Tìm hiểu về hội chứng bệnh tế bào Mast

Bài viết này sẽ thảo luận về nguyên nhân, yếu tố nguy cơ, triệu chứng, chẩn đoán của bệnh tế bào Mast hệ thống, sự khác biệt của bệnh với bệnh tăng bạch cầu, phương pháp điều trị và biện pháp khắc phục cũng như mẹo để điều trị bệnh tế bào Mast hệ thống tại nhà.

Định nghĩa Bệnh tế bào Mast hệ thống

Tế bào Mast là các tế bào miễn dịch có trong các điểm nối giữa các mô niêm mạc, biểu mô và môi trường bên ngoài, chẳng hạn như trong ruột, phổi, da và xung quanh các mạch máu. Ngoài việc duy trì các chức năng cơ thể khác nhau, vai trò chính của chúng là kích hoạt phản ứng viêm để bảo vệ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh và chất gây dị ứng. Khi có các vật thể lạ, tế bào Mast phản ứng bằng cách giải phóng các chất dự trữ, được gọi là chất trung gian, từ các hạt của chúng trong quá trình thoái hóa. Những chất trung gian này, bao gồm các hóa chất như histamine -gây ra viêm. Điều này dẫn đến kích thích các tế bào bạch cầu, sưng tấy, co thắt cơ trơn và tăng sản xuất chất nhầy để tiêu diệt chất gây dị ứng. Ở những người bị bệnh tế bào Mast hệ thống, hệ thống miễn dịch kích hoạt các tế bào Mast một cách không kiểm soát, khiến chúng giải phóng quá nhiều chất trung gian. Dẫn đến phản ứng dị ứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến một số hệ thống cơ thể. Hiện không có dữ liệu về mức độ phổ biến của bệnh tế bào Mast hệ thống. Điều này có thể là do các biểu hiện lâm sàng đa dạng, khiến các bác sĩ lâm sàng khó xác định và chẩn đoán.

Nguyên nhân

Một nghiên cứu năm 2016 cho thấy bệnh tế bào Mast hệ thống là do đột biến trong gen tyrosine kinase xuyên màng, là chất điều hòa tế bào Mast.

Một số yếu tố gây bệnh tế bào Mast hệ thống

Trong khi nhiều người không thể xác định các triệu chứng bệnh tế bào Mast hệ thống của họ, nhưng hầu hết mọi người cho biết họ đã tiếp xúc với một số tác nhân kích thích bao gồm:

• Thay đổi nhiệt độ đột ngột
• Thực phẩm và đồ uống
• Rượu, ma túy, tá dược và vắc xin
• Nọc độc (rắn, sứa, nhện và côn trùng)
• Căng thẳng về thể chất, cảm xúc và môi trường
• Thuốc nhuộm
• Phẫu thuật, nha khoa, chụp X quang
• Thay đổi nội tiết tố
• Nhiễm trùng
• Nỗi buồn
• Chạm, ma sát, kích ứng cơ học và rung

Triệu chứng

Các triệu chứng có thể xảy ra đột ngột và không thường xuyên, hoặc có thể xảy ra thường xuyên và dai dẳng. Trong bệnh tế bào Mast hệ thống, sự giải phóng tự phát của các chất trung gian có thể ảnh hưởng đến nhiều hệ thống. Các triệu chứng mọi người có thể gặp ở các bộ phận khác nhau của cơ thể bao gồm:

• Tim: nhịp tim nhanh và hạ huyết áp
• Da: nổi mề đay, phù mạch, ngứa da
• Phổi: thở khò khè và khó thở
• Đường tiêu hóa: buồn nôn, tiêu chảy, chuột rút và đau bụng

Chẩn đoán

Một người có thể được chẩn đoán bệnh tế bào Mast hệ thống khi bác sĩ loại trừ các bệnh lý khác và qua xét nghiệm. Các chẩn đoán ban đầu về bệnh tế bào Mast hệ thống:

• Các đợt tái phát của một phản ứng dị ứng nghiêm trọng (phản vệ) xuất hiện khắp cơ thể, liên quan đến ít tim, da, phổi và đường tiêu hóa.
• Các triệu chứng liên quan đến sự gia tăng nồng độ chất trung gian tế bào Mast sinh học cụ trong máu hoặc nước tiểu.
• Cần giảm nồng độ chất trung gian và giải quyết các triệu chứng sau khi dùng thuốc

Sự khác biệt giữa bệnh tế bào Mast hệ thống và bệnh tăng bạch cầu

Mặc dù cả hai tình trạng đều là bệnh của tế bào Mast và có các triệu chứng giống nhau, nhưng chúng lại khác nhau. Bệnh tăng bạch cầu xảy ra khi một đột biến gen khiến cơ thể sản xuất quá nhiều tế bào Mast. Bệnh tế bào Mast hệ thống là một rối loạn hoạt hóa, có nghĩa là mọi người có một lượng tế bào Mast bình thường nhưng chúng thường xuyên giải phóng quá mức các chất trung gian, gây ra phản ứng nghiêm trọng.

