Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sự khác nhau giữa bất lực và vô sinh

Bất lực và vô sinh đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tình dục và khả năng có con ở nam giới nhưng theo những cách khác nhau.

Sự khác nhau giữa bất lực và vô sinh

Bất lực, còn được biết đến là rối loạn cương dương, có nghĩa là bạn gặp khó khăn trong việc đạt được hoặc duy trì sự cương cứng. Nó có thể khiến bạn bị rắc rối hoặc không thể quan hệ tình dục. Vô sinh bao gồm nhưng vẫn đề về khả năng sản xuất hoặc giải phóng tinh trùng.

Dưới đây là góc nhìn về hai rối loạn này, nguyên nhân gây ra chúng và cách thức điều trị.

Bất lực

Khoảng 30 triệu đàn ông ở Mỹ đang phải đấu tranh với chứng rối loạn cương dương. Vấn đề này trở lên phổ biến hơn khi bạn có tuổi. Theo Viện Sức khỏe Quốc gia Hoa Kỳ, ước tính 17% nam giới trong độ tuổi 60 gặp khó khăn để đạt được hoặc duy trì sự cương cứng. Ở độ tuổi 75, gần một nửa số đàn ông sẽ bị rối loạn xuất tinh.

Ở nam giới, để đạt được sự cương cứng hoàn toàn, một số cơ quan khác như thần kinh, cơ, mạch máu, và não cần phối hợp hoạt động. Họ có thể gặp khó khăn để đạt được sự cương cứng nếu bất kì yếu tố nào kể trên bị tổn thương.

Một số nguyên nhân chính gây rối loạn cương dương bao gồm:

  • Bệnh tim mạch
  • Trầm cảm hoặc các rối loạn tâm thần khác
  • Căng thẳng (bao gồm cả lo âu)
  • Tiểu đường
  • Bệnh Parkinson hoặc đa xơ cứng
  • Huyết áp cao hoặc cholesterol cao
  • Một số thuốc như thuốc chống trầm cảm, thuốc kháng histamin, thuốc hạ áp
  • Tổn thương thần kinh
  • Bệnh Peyronie (hình thành mô sẹo ở tinh hoàn)
  • Béo phì
  • Hút thuốc lá
  • Nghiện rượu hoặc ma túy

Rối loạn cương dương cũng có thể xuất hiện sau phẫu thuật hoặc xạ trị để điều trị ung thư tiền liệt tuyến hoặc điều trị phì đại tiến liệt tuyến. Nó cũng có thể do những vấn đề tình cảm như:

  • Căng thẳng
  • Phạm tội
  • Lo lắng
  • Lòng tự trọng thấp

Vô sinh

Nếu bạn đã cố gắng có con trong vòng ít nhất một năm mà không có kết quả, bạn có thể bị vô sinh. Vấn đề này có thể do bạn hoặc bạn tình của bạn và thậm chí là cả hai. Trong đó 1/3 các trường hợp là do nam giới.

Vô sinh nam có thể do các vấn đề về sản xuất và giải phóng tinh trùng. Một số nguyên nhân gây vô sinh như:

  • Điều trị ung thư như hóa trị và xạ trị
  • Bệnh lý, ví dụ như tiểu đường hoặc bệnh xơ nang
  • Giãn tĩnh mạch tinh
  • Tiếp xúc với chất diệt tinh trùng hoặc các chất độc khác
  • Nghiện rượu
  • Sử dụng một số thuốc, ví dụ như steroid
  • Các rối loạn về gen
  • Chấn thương hoặc phẫu thuật tinh hoàn hoặc các cơ quan khác thuộc hệ thống sinh sản
  • Quai bị hoặc các nhiễm trùng khác gây sưng tinh hoàn
  • Các bệnh lây qua đường tình dục, ví dụ như lậu hoặc Chlamydia
  • Xuất tinh ngược dòng (khi tinh trùng dịch chảy vào bàng quang thay vì đi ra dương vật)
  • Tinh hoàn ẩn
  • Thắt ống dẫn tinh

Nguyên nhân gây vô sinh có thể không rõ ràng. Đó là do những nam giới bị vô sinh thường có các triệu chứng khác, ví dụ như vấn đề về chức năng tình dục, giảm ham muốn, sưng vùng bìu và rối loạn xuất tinh.

