Tại sao ung thư lại gây đau?

Đau do khối ung thư ăn vào các tổ chức xung quanh khối u hoặc ở xa khi đã có di căn (75 – 80 %)

Đau do quá trình điều trị: mổ cắt bỏ khối u, điều trị bằng tia xạ, điều trị bằng hóa chất (15-19%) 

Đau do các thủ thuật xét nghiệm chẩn đoán: lấy máu làm xét nghiệm, nội soi, sinh thiết…

Đau không liên quan đến ung thư: đau ở một cơ quan hay một bộ phận cơ thể, vì lý do này nên bệnh nhân đi khám, tình cờ lại phát hiện ra ung thư ở một cơ quan hay bộ phận khác của cơ thể (ví dụ: đau ruột thừa đi khám và tình cờ phát hiện ung thư thận, …).

Đau trong ung thư có mấy loại?
 
Theo cơ chế gây đau, có thể phân chia thành 3 loại đau trong ung thư:
 Đau do tổn thương: xảy ra khi có một kích thích gây tổn thương ở vùng ngoại vi. Kiểu đau này rất hay gặp, nó liên quan đến sự ăn (thâm nhiễm) các tổ chức, cơ quan xung quanh của khối u. Đau thường khu trú ở vùng có khối u và bệnh nhân thường có cảm giác đau khi khối u đang lớn lên.
 Đau do nguyên nhân thần kinh: do khối u lớn lên và chèn ép vào thần kinh. Khối u có thể ăn vào (thâm nhiễm) hoặc chèn ép thân, rễ, hay một bó các sợi thần kinh. Đau kiểu này là do các dây thần kinh đảm nhiệm về dẫn truyền cảm giác bị tổn thương và đau kiểu này cũng thường là hậu quả của quá trình điều trị ung thư (phẫu thuật, điều trị tia xạ, điều trị hóa chất)
 Đau do nguyên nhân tâm lý: Đây là loại đau dễ bị bỏ quên trong quá trình chăm sóc bệnh nhân và đôi khi rất khó nhận biết tác động của các cơ chế gây đau ảnh hưởng lên nhau. Đối với người bị ung thư, để điều trị đau hiệu quả thì sự chia sẻ, động viên, thông cảm của những người xung quanh rất quan trọng. Việc gặp chuyên gia tâm lý hay bác sỹ tâm lý có thể giúp bệnh nhân tìm cách vượt qua cú sốc, chấp nhận có bệnh và hợp tác với các bác sỹ trong quá trình điều trị ung thư cũng như điều trị đau.

Đau trong ung thư có đặc tính gì?
 Tế bào khối u được sinh ra, phát triển, hình thành khối u với thể tích khá lớn mà có khi bệnh nhân vẫn khỏe mạnh và không hề có cảm giác đau. Tuy vậy, đau vẫn là biểu hiện rất thường gặp trong ung thư. Đặc tính đau khác nhau đối với các khối u có nguồn gốc khác nhau (phổi, ruột, gan, thận ..), tùy thuộc vào mức độ và giai đoạn phát triển của khối u. Có ba loại đau chính trong ung thư như đã nêu ở trên, ở giai đoạn muộn của bệnh, khoảng 80% bệnh nhân than phiền có hai lại đau khác nhau cùng một lúc. Việc nhận biết và phân biệt các loại đau khác nhau sẽ dẫn đến cách điều trị đau khác nhau.
 
Làm sao bác sỹ biết tôi đau như thế nào?
 Đau là cảm giác chủ quan và việc diễn đạt mức độ, tính chất đau cũng nhiều phần mang tính chủ quan. Việc diễn đạt đau cũng tùy vào vùng miền, phong tục tập quán, văn hóa, cũng phụ thuộc vào trải nghiệm của bản thân, trình độ,… Sử dụng các phương tiện dụng cụ khoa học để đánh giá mức độ đau, cũng như việc thăm hỏi khám một cách kỹ càng sẽ giúp bác sỹ cảm nhận chính xác hơn sự đau đớn của bệnh nhân và kết quả là có thể đánh giá được hiệu quả của quá trình điều trị.