Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tại sao người cao tuổi thường chán ăn?

Dinh dưỡng đầy đủ là một điều kiện quan trọng để duy trì sức khỏe cho bố mẹ của bạn, duy trì khối lượng xương, phòng chống các biến chứng của nhiều bệnh tật khác.

Tại sao người cao tuổi thường chán ăn?

Nếu bố hoặc mẹ bạn ăn uống không đầy đủ hoặc không chịu ăn thì sao? Có nhiều nguyên nhân trả lời cho câu hỏi vì sao bố mẹ bạn né tránh các bữa ăn. Tìm ra những lí do tại sao người già chán ăn để có biện pháp can thiệp là rất quan trọng. Sau đây là 10 lí do vì sao những người lớn tuổi ăn uống không đầy đủ:

1. Suy giảm khả năng khứu giác và vị giác

Việc ăn uống bao gồm rất nhiều giác quan: hương thơm, màu sắc và hương vị đều được cảm nhận ở trong miệng mỗi người, nhưng rất nhiều người cao tuổi bị mất dần cảm giác về mùi vị, dẫn tới mất đi cảm giác thèm ăn. Không có một viên thuốc thần kì nào có thể phục hồi hoàn toàn thính giác và vị giác.

Với vai trò là một người chăm sóc sức khỏe và là một đầu bếp, bạn có thể thay đổi các công thức nấu ăn của mình bằng cách thay thế các gia vị thường sử dụng hoặc tìm kiếm những gia vị mà chính bố mẹ bạn trước đây bằng các thảo mộc hay các gia vị mạnh hơn một chút, giới thiệu các hương vị mới được thêm vào trong các món ăn.

2. Giảm khả năng thị giác

Đục thủy tinh thể và các vấn đề về mắt khác có thể làm giảm khả năng cảm nhận các món ăn thông qua thị giác của bố mẹ bạn, khiến cho các hình ảnh trở nên mờ nhạt.

Bạn có thể làm tăng các tác động thị giác bằng cách tăng màu sắc của thực phẩm trên đĩa, sắp xếp thực phẩm riêng rẽ để các màu sắc trở nên rõ ràng và dễ dàng cảm nhận. Hãy cân nhắc để món chính có một bề mặt màu sắc, một món salad đa dạng các màu bằng khoai tây đỏ hoặc màu cam của cà rốt. Tất nhiên, cũng cần thay đổi cách trình bày món ăn mỗi ngày, trừ khi bố mẹ bạn thực sự rất thích một vài kiểu trình bày món ăn của bạn. Bằng cách này, bạn có thể đạt được hiệu quả tốt trong việc duy trì khả năng cảm nhận của thị giác.

3. Thuốc

Một số loại thuốc có những tác dụng phụ có thể làm thay đổi khẩu vị hoặc làm bố mẹ bạn ít cảm thấy đói. Hãy hỏi bác sĩ của bố mẹ bạn xem có phải loại thuốc đã được kê hoặc phương pháp điều trị gây nên mất cảm giác ngon miệng, cảm thấy hương vị chán đi hoặc vô vị hay không. Bác sĩ có thể có khả năng thay đổi sang các thuốc khác hoặc kê thêm các loại thuốc để điều chỉnh vấn đề này.

4. Táo bón

Một tác dụng phụ của rất nhiều loại thuốc kê đơn là táo bón, cảm giác khó chịu khiến bệnh nhân không muốn ăn. Bước đầu tiên để giải quyết là làm giảm ảnh hưởng của táo bón.

Cân nhắc đến việc tăng lượng nước bố mẹ bạn uống mỗi ngày. Với một chế độ ăn đầy đủ và dinh dưỡng, nước sẽ giúp làm sạch hệ tiêu hóa cũng như lượng thực phẩm bị giữ lại trong dạ dày.

Cân nhắc việc tăng các thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, quả chín, ngũ cốc thô.