Điều trị bất lực

Nếu bạn gặp khó khăn để đạt được sự cương cứng, hãy đến gặp bác sĩ nam khoa hoặc một chuyên gia tiết niệu. Mặc dù trao đổi về vấn đề bất lực có thể hơi tế nhị nhưng điều quan trọng là cần phải điều trị. Nếu để vấn đề này kéo dài và không điều trị có thể đặt mối quan hệ của bạn vào căng thẳng, hoặc khiến bạn bị vô sinh.

Đầu tiên, bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng và sau đó làm một số xét nghiệm (ví dụ như xét nghiệm hóc môn bao gồm cả testosteron) để tìm các bệnh như bệnh tiểu đường, tim mạch hoặc các rối loạn hóc-môn có thể gây ra rối loạn cương dương. Dựa vào kết quả thăm khám và xét nghiệm, bạn sẽ có một kế hoạch điều trị.

Đôi khi, một vài thay đổi về lối sống là tất cả những gì bạn cần:

  • Tập luyện
  • Giảm cân
  • Bỏ thuốc lá
  • Hạn chế uống rượu

Nếu những phương pháp này không hiệu quả, bác sĩ có thể kê cho bạn thuốc làm tăng tưới máu đến dương vật, tạo ra sự cương cứng:

  • sildenafil (Viagra)
  • tadalafil (Cialis)
  • vardenafil (Levitra, Staxyn)

Tất cả những thuốc này đều có rủi ro, đặc biệt là nếu bạn đang uống thuốc nitrat điều trị bệnh tim hoặc bạn có bệnh gan, thận. Hãy hỏi ý kiến bác sĩ để có giải pháp tốt nhất cho bạn.

Một thuốc khác được sử dụng để điều trị rối loạn cương dương là alprostadil (Caverject Impulse, Edex, Muse). Thuốc này có thể tự tiêm hoặc được gắn vào như một loại thuốc đặt ở dương vật. Quá trình điều trị này có thể khiến cương dương kéo dài khoảng 1 giờ. Nếu thuốc không phù hợp với bạn, bơm hoặc cấy ghép dương vật có thể hữu ích cho bạn.

Khi nguyên nhân của vấn đề là do tâm lý, bạn nên đến gặp chuyên gia tư vấn để giải quyết những khó khăn mà bạn gặp phải. Bạn tình của bạn có thể cùng tham gia vào liệu pháp này.

Vô sinh

Bạn nên đến gặp bác sĩ nếu đã cố gắng thụ thai trong ít nhất 1 năm mà không có kết quả. Một số xét nghiệm được sử dụng để chẩn đoán vô sinh nam như:

  • Xét nghiệm máu để kiểm tra nồng độ hóc-môn
  • Xét nghiệm sàng lọc bệnh về gen
  • Xét nghiệm tinh dịch đồ (phân tích số lượng và độ di động của tinh trùng)
  • Siêu âm hoặc sinh thiết tinh hoàn
  • Giải pháp điều trị sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân:
  • Liệu pháp hóc-môn thay thế
  • Phẫu thuật để sửa chữa những vấn đề về giải phẫu ở tinh hoàn
  • Điều trị triệt để các nhiễm trùng hoặc bệnh lý gây vô sinh

Thụ tinh trong ống nghiệm hoặc bơm tinh trùng vào buồng tử cung là những thủ thuật được sử dụng giúp cho sự thụ tinh xảy ra.

Cả bất lực và vô sinh đều là những vấn đề khó trao đổi, ngay cả với bác sĩ. Nhưng bạn hãy cố gắng cởi mở để bác sĩ có thể biết và giúp bạn có những điều trị chính xác và cải thiện đời sống tình dục.

