Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tăng huyết áp tâm thu

Khi đo huyết áp, bác sỹ sẽ đo 2 chỉ số: huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương. Khi các chỉ số này cao hơn bình thường, bạn sẽ được chẩn đoán bị tăng huyết áp và có nguy cơ bị nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Nhưng nếu chỉ có huyết áp tâm thu cao và huyết áp tâm trương bình thường? Đây được gọi là tình trạng tăng huyết áp tâm thu và cần được lưu ý.

Nguyên nhân gây tăng huyết áp tâm thu

Khi bạn lớn tuổi, các động mạch sẽ mất đi độ đàn hồi tự nhiên và giảm khả năng thích ứng với dòng chảy của máu. Các mảng bám ở thành động mạch cũng có thể góp phần làm cứng các động mạch.

Huyết áp, đặc biệt là huyết áp tâm thu thường sẽ tăng dần theo tuổi. Do vậy, có thể tình trạng tăng huyết áp của bạn là không có nguyên nhân rõ ràng.

Tuy nhiên, có một số tình trạng có thể khiến bạn bị tăng huyết áp tâm thu. Những tình trạng này thường ảnh hưởng lên hệ tuần hoàn, từ đó có thể gây tổn thương các mạch máu hoặc góp phần làm cứng các thành mạch. Các tình trạng đó bao gồm:

Thiếu máu

Thiếu máu xảy ra khi cơ thể không sản xuất đủ hồng cầu để mang oxy đến các mô hoặc khi các tế bào hồng cầuc ủa bạn không hoạt động chính xác. Có nhiều loại thiếu máu khác nhau, nhưn thiếu máu thiếu sắt là dạng thiếu máu phổ biến nhất. Khi tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu đến các mô của cơ thể nhằm cung cấp đủ lượng khí oxy, các mạch máu có thể sẽ bị tổn thương.

Tiểu đường

Bệnh tiểu đường xảy ra khi lượng glucose trong máu của bạn qusa cáo. Thông thường, insulin sẽ kiểm soát lượng glucose máu. Trong bệnh tiểu đường, cơ thể sẽ không sản xuất đủ lượng insulin (tiểu đường typ 1) hoặc sử dụng insulin kém (tiểu đường typ 2). Theo thời gian, tăng glucose máu có thể dẫn đến nhiều vấn đề, bao gồm cả vấn đề về tim mạch và hệ tuần hoàn.

Cường giáp

Cường giáp xảy ra khi tuyến giáp sản xuất ra quá nhiều hormone tuyến giáp hơn bình thường. Thừa hormone tuyến giáp có thể ảnh hưởng đến gần như tất cả cơ quan trong cơ thể, bao gồm cả hệ tim mạch và tuần hoàn.

Ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ

Ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ xảy ra khi các cơ tại họng được thư giãn và làm tắc đường thở trong khi ngủ, khiến bạn phải ngừng thở và thở lại. Khi bạn ngừng thở, lượng khí oxy trong cơ thể sẽ giảm xuống, do vậy chứng ngưng thở tắc nghẽn có thể gây căng thẳng cho hệ tuần hoàn và dẫn đễn tăng huyết áp.

 

Biến chứng của tăng huyế áp tâm thu

Khi huyết áp không được kiểm soát, các động mạch sẽ bị tổn thương và gây ra ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể, cũng như làm tăng nguy cơ mắc các bệnh sau:

  • Nhồi máu cơ tim
  • Đột quỵ
  • Suy tim
  • Phình động mạch
  • Bệnh thận
  • Giảm thị lực
  • Mất trí
  • Điều trị

Tăng huyết áp tâm thu có thể được điều trị giống các dạng tăng huyết áp khác. Mục tiêu là để giảm huyết áp tâm thu xuống dưới 140mmHg. Điều trị có thể bao gồm thay đổi lối sống, dùng thuốc hoặc cả hai.

Việc điều trị phải cân bằng giữa việc giảm huyết áp tâm thu nhưng không làm giảm huyết áp tâm trương quá nhiều. Huyết áp tâm trương giảm cũng có thể gây tổn thương đến tim.

Dùng thuốc

Các thuốc dưới đây có thể đem lại lợi ích rất lớn trong việc làm giảm nguy cơ đột quỵ và các sang chấn tim mạch khác:

  • Thuốc chẹn kênh canxi: giúp thành mạch giãn ra bằng cách chặn con đường khiến các mạch máu co lại
  • Thuốc lợi tiểu thiazide: làm giảm lượng máu bằng cách khiến thận thải ra nhiều muối và nước hơn.

Những thuốc dưới đây có ít hiệu quả hơn, tuy nhiên, vẫn có thể điều trị hiệu quả tình trạng tăng huyết áp tâm thu.