5. Khó khăn khi nhai

Nếu bố mẹ bạn có vấn đề về răng lợi khó nhai nuốt, hoặc nếu họ đang đeo hàm răng giả thì tức là thiết bị này cần được điều chỉnh. Hãy nói với nha sĩ của bố mẹ bạn để có thể kiểm tra và điểu chỉnh lại răng, lợi hoặc bộ răng giả.

Vấn đề nhai có thể thường được giải quyết bằng cách ăn những thức ăn mềm hơn. Thay thế những loại rau sống và quả tươi bằng các món rau đã được nấu chín và nước hoa quả. Các chất dinh dưỡng tốt cũng có thể được tìm thấy trong các loại thực phẩm như sốt táo hoặc các loại hoa quả đóng hộp.

Thịt xay hoặc cắt nhỏ là những thực phẩm dễ nhai hoặc thay vì thịt, có thể cân nhắc các thực phẩm mềm như đậu đã được nấu nhừ, trứng, đậu phụ, cá ngừ,...

6. Ăn một mình

Một bữa ăn sẽ trở nên vui vẻ hơn nếu có ai đó hoặc một nhóm người cùng ăn với mình.

Hãy cố gắng cùng ăn với bố mẹ ít nhất một bữa mỗi ngày để bạn có thể hỏi thăm hay nói về việc áp dụng các công thức nấu ăn mới hoặc việc điều chỉnh lại các công thức ấy, cũng có thể thảo luận về các sự kiện diễn ra trong ngày.

Tập hợp các thành viên khác trong gia đình, bạn bè hoặc hàng xóm thường xuyên cùng ăn với bố mẹ bạn vào bữa trưa hoặc bữa tối. Khuyến khích mọi người đến thăm bố mẹ bạn ngoài những đợt thăm hỏi do ốm đau hoặc bị giới hạn thời gian, và họ nên hỏi những câu hỏi giúp bố mẹ bạn củng cố hoặc thậm chí tăng cường được sự nhanh nhạy và khả năng làm việc của trí óc. Những chuyến viếng thăm đã được hẹn trước chắc chắn sẽ khiến bố mẹ bạn cảm thấy hứng thú với bữa ăn hơn.

Hãy tìm những sự kiện có tổ chức các bữa ăn tại địa phương, ví dụ như bữa trưa tại Trung tâm người cao tuổi. Bữa ăn đó sẽ là một bữa ăn tốt cho sức khỏe và bố mẹ bạn có thể gặp gỡ những người già khác trong cộng đồng. Các cơ quan khu vực về người cao tuổi tại địa phương có thể cung cấp địa điểm và thông tin liên hệ về các bữa ăn đó, cũng có thể có thêm cả những dịch vụ hỗ trợ việc di chuyển.

7. Thiếu kiến thức hoặc động lực

Hãy thuyết phục bố mẹ bạn, chẳng hạn như: "Bố/Mẹ, nếu chúng ta có thể ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, chúng ta có thể làm giảm những tác dụng phụ của các loại thuốc bố/mẹ đang dùng, thuốc cũng sẽ có tác dụng tốt hơn, và bố/ mẹ sẽ cảm thấy khỏe hơn. Hơn nữa, bố/mẹ có thể sống vui vẻ cùng con trong một khoảng thời gian dài hơn nữa. Bố/mẹ có thể cùng làm điều này với con không?"

Nếu bố mẹ bạn hiểu được vai trò không thể thiếu của dinh dưỡng trong cuộc sống của họ và đồng ý tham gia thì bạn đã có một đồng minh quan trọng trong việc này rồi.