Bs. Thanh Thanh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 15/04/2026

    Ăn rau quả đúng cách để có nguồn dinh dưỡng tốt nhất

    Rau quả là nguồn thực phẩm quen thuộc trong mỗi bữa ăn gia đình, đặc biệt trong mùa nắng nóng. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách sử dụng rau quả đúng để phát huy tối đa giá trị dinh dưỡng.

  • 14/04/2026

    Tránh sai lầm phổ biến khi bố mẹ hướng dẫn con ôn thi học kỳ tiểu học

    Kỳ thi học kỳ ở bậc tiểu học là cơ hội để trẻ rèn luyện kỹ năng tự học và quản lý thời gian, nhưng cũng mang lại áp lực không nhỏ từ lịch học và kỳ vọng gia đình. Nếu thiếu sự hỗ trợ đúng cách, học sinh dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự tự tin và niềm yêu thích học tập. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin giúp phụ huynh nhận diện những sai lầm phổ biến để xây dựng phương pháp đồng hành hiệu quả

  • 14/04/2026

    6 thói quen hằng ngày giúp 'đốt mỡ' thừa hiệu quả

    Duy trì các thói quen lành mạnh mỗi ngày như ăn đủ protein, ngủ đủ giấc, vận động đều đặn và kiểm soát căng thẳng giúp điều hòa chuyển hóa, tăng hiệu quả sử dụng năng lượng và hỗ trợ giảm mỡ bền vững.

  • 14/04/2026

    Khó ngủ, mất ngủ nên ăn uống thế nào?

    Khó ngủ, mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc thường liên quan đến thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp có thể giúp cơ thể điều chỉnh nhịp sinh học, cải thiện chất lượng nghỉ ngơi.

  • 13/04/2026

    Lý do nên bỏ muối vào nước luộc trứng

    Nhiều người nghĩ là cho chút muối khi luộc trứng giúp dễ bóc vỏ hơn. Thực tế, nhúm muối nhỏ là một mẹo khoa học giúp luộc trứng hoàn hảo hơn cả.

  • 13/04/2026

    Bố mẹ nên làm gì để giúp con ôn thi học kỳ tiểu học hiệu quả

    Mỗi khi mùa thi học kỳ đến gần, không khí trong nhiều gia đình lại trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Với các bạn nhỏ tiểu học, lứa tuổi còn ham vui, dễ xao nhãng và chưa có kỹ năng tập trung kéo dài, kỳ thi không chỉ là thử thách với con mà còn là một cuộc chiến tâm lý đối với cả bố mẹ. Hiểu được những nỗi lo đó, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin để việc ôn thi học kỳ trở nên nhẹ nhàng hơn. Thay vì áp lực điểm số, sự đồng hành đúng cách của phụ huynh sẽ giúp trẻ vừa nắm vững kiến thức, vừa hình thành được thói quen tự học bền vững.

  • 12/04/2026

    Uống lá chè tươi hay trà khô tốt hơn cho gan?

    Trà xanh chứa các hoạt chất giúp bảo vệ gan hiệu quả. Tuy nhiên, nên lựa chọn lá chè tươi hái vườn hay trà khô để đạt lợi ích cao nhất mà không gây hại cho sức khỏe?

  • 12/04/2026

    Bệnh đái tháo đường type 5

    Bệnh đái tháo đường type 5 (Tiểu đường type 5), trước đây gọi là tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng (MRDM), là một thể bệnh riêng biệt gắn với suy dinh dưỡng mạn tính và thiếu sự chăm sóc y tế. Sau nhiều năm tranh luận, tháng 1/2025, một nhóm chuyên gia quốc tế đã thống nhất phân loại lại tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng- MRDM thành tiểu đường type 5. Quyết định này được Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) phê chuẩn tại Đại hội Đái tháo đường Thế giới 2025 ở Bangkok.

Xem thêm