Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thử máu chẩn đoán sớm ung thư bằng... sóng âm thanh

Mới đây, các nhà khoa học đã phát triển một cách mới để kiểm tra máu bằng sóng âm thanh.

Thử máu chẩn đoán sớm ung thư bằng... sóng âm thanh

Phát minh này hứa hẹn cho ra đời một bộ dụng cụ kiểm tra di động nhỏ gọn, đơn giản, chính xác và nhanh chóng hơn nhiều so với những thiết bị đang được sử dụng hiện nay.

Các thử nghiệm này tập trung vào exosome - các “gói nhỏ” được tế bào thải ra, có nhiệm vụ vận chuyển thông tin đến khắp các phần trong cơ thể, trong đó có cả những thông tin về bệnh tật. Nếu chặn đứng được sự vận chuyển của những gói tin tức này, chúng ta có thể tìm hiểu được rất nhiều điều về sức khoẻ của cơ thể.

Theo các nhà nghiên cứu thì những phương pháp xét nghiệm hiện tại như quay ly tâm tốc độ cao hay gắn thẻ tế bào bằng hóa chất, có nguy cơ làm hỏng các mẫu máu trên đường vận chuyển. Nhưng điều này sẽ không xảy ra với công nghệ xét nghiệm máu mới được phát triển, nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế cho biết.

Một trong những thành viên của nhóm nghiên cứu – ông Ming Dao thuộc Học viện Công nghệ Massachusetts, cho biết: "Thử máu bằng sóng âm rất tiện lợi vì sóng âm thanh vô cùng nhẹ. Khi bị tác dụng lực, các hạt phân tử âm thanh chỉ mất khoảng một giây hoặc ít hơn để tách ra, đây là một lợi thế lớn".

Tìm ra phương pháp thử máu mới. (Ảnh: Shutterstock).

Quy trình thử máu mới này dựa trên những nghiên cứu mà nhóm nghiên cứu đã thực hiện vào năm 2014 khi lần đầu tiên, họ tách được tế bào bằng cách cho tế bào tiếp xúc với sóng âm khi chúng di chuyển qua một rãnh nhỏ.

Thiết bị mới phân loại tế bào bằng sóng âm, bao gồm một kênh dẫn vi lưu tiếp xúc với hai bộ cảm biến âm thanh được đặt nghiêng. Khi sóng âm do các bộ cảm biến này phát ra gặp nhau, chúng hình thành các sóng đứng tạo nên một chuỗi các điểm nút áp lực.

Mỗi khi một tế bào hoặc hạt di chuyển qua kênh dẫn vi lưu và chạm vào một nút, áp lực định hướng tế bào di chuyển ra xa vùng trung tâm. Quãng đường di chuyển của tế bào phụ thuộc vào kích thước và các tính chất khác như tính nén, do đó, có thể tách các tế bào có kích thước khác nhau khi chúng di chuyển đến cuối kênh dẫn vi lưu.

Để tách exosome, các nhà nghiên cứu đã chế tạo một thiết bị với hai bộ phận nối tiếp nhau. Đầu tiên, sóng âm được sử dụng để loại bỏ các tế bào và tiểu cầu khỏi mẫu máu. Sau đó, mẫu máu được đưa vào bộ phận thứ hai sử dụng các sóng âm tần số cao hơn để tách exosome từ các túi ngoại bào lớn hơn. Và chỉ mất gần 25 phút để thiết bị này xử lý một mẫu máu không pha loãng cỡ 100 microlit.

"Những exosome này thường chứa các phân tử cụ thể, đây là những dấu hiệu cho biết những bất thường đang diễn ra trong cơ thể. Nếu chúng ta tách nó ra khỏi máu, chúng ta có thể thực hiện các phân tích sinh học và xem những thứ ẩn chứa bên trong nó”, nhà nghiên cứu Ming Dao cho biết.

Trước đây, exosome đã từng được xem là dấu hiệu của bệnh ung thư, các vấn đề về thận và bệnh thoái hóa thần kinh và vô số những vấn đề sức khoẻ khác. Vì vậy nếu chúng ta có thể nhờ thiết bị mới để tách exosome ra khỏi cơ thể một cách dễ dàng và nhanh chóng thì đây quả thực là một chiến thắng lớn cho giới nghiên cứu.

Phương pháp này ít mang tính xâm lấn hơn sinh thiết mô và nó cũng rất chính xác. Theo ông Tony Jun Huang, thành viên nhóm nghiên cứu đến từ Trường Đại học Duke, kỹ thuật mới này có thể giải quyết những hạn chế của công nghệ thử máu hiện tại ở nhiều điềm, như khó khăn trong quá trình tách exosome, thời gian xử lý dài, sự không nhất quán, năng suất thấp, nhiễm bẩn, và tính không toàn vẹn của exosome.

