trùng có thể đặc biệt dễ bị tổn thương bởi các yếu tố môi trường, như là tiếp xúc với nhiệt độ quá nóng hoặc hóa chất độc. Để bảo vệ khả năng sinh sản của bạn:

  • Không hút thuốc. Nam giới hút thuốc lá có thể có số lượng tinh trùng thấp hơn. Hút thuốc cũng có thể làm giảm độ di động của tinh trùng và gây ra tinh trùng bị biến dạng. Nếu bạn hút thuốc, hãy nói với bác sĩ để giúp bạn bỏ thuốc.
  • Hạn chế lượng rượu bạn uống. Nghiện rượu sẽ dẫn đến giảm sản xuất testosteron, liệt dương và giảm sản xuất tinh trùng. Nếu bạn chọn uống rượu, hãy uống ở mức trung bình.
  • Tránh dùng chất bôi trơn trong quan hệ tình dục. Trong khi các nghiên cứu còn đang được tiến hành để chứng minh ảnh hưởng của chất bôi trơn đến sự sinh sản, hãy lưu tâm đến việc tránh sử dụng  chất bôi trơn trong quan hệ. Nếu cần, hãy sử dụng dầu trẻ em, dầu canola, lòng trắng trứng, hoặc một chất bôi trơn thân thiện.
  • Hãy nói với bác sĩ về các loại thuốc. Thuốc chẹn kênh canxi, thuốc chống trầm cảm 3 vòng, thuốc kháng androgen và một số thuốc khác có thể dẫn đến các vấn đề sinh sản. Steroid tổng hợp cũng có ảnh hưởng tương tự.
  • Điều trị ung thư. Hóa trị liệu và xạ trị ung thư có thể làm giảm sản xuất tinh trùng và gây ra vô sinh vĩnh viễn. Hãy hỏi bác sĩ về ảnh hưởng đến khả năng sinh sản- hoặc khả năng hồi phục và dự trữ tinh trùng trước điều trị
  • Cẩn thận với chất độc. Tiếp xúc với thuốc trừ sâu, chì và các chất độc khác có thể ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng tinh trùng. Nếu  bạn phải làm việc với chất độc, hãy làm một cách an toàn. Ví dụ, mặc quần áo bảo vệ và các thiết bị, và tránh tiếp xúc da với hóa chất.
  • Hãy giữ mát mẻ. Tăng nhiệt độ ở bìu có thể cản trở sản xuất tinh trùng. Mặc dù lợi ích vẫn chưa được chứng minh đầy đủ, mặc quần lót lỏng vừa, giảm thời gian ngồi, tránh xông hơi và tắm nước nóng, và hạn chế tiếp xúc bìu với các vật thể ấm, như là laptop, có thể làm nâng cao chất lượng tinh trùng.

Khi nào bạn cần giúp đỡ?

Hãy thay đổi để có phong cách sống khỏe mạnh nhằm nâng cao khả năng sinh sản của bạn. Nếu bạn và bạn tình không mang thai được sau một năm quan hệ tình dục không bảo vệ, thì bạn cần quan tâm đến việc đánh giá vô sinh. Một chuyên gia về sinh sản cũng có thể xác định nguyên nhân của vấn đề và đưa ra các điều trị để mang bạn và bạn tình có thể trở thành ba mẹ trong tương lai.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Sức khỏe dương vật: dự phòng một số vấn đề thường gặp

CTV Cảnh Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Mayo Clinic
Bình luận
Tin mới
  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

  • 09/03/2026

    7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm

    Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.

Xem thêm