Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thiếu hụt vitamin và bệnh tủy sống

Thiếu hụt vitamin có thể dẫn đến nhiều vấn đề về thần kinh khác nhau. Một trong những vấn đề nổi bật nhất là bệnh thần kinh tủy sống, là những vấn đề liên quan đến tủy sống và hệ thống thần kinh ngoại biên.

Thiếu hụt vitamin và bệnh tủy sống

Những vấn đề về thần kinh liên quan đến thiếu hụt vitamin được biết đến từ năm 2004. Những người bắt đầu có mất điều hòa vận động biểu hiện bằng sự lúng túng do mất khả năng nhận định các phần của cơ thể trong không gian.

Tê bì và yếu liệt cũng tiến triển. Trong thăm khám thần kinh, các phản xạ nhanh bất thường.

Một trong những bệnh thần kinh tủy sống được biến đến nhiều nhất là do thiếu hụt vitamin B12. Nhưng thiếu hụt những vitamin khác như đồng, folate, hoặc vitamin E cũng gây nên nhiều vấn đề trên tủy sống.

Thiếu hụt vitamin B12

Thiếu hụt vitamin B12 có thể gây nên nhiều vấn đề về thần kinh khác nhau, nhưng loại biết đến nhiều nhất là bệnh thần kinh tủy sống với tên gọi thoái hóa kết hợp bán cấp. Thiếu hụt vitamin B12 gây bệnh ở cột sau tủy sống, truyền thông tin về xúc giác, cảm giác rung và vj trí của cơ thể trong không gian (bản thể) từ cơ thể đến não bộ. Hậu quả của bệnh này đó là tê bì và yếu liệt. Tê bì tiến triển theo mô hình tất –găng tay có nghĩa là nó di chuyển từ từ và cuối cùng đến cẳng chân và cẳng tay (sau khi bắt đầu ở ngón chân, ngón tay).

Thiếu hụt đồng

Thiếu đồng giống như thiếu vitamin B12. Nguyên nhân phổ biến nhất là do thiếu hấp thu, ví dụ sau phẫu thuật giảm cân, hoặc hội chứng giảm hấp thu như bệnh celiac. Tăng hấp thu kẽm cũng có thể dẫn đến thiếu hụt đồng. Ngoài thực phẩm bổ sung kẽm, một số loại kem dùng trong nha khoa cũng chứa nhiều kẽm.

Chẩn đoán thiếu hụt đồng có thể được đưa ra bằng xét nghiệm nồng độ đồng trong máu, và bác sĩ sẽ kiểm tra cả nồng độ kẽm.

Điều trị thiếu hụt đồng bằng bổ sung đồng đường uống và nếu cần thiết, sẽ cần phải giảm tiêu thụ kẽm.

Thiếu hụt Folate

Folate được tìm thấy trong cam quýt và rau quả màu xanh. Folate có thể giảm trong hội chứng nghiện rượu hoặc giảm hấp thu. Ở phụ nữ mang thai, nồng độ folate thấp có thể dẫn đến rối loạn sinh tủy, và do đó phụ nữ được khuyến cáo bổ sung loại vitamin này nếu họ cân nhắc việc mang thai.

Thiếu hụt folate thường đi kèm với thiếu những vitamin khác dẫn đến các loại biểu hiện thần kinh. Những mô hình này tương tự với thoái hóa phối hợp cấp tính như đã mô tả với thiếu hụt folate, với sự thay đổi nhận thức cũng như tê bì và yếu liệt, và hầu hết các bác sĩ sẽ kiểm tra nồng độ folate trong máu nếu những triệu chứng này xuất hiện và gợi ý bệnh thần kinh tủy sống.

Acid folic được uống dễ dàng nhưng cũng có thể che giấu tình trạng thiếu hụt vitamin B12 và làm tệ hơn bệnh thần kinh tủy sống. Đây là lí do vì sau bác sĩ loại trừ thiếu hụt vitamin B12 trước khi bổ sung acid folic.

