Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thiếu hụt vitamin và bệnh tủy sống

Thiếu hụt vitamin có thể dẫn đến nhiều vấn đề về thần kinh khác nhau. Một trong những vấn đề nổi bật nhất là bệnh thần kinh tủy sống, là những vấn đề liên quan đến tủy sống và hệ thống thần kinh ngoại biên.

Thiếu hụt vitamin và bệnh tủy sống

Những vấn đề về thần kinh liên quan đến thiếu hụt vitamin được biết đến từ năm 2004. Những người bắt đầu có mất điều hòa vận động biểu hiện bằng sự lúng túng do mất khả năng nhận định các phần của cơ thể trong không gian.

Tê bì và yếu liệt cũng tiến triển. Trong thăm khám thần kinh, các phản xạ nhanh bất thường.

Một trong những bệnh thần kinh tủy sống được biến đến nhiều nhất là do thiếu hụt vitamin B12. Nhưng thiếu hụt những vitamin khác như đồng, folate, hoặc vitamin E cũng gây nên nhiều vấn đề trên tủy sống.

Thiếu hụt vitamin B12

Thiếu hụt vitamin B12 có thể gây nên nhiều vấn đề về thần kinh khác nhau, nhưng loại biết đến nhiều nhất là bệnh thần kinh tủy sống với tên gọi thoái hóa kết hợp bán cấp. Thiếu hụt vitamin B12 gây bệnh ở cột sau tủy sống, truyền thông tin về xúc giác, cảm giác rung và vj trí của cơ thể trong không gian (bản thể) từ cơ thể đến não bộ. Hậu quả của bệnh này đó là tê bì và yếu liệt. Tê bì tiến triển theo mô hình tất –găng tay có nghĩa là nó di chuyển từ từ và cuối cùng đến cẳng chân và cẳng tay (sau khi bắt đầu ở ngón chân, ngón tay).

Thiếu hụt đồng

Thiếu đồng giống như thiếu vitamin B12. Nguyên nhân phổ biến nhất là do thiếu hấp thu, ví dụ sau phẫu thuật giảm cân, hoặc hội chứng giảm hấp thu như bệnh celiac. Tăng hấp thu kẽm cũng có thể dẫn đến thiếu hụt đồng. Ngoài thực phẩm bổ sung kẽm, một số loại kem dùng trong nha khoa cũng chứa nhiều kẽm.

Chẩn đoán thiếu hụt đồng có thể được đưa ra bằng xét nghiệm nồng độ đồng trong máu, và bác sĩ sẽ kiểm tra cả nồng độ kẽm.

Điều trị thiếu hụt đồng bằng bổ sung đồng đường uống và nếu cần thiết, sẽ cần phải giảm tiêu thụ kẽm.

Thiếu hụt Folate

Folate được tìm thấy trong cam quýt và rau quả màu xanh. Folate có thể giảm trong hội chứng nghiện rượu hoặc giảm hấp thu. Ở phụ nữ mang thai, nồng độ folate thấp có thể dẫn đến rối loạn sinh tủy, và do đó phụ nữ được khuyến cáo bổ sung loại vitamin này nếu họ cân nhắc việc mang thai.

Thiếu hụt folate thường đi kèm với thiếu những vitamin khác dẫn đến các loại biểu hiện thần kinh. Những mô hình này tương tự với thoái hóa phối hợp cấp tính như đã mô tả với thiếu hụt folate, với sự thay đổi nhận thức cũng như tê bì và yếu liệt, và hầu hết các bác sĩ sẽ kiểm tra nồng độ folate trong máu nếu những triệu chứng này xuất hiện và gợi ý bệnh thần kinh tủy sống.

Acid folic được uống dễ dàng nhưng cũng có thể che giấu tình trạng thiếu hụt vitamin B12 và làm tệ hơn bệnh thần kinh tủy sống. Đây là lí do vì sau bác sĩ loại trừ thiếu hụt vitamin B12 trước khi bổ sung acid folic.

Thiếu hụt vitamin E

Trong khi suy giảm thần kinh nguyên phát khi thiếu vitamin E là hội chứng tủy tiểu não, thường có bệnh lí sợi trục thần kinh ngoại vi phối hợp với các sợi thần kinh cảm giác lớn. Thiếu hụt vitamin E thường xảy ra trong điều kiện giảm hấp thu chất béo nghiêm trọng (ví dụ rối loạn tạo mất, xơ nang) hoặc rối loạn di truyền (như mất phối hợp động tác do thiếu vitamin E hoặc betalipoprotein máu). Những chiến lược điều trị thiếu vitamin E bao gồm tăng hấp thu chất béo hoặc uống bổ sung vitamin E.

Vitamin E là vitamin tan trong dầu tìm thấy trong hạt, ngũ cốc hoặc mầm lúa mì. Hiếm khi thiếu hụt vitamin E do không ăn đủ nhưng có thể do những tình trạng gây giảm hấp thu chất béo nghiêm trọng.