  • Thuốc ức chế ACE: ngăn chặn việc hình thành một loại enzyme đặc biệt có thể dẫn đến việc bị hẹp các mạch máu.
  • Thuốc chẹn thụ thể Angiotensin: sẽ chặn hoặt động của một loại enzyme dẫn đến tình trạng hẹp mạch máu.

Thay đổi lối sống

  • Giảm cân: cứ 1kg cân nặng giảm đi bạn có thể giảm được 1mmHg huyết áp
  • Dinh dưỡng hợp lý: đặt mục tiêu làm giảm lượng muối trong chế độ ăn. Bạn có thể cân nhắc chế độ ăn DASH, tập trung ăn các loại thực phẩm như rau xanh, ngũ cốc nguyên cám, các sản phẩm sữa ít béo, trái cây
  • Tập thể thao: tập thể thao không chỉ giúp bạn giảm huyết áp mà còn giúp kiểm soát cân nặng và mức độ căng thẳng. Đặt mục tiêu luyện tập một vài dạng bài aerobic ít nhất 30 phút đa số các ngày trong tuần.
  • Giảm tiêu thụ rượu bia: mức tiêu thụ vừa phải là 1 ly/ngày với nữ và 2 ly/ngày với nam
  • Cai thuốc lá: hút thuốc có thể làm tăng huyết áp và dẫn đến nhiều vấn đề sức khoẻ khác
  • Kiểm soát căng thẳng: căng thẳng có thể làm tăng huyết áp, do vậy, kiểm soát căng thẳng là vô cùng quan trọng. Các kỹ thuật có thể kiểm soát căng thẳng bao gồm ngồi thiền hoặc tập hít thở sâu.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 5 sự thật ngạc nhiên về cao huyết áp

Ths.Lưu Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 26/05/2024

    Viêm da mô và những điều bạn nên biết

    Viêm da mô là một nhiễm trùng da do vi khuẩn có thể phát triển nhanh chóng. Các dấu hiệu và triệu chứng của viêm da mô bao gồm sung, nóng, đỏ và đau ở ngoài da.

  • 26/05/2024

    Triệu chứng ở móng tay cảnh báo bệnh nguy hiểm

    Dù khó tin nhưng triệu chứng ở móng tay cũng có thể tiết lộ tình trạng bệnh tật, bao gồm cả bệnh ung thư.

  • 25/05/2024

    7 mối nguy hại cho sức khỏe do ngồi một chỗ quá lâu

    Ngồi lâu một chỗ là một thói quen phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt là với những người làm việc văn phòng. Tuy nhiên, ít ai biết rằng thói quen này có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe. Dưới đây là 7 mối nguy hại mà bạn cần lưu ý.

  • 25/05/2024

    "Ngộ độc thực phẩm - Mối lo ngại không thể bỏ qua vào mùa hè

    Ngộ độc thực phẩm rất phổ biến, có thể xảy ra ở bất kì ai và bất kì lứa tuổi nào, đặc biệt gia tăng vào mùa hè. Nguyên nhân do đâu và làm thế nào để phòng tránh ngộ độc thực phẩm, bài viết dưới đây sẽ giúp bạn trả lời những câu hỏi này.

  • 25/05/2024

    Rạn da và cách điều trị rạn da

    Một số người hoàn toàn thoải mái với những vết rạn da của mình và chọn cách chấp nhận chúng. Nhưng những người khác có thể không thích sự xuất hiện của chúng và cố gắng loại bỏ chúng. Cho dù thái độ của bạn với vết rạn da là gì, hãy đọc tiếp để tìm hiểu nguyên nhân gây ra chúng, ai có nguy cơ và cách điều trị chúng.

  • 25/05/2024

    Giai đoạn tiền đái tháo đường không nên bỏ bữa

    Tiền đái tháo đường là tình trạng lượng đường trong máu cao hơn bình thường, nhưng chưa đủ để chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường. Trong quá trình kiểm soát đường huyết, người bệnh cần tuyệt đối tránh thói quen bỏ bữa.

  • 25/05/2024

    Mụn ở ngực do đâu và cách khắc phục?

    Ngoài mặt thì ngực chính là vị trí thường xuyên xuất hiện mụn, khiến nhiều người tự ti và đôi khi phải chịu cảm giác ngứa hoặc đau do những nốt mụn gây ra. Một số biện pháp tại nhà có thể giúp giảm mụn ở ngực hiệu quả

  • 24/05/2024

    Dấu hiệu cảnh báo rối loạn nội tiết ở phái nữ

    Rối loạn nội tiết tố là nguyên nhân chính gây vô sinh, ảnh hưởng tới 1/10 chị em trong tuổi sinh sản. Những dấu hiệu nào cảnh báo chị em đang gặp vấn đề với hormone?

Xem thêm