Thiếu hụt vitamin E

Trong khi suy giảm thần kinh nguyên phát khi thiếu vitamin E là hội chứng tủy tiểu não, thường có bệnh lí sợi trục thần kinh ngoại vi phối hợp với các sợi thần kinh cảm giác lớn. Thiếu hụt vitamin E thường xảy ra trong điều kiện giảm hấp thu chất béo nghiêm trọng (ví dụ rối loạn tạo mất, xơ nang) hoặc rối loạn di truyền (như mất phối hợp động tác do thiếu vitamin E hoặc betalipoprotein máu). Những chiến lược điều trị thiếu vitamin E bao gồm tăng hấp thu chất béo hoặc uống bổ sung vitamin E.

Vitamin E là vitamin tan trong dầu tìm thấy trong hạt, ngũ cốc hoặc mầm lúa mì. Hiếm khi thiếu hụt vitamin E do không ăn đủ nhưng có thể do những tình trạng gây giảm hấp thu chất béo nghiêm trọng.

Sự tiêu hóa vitamin E phù hợp yêu cầu dịch tụy và muối mật từ gan. Đôi khi có những rối loạn di truyền về chuyển hóa vitamin E có thể gây nên các vấn đề này đặc biệt ở trẻ em.

Triệu chứng của thiếu vitamin E bao gồm chuyển động của mắt bất thường, thay đổi thị lực, mất phối hợp vận động tiểu não và bệnh thần kinh ngoại vi, ngoài ra các dấu hiệu mất cảm giác cột sau gợi tưởng đến những thiếu hụt vitamin khác đã được đề cập.

Nồng độ vitamin E có thể được định lượng trực tiếp trong máu, mặc dù nồng độ này có thể bị ảnh hưởng bổi nồng độ cholesterol và lipid trong máu. Điều trị thiếu vitamin E bằng đường uống và tăng hấp thu chất béo (điều trị các tình trạng đi kèm, nếu có thể).

Tóm lại

Trong khi bệnh thần kinh tủy sống do thiếu hụt một số loại vitamin có thể nghiêm trọng, tin tốt đó là triệu chứng có thể được cải thiện hoặc giải quyết nếu điều trị phù hợp.

Nếu bác sĩ kiểm tra bệnh thần kinh tủy sống, có thể cần chụp MRI để thấy những tổn thương ở phần sau tủy sống và điện cơ và các nghiên cứu dẫn truyền thần kinh, cho kết quả chậm hơn.

Thông tin thêm trong bài viết: Bệnh Alzheimer hay là thiếu hụt vitamin B12?

Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo verywell)
Bình luận
Tin mới
  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

  • 09/03/2026

    7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm

    Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.

  • 09/03/2026

    5 hậu quả nghiêm trọng lâu dài của việc la mắng đối với trẻ

    Các bậc cha mẹ luôn muốn điều tốt nhất cho con cái của mình. Đó là lý do tại sao rất nhiều bậc cha mẹ phải vật lộn với những lựa chọn nuôi dạy con. Và xét cho cùng, chúng ta cũng chỉ là con người, việc cảm thấy bực bội với con cái là điều bình thường, đặc biệt là khi chúng cư xử không đúng mực. Nhưng cách bạn thể hiện sự bực bội và giải quyết tình huống có thể ảnh hưởng lớn đến sự phát triển nhân cách và sức khỏe lâu dài của trẻ. Cùng đọc tiếp để tìm hiểu xem các nghiên cứu lâm sàng đã phát hiện ra về tác động lâu dài của việc la mắng đối với trẻ em!

  • 08/03/2026

    Uống trà gì cân bằng nội tiết một cách tự nhiên?

    Rối loạn nội tiết có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, cân nặng, chu kỳ kinh nguyệt và tâm trạng. Bên cạnh điều trị y khoa, một số loại trà được nghiên cứu cho thấy có thể hỗ trợ điều hòa hormone ở mức độ nhất định.

  • 08/03/2026

    Kim ngân hoa với các tác dụng chống viêm

    Trong xu hướng tìm kiếm các hợp chất tự nhiên để hỗ trợ sức khỏe, Kim ngân hoa nổi lên như một nguyên liệu tiềm năng nhờ khả năng can thiệp vào các lộ trình tín hiệu liên quan đến stress oxy hóa và viêm.

Xem thêm