Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thực hư về thuốc giảm cân

Không cần tìm từ khóa, mà chỉ cần mở các trang mạng xã hội, như zalo, facebook, thì hàng loạt các loại thực phẩm chức năng (TPCN) giảm cân dạng viên, bột, cao, sâm, nước, trà... với tác dụng có thể giúp giảm 5-7kg tại nhà trong 1 tuần đến 10 ngày.

Dù quảng cáo là như vậy, nhưng thực hư tác dụng của những loại thực phẩm giảm cân này thế nào rất khó kiểm chứng.

Theo PGS.TS. Nguyễn Hữu Đức (Đại học Y dược TP.HCM), khác với dược phẩm muốn lưu hành phải được chứng thực khoa học là có tác dụng trị bệnh thật sự và tương đối an toàn, còn TPCN thì không có yêu cầu khắt khe như thế, chỉ cần nhà sản xuất công bố chất lượng của sản phẩm, mà vì lợi ích của người tiêu dùng, trên nhãn, bao bì của TPCN bắt buộc phải ghi rõ: “Đây không phải là thuốc và không được dùng để thay thế thuốc chữa bệnh”. Cũng chính vì thế mà các loại TPCN khá dễ dàng được lưu hành. Nhưng cần lưu ý thêm, trong thị trường chế phẩm giảm cân nói riêng và TPCN nói chung hiện nay có sự lẫn lộn thật giả rất khó lường. Thậm chí một số sản phẩm đã bị cấm sử dụng do gây hại cho sức khỏe nhưng cho đến nay vẫn còn trôi nổi trên thị trường.

Trên thế giới, nhiều nước đã cảnh báo nhiều loại TPCN giảm cân gọi là thảo dược nhưng có chứa thuốc chống béo phì, thuộc loại nguy hiểm đã bị cấm (như fenfluramine, sibutramine, phenolphtalein) hoặc chứa thuốc Đông y có thể gây tai biến là ma hoàng (ephedra) và yêu cầu người tiêu dùng phải hết sức thận trọng xem xét kỹ tác dụng giảm cảm giác đói, gây chán ăn như thế nào, có thể thuộc loại nguy hiểm như đã nêu.

Một số thuốc trước đây rất được ưa chuộng dùng làm thuốc giảm cân chống béo phì, nhưng sau đó tỏ ra độc hại, đã bị cấm không được sử dụng nữa. Đó là  nhóm “dược phẩm chống mập do gây chán ăn” như phenmetrazin (obesitol), phentermin  (mirapront), isomeride, anorex, ponderal... Các thuốc này ngoài tính kích thích (làm mất ngủ) còn thêm tác dụng gây chán ăn, được dùng làm thuốc chống béo phì. Dùng thuốc ăn không được ngủ không được, đương nhiên sẽ làm giảm cân nhưng rất tác hại vì gây nghiện (giống như ma túy do là các dẫn chất của thuốc kích thích amphetamin) và hại tim mạch.

Mặc dù vậy, hiện nay vẫn có chế phẩm trộn chất cấm để có tác dụng giảm cân. Chẳng hạn như thuốc tiêm giảm cân chứa chất phosphatidylcholin được quảng cáo là có tác dụng phân hủy tế bào mỡ. Nhưng nếu chất này dùng đường tiêm chỉ có nguy cơ chuốc lấy sự nguy hại chứ không có tác dụng làm “tan mỡ” hay giảm cân, chống béo phì.

Đã không ít người vì muốn giảm cân nhanh chóng, dễ dàng nên sẵn sàng bỏ ra bạc triệu mua, sử dụng các chế phẩm mà rốt lại “tiền mất tật mang”. Nhiều người không nhận được kết quả như mong muốn: cân nặng không giảm hoặc giảm cân nhưng đi tiêu nhiều do có chứa thuốc xổ hoặc có loại thuốc giảm cân chứa đại hoàng hay phan tả diệp. Những loại này khiến người sử dụng mệt mỏi và sau khi ngưng sử dụng TPCN giảm cân thì cân nặng tăng trở lại như cũ, thậm chí là tăng nhiều hơn.

Theo PGS. Đức, ngoại trừ một số trường hợp bị béo phì do bệnh (rối loạn chuyển hóa, nội tiết...) cần phải khám chữa bệnh mới cải thiện được. Còn đa số thừa cân béo phì là do có sự mất cân bằng 2 yếu tố trong cuộc sống: yếu tố dinh dưỡng và yếu tố vận động thể lực. Do đó, một người béo phì, muốn giảm cân phải đồng thời tác động đến 2 yếu tố: Chế độ dinh dưỡng thích hợp (ăn kiêng) và chế độ tập luyện thể dục thích hợp (thậm chí là tập luyện cật lực). Nếu không tác động đến 2 yếu tố này mà chỉ dùng chế phẩm nào đó để giảm cân “thần tốc” là quảng cáo thất thiệt hoàn toàn không đáng tin cậy.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 14 cách đốt mỡ tốt nhất cho cơ thể - Phần 1, 14 cách đốt mỡ tốt nhất cho cơ thể - Phần 2

Phương Anh - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

  • 13/11/2026

    Cách phòng ngừa "nước ăn chân" và ghẻ lở mùa mưa lũ

    Mùa mưa lũ không chỉ mang đến thiệt hại về tài sản và môi trường sống mà còn tạo ra môi trường lý tưởng cho nhiều loại bệnh da liễu phát triển mạnh. Nước ngập bẩn chứa hỗn hợp vi khuẩn, vi nấm, ký sinh trùng và hóa chất trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.

Xem thêm