Điều trị

Hiện tại, không có cách chữa trị cho tình trạng này. Nhưng điều trị bệnh tế bào Mast hệ thống cũng tương tự như điều trị sốc phản vệ. Các bác sĩ cũng có thể điều trị qua các triệu chứng của bệnh nhân. Điều trị thường sẽ bắt đầu bằng việc sử dụng epinephrine, cung cấp oxy và thuốc kháng histamine tiêm tĩnh mạch. Những người bị bệnh tế bào Mast hệ thống mãn tính có thể cần corticosteroid. Tùy thuộc vào các triệu chứng của người đó, bác sĩ có thể cho người bệnh dùng một hoặc kết hợp các loại thuốc sau để điều trị phản ứng dị ứng:

• Thuốc chẹn H1 thế hệ đầu tiên như Diphenhydramine
• Thuốc chẹn thụ thể H1 thế hệ thứ hai như Cetirizine
• Thuốc chẹn H2 như Ranitidine
• Aspirin
• Chất ức chế leukotriene như Montelukast
• Kháng thể đơn dòng như Omalizumab
• Chất ổn định tế bào mast

Căng thẳng cũng là nguyên nhân kích hoạt tế bào Mast trong bệnh tế bào Mast hệ thống, mọi người cũng có thể tham khảo ý kiến ​​của bác sĩ trị liệu hoặc thực hiện các bài tập thư giãn để giúp kiểm soát căng thẳng.

Các biện pháp khắc phục tại nhà và mẹo quản lý

Ngoài việc dùng thuốc, những người bị bệnh tế bào Mast hệ thống nên cố gắng tránh tiếp xúc với bất kỳ tác nhân kích thích nào có thể gây ra các triệu chứng. Các mẹo và biện pháp khắc phục tại nhà để giúp quản lý bệnh tế bào Mast hệ thống có thể bao gồm:

• Chọn các giải pháp tự nhiên: nhiều sản phẩm gia dụng, vệ sinh và làm đẹp có thể chứa chất độc và hóa chất. Có thể giảm tiếp xúc với chất độc bằng cách chuyển sang các lựa chọn tự nhiên hơn.
• Tránh thực phẩm chứa nhiều histamine: nên tránh thực phẩm giàu histamine như các sản phẩm lên men, thịt đóng hộp, chất bảo quản, cà chua, rượu, cam quýt và sô cô la.
• Điều trị nhiễm trùng ngay lập tức: nhiễm trùng có thể kích hoạt các tế bào Mast. Kiểm tra mầm bệnh và chữa lành để đảm bảo rằng cơ thể không phản ứng viêm.
• Tránh các tác nhân khác: cố gắng tránh các tác nhân có thể xảy ra như thay đổi nhiệt độ đột ngột, côn trùng đốt, tiếp xúc với hóa chất và kích ứng cơ học.
• Cải thiện sức khỏe đường ruột: một nghiên cứu năm 2019 cho thấy các triệu chứng bệnh tế bào Mast hệ thống thường bị với rối loạn tiêu hóa chức năng.

Tóm lại, bệnh tế bào Mast hệ thống xảy ra khi các tế bào Mast thường xuyên giải phóng một lượng quá mức chất trung gian. Điều này khiến mọi người gặp phải phản ứng nghiêm trọng. Hiện có rất ít nghiên cứu về bệnh tế bào Mast hệ thống do nhận thức và chẩn đoán bệnh còn hạn chế. Những người bị bệnh tế bào Mast hệ thống có tần suất và biểu hiện triệu chứng khác nhau. Mặc dù hiện tại không có phương pháp điều trị nào cho tình trạng này, nhưng có một số lựa chọn điều trị để giúp kiểm soát các triệu chứng bệnh tế bào Mast hệ thống.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Đỏ bừng mặt do bệnh tế bào mast