Sự tiêu hóa vitamin E phù hợp yêu cầu dịch tụy và muối mật từ gan. Đôi khi có những rối loạn di truyền về chuyển hóa vitamin E có thể gây nên các vấn đề này đặc biệt ở trẻ em.

Triệu chứng của thiếu vitamin E bao gồm chuyển động của mắt bất thường, thay đổi thị lực, mất phối hợp vận động tiểu não và bệnh thần kinh ngoại vi, ngoài ra các dấu hiệu mất cảm giác cột sau gợi tưởng đến những thiếu hụt vitamin khác đã được đề cập.

Nồng độ vitamin E có thể được định lượng trực tiếp trong máu, mặc dù nồng độ này có thể bị ảnh hưởng bổi nồng độ cholesterol và lipid trong máu. Điều trị thiếu vitamin E bằng đường uống và tăng hấp thu chất béo (điều trị các tình trạng đi kèm, nếu có thể).

Tóm lại

Trong khi bệnh thần kinh tủy sống do thiếu hụt một số loại vitamin có thể nghiêm trọng, tin tốt đó là triệu chứng có thể được cải thiện hoặc giải quyết nếu điều trị phù hợp.

Nếu bác sĩ kiểm tra bệnh thần kinh tủy sống, có thể cần chụp MRI để thấy những tổn thương ở phần sau tủy sống và điện cơ và các nghiên cứu dẫn truyền thần kinh, cho kết quả chậm hơn.

Thông tin thêm trong bài viết: Bệnh Alzheimer hay là thiếu hụt vitamin B12?

Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo verywell)
Bình luận
Tin mới
  • 15/03/2026

    7 siêu thực phẩm giúp da sáng mịn từ bên trong

    Làn da sáng mịn, khỏe đẹp không chỉ phụ thuộc vào mỹ phẩm hay các xu hướng chăm sóc da bên ngoài. Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, chế độ ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ẩm, đàn hồi và tốc độ lão hóa của làn da.

  • 15/03/2026

    Cách để giữ ấm trẻ vào ban đêm trong mùa đông

    Thời tiết đang vào mùa đông và trời đã bắt đầu lạnh hơn, những đợt gió mùa ùa về cũng là lúc bạn lo lắng rằng liệu em trẻ đã đủ ấm áp chưa hay mặc bao nhiêu đồ khi cho trẻ đi ngủ là đủ? Đừng lo lắng và đọc bài viết sau đây để giữ ấm cho trẻ đúng cách vào ban đêm trong mùa đông nhé!

  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

  • 14/03/2026

    5 thói quen uống cà phê sai cách phổ biến nên tránh

    Uống cà phê sai cách như thêm nhiều đường, uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây mất ngủ và cản trở giảm cân. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày sẽ giúp bạn tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.

  • 14/03/2026

    Các vận động viên thể thao có uống nước ngọt tăng lực không?

    Trong thế giới thể thao hiện đại, từ những tay đua trên các chặng đua rực lửa, những trận bóng đá đỉnh cao cho đến các giải đấu Thể thao điện tử (Esports) triệu đô, hình ảnh các hãng đồ uống tăng lực khổng lồ hay xuất hiện trên mọi phương diện. Chúng ta thường thấy các vận động viên hàng đầu cầm trên tay những lon nước đặc trưng, uống một ngụm đầy sảng khoái trước ống kính truyền hình. Tuy nhiên, đằng sau những chiến dịch truyền hình và hình ảnh đầy năng lượng đó là một sự thật mà không phải ai cũng biết.

  • 13/03/2026

    Lý do phụ nữ sau 30 tuổi nên ăn đu đủ chín

    Sau tuổi 30, khi hệ nội tiết bắt đầu có những dấu hiệu 'lỗi nhịp', đu đủ chín không chỉ là món tráng miệng ngọt ngào mà còn là giải pháp tự nhiên giúp chị em cân bằng nội tiết từ sâu bên trong.

  • 13/03/2026

    Những mùi lạ thầm lặng gây hại sức khỏe của bạn

    Khứu giác không chỉ giúp chúng ta thưởng thức hương vị cuộc sống mà còn là một hệ thống cảnh báo sớm quan trọng của cơ thể. Tuy nhiên, nhiều người thường phớt lờ những mùi lạ trong môi trường sống mà không biết rằng ô nhiễm mùi có thể gây ra những tác động tiêu cực ngay lập tức hoặc lâu dài đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

  • 12/03/2026

    Flavonoids và lợi ích trong phòng ngừa bệnh Alzheimer

    Alzheimer là dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất ở người cao tuổi, đặc trưng bởi sự thoái hóa dần dần của tế bào thần kinh và synap trong não. Hậu quả là trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt hàng ngày của người bệnh suy giảm nghiêm trọng.

Xem thêm