“Chúng tôi muốn chiết xuất exosome với chất lượng cao chỉ bằng cách đơn giản như ấn một cái nút và nhận được các mẫu mong muốn trong vòng 10 phút”, ông cho biết thêm.

Cách chiết xuất exosome. (Ảnh: Nhóm nghiên cứu).

Nhóm nghiên cứu hiện đang có kế hoạch áp dụng công nghệ này để xác định các chỉ số sinh học thể hiện tình trạng bệnh tật. Ngoài ra, các nhà khoa học còn được nhận tài trợ từ Viện Y tế quốc gia để nghiên cứu các dấu hiệu liên quan đến hiện tượng dị tật thai nhi cũng như chẩn đoán các vấn đề sức khỏe khác.

"Khả năng tuyệt vời của phương pháp này là nó có thể tách những túi tế bào có kích cỡ nano mà về cơ bản không làm thay đổi các đặc tính sinh học hoặc tính chất vật lý của chúng. Đặc biệt công nghệ cũng mang lại những khả năng hấp dẫn để phát triển các phương pháp mới cho việc đánh giá sức khoẻ con người cũng như sự khởi phát và tiến triển của bệnh tật", nhà nghiên cứu Subra Suresh thuộc Trường Đại học Kỹ thuật Nanyang ở Singapore phát biểu.

Theo Khoa học TV/ Khám Phá
Bình luận
Tin mới
  • 19/08/2022

    6 thói quen hàng ngày để tăng cường sức khỏe tinh thần

    Ngày nay, sức khỏe tinh thần là một khái niệm được thảo luận rộng rãi. Bạn có thể nhận thấy các cuộc thảo luận về sức khỏe tinh thần trực tuyến, trong cuộc trò chuyện, trên chương trình yêu thích của bạn hoặc bất kỳ nơi nào khác. Đó là lý do tại sao việc xây dựng thói quen để có sức khỏe tinh thần tốt hơn có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong cuộc sống hàng ngày của bạn.

  • 18/08/2022

    Có nên tiêm vaccine cúm cho người cao tuổi trước nguy cơ dịch chồng dịch?

    Số ca nhiễm cúm tăng lên, trong khi đó diễn tiến của dịch Covid-19 khó dự đoán với sự xuất hiện của biến chủng dễ lây lan BA.5 của Omicron. Do đó, bên cạnh vaccine Covid-19, người cao tuổi nên tiêm phòng vaccine cúm.

  • 18/08/2022

    Cúm A và viêm mũi họng cấp - Phân biệt như thế nào?

    Sốt, đau đầu, chảy mũi, hắt hơi, đau họng… đều có thể là dấu hiệu của viêm mũi họng cấp và cúm A.

  • 18/08/2022

    Chuẩn bị thụ tinh ống nghiệm nên ăn và kiêng ăn gì?

    Xây dựng chế độ dinh dưỡng đầy đủ và khoa học là điều tiên quyết giúp nâng cao sức khỏe người vợ trước khi làm thụ tinh ống nghiệm. Trong thời gian này, bạn cần chú ý lựa chọn các thực phẩm lành mạnh, cân bằng.

  • 18/08/2022

    Vì sao bạn nên ăn các món hấp nhiều hơn?

    Thay vì ăn các món chiên rán nhiều dầu mỡ, chế biến món ăn theo cách hấp là cách để bạn tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng của thực phẩm. Sau đây là những lý do bạn nên thêm các món hấp vào thực đơn của mình.

  • 18/08/2022

    Đau họng ban đêm: Nguyên nhân và một số lưu ý

    Đau họng tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày. Đau họng vào ban đêm còn khiến bạn khó ngủ, ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ. Dưới đây là nguyên nhân khiến bạn đau họng về đêm và một số lưu ý về thực phẩm.

  • 18/08/2022

    Cân bằng nội tiết tố bằng cách tập thể dục

    Nội tiết tố hay hormone trong cơ thể là một hệ thống phức tạp, chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố từ dinh dưỡng đến vận động. Việc tập thể dục, hoạt động thể chất đúng và đủ có thể giúp bạn duy trì cân bằng nội tiết tố.

  • 18/08/2022

    6 loại thực phẩm giúp da săn chắc và đàn hồi

    Bên cạnh các phương pháp chăm sóc da thông thường, bổ sung 6 loại thực phẩm dưới đây vào chế độ ăn uống hàng ngày có thể giúp da săn chắc và tăng độ đàn hồi một cách tự nhiên.

Xem thêm