Tiếp theo, hãy đưa ra những nhận xét tích cực ít nhất một lần mỗi ngày dành cho bố mẹ bạn " bằng việc bố/mẹ ăn đầy đủ dinh dưỡng, chúng ta đã có những bước tiến dài trong cải thiện tình trạng sức khỏe của bố/mẹ rồi đấy"

8. Sự đơn điệu

Nếu bố mẹ bạn đã tham gia vào chương trình dinh dưỡng lành mạnh hằng ngày mà bạn xây dựng thì hãy chiêu đãi họ một bữa trưa hay bữa tối tại nhà hàng để tăng thêm trải nghiệm ăn uống của họ. Bữa ăn đó chắc hẳn sẽ được chuẩn bị và nêm nếm gia vị khác với cách bạn thường làm ở nhà. Tiếp tục tập trung chọn những thực phẩm bổ dưỡng như trong chế độ ăn bạn đang áp dụng cho bố mẹ.

Việc đi ăn tại nhà hàng cũng sẽ giúp bạn được giải lao khỏi công việc bếp núc mỗi ngày.

9. Tìm kiếm trợ giúp để nấu ăn cho bố mẹ

Nếu bạn không thể chuẩn bị các bữa ăn cho bố mẹ, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ khác.

10. Phương pháp cuối cùng nếu bố mẹ bạn vẫn không chịu ăn

Dinh dưỡng đầy đủ là rất quan trong đối với bố mẹ bạn. Nếu tất cả các cách trên đều không có hiệu quả, hãy nhờ sự giúp đỡ từ bác sĩ của bố mẹ. Cho ăn cưỡng ép có thể là một lựa chọn cuối cùng, bác sĩ có thể chỉ định bố mẹ nhập viện để thực hiện điều này kết hợp với các xét nghiệm để xác định xem liệu có nguyên nhân thực thể nào khiến bố mẹ bạn từ chối thức ăn không, và sau đó sẽ có cách điều trị hoặc sửa chữa nguyên nhân đó.

Với vai trò là một người chăm sóc, nhiệm vụ quan tâm về dinh dưỡng cho bố mẹ của bạn là rất quan trọng. Thật vậy, bạn là người hoàn toàn có thể đảm được rằng bố mẹ bạn có một sức khỏe tốt nhất.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chứng chán ăn khi mang thai

CTV. Thu Hiền - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Aging Care
Bình luận
Tin mới
  • 08/11/2026

    Cúm mùa khi giao mùa: Nhận diện sớm triệu chứng và biện pháp phòng ngừa chủ động

    Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm (Influenza virus) gây ra, có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt vào thời điểm giao mùa khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển.

  • 08/11/2026

    Top 5 thực phẩm "vàng" nên dự trữ trong mùa mưa bão

    Mỗi khi mùa bão lũ tràn về, nguồn cung ứng thực phẩm và điện nước thường xuyên bị gián đoạn. Để giúp các gia đình chủ động chăm sóc sức khỏe và đảm bảo dinh dưỡng trong những ngày thiên tai, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những gợi ý về việc chuẩn bị thực phẩm dự trữ mùa bão lũ an toàn và khoa học.

  • 07/11/2026

    Các loại vaccine nên tiêm trong mùa đông

    Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về cũng là lúc hệ miễn dịch của trẻ nhỏ phải đối mặt với một thử thách lớn. Mùa đông không chỉ mang theo không khí rét buốt mà còn tạo ra điều kiện môi trường vô cùng lý tưởng để vô số các loại mầm bệnh sinh sôi và lây lan trong không khí.

  • 07/11/2026

    Bí quyết bù nước mỗi ngày cho người mắc bệnh Crohn

    Bệnh Crohn là một dạng bệnh viêm ruột mạn tính, thường gây tiêu chảy kéo dài khiến người bệnh dễ rơi vào tình trạng mất nước và mất cân bằng điện giải. Việc xây dựng thói quen bù nước phù hợp có thể giúp giảm bớt gánh nặng này.

  • 06/11/2026

    5 quan niệm sai lầm phổ biến về sàng lọc ung thư vú

    Sàng lọc ung thư vú là một công cụ quan trọng để phát hiện sớm các trường hợp bệnh và điều trị trước khi chúng có cơ hội lan rộng. Tuy nhiên, một số lầm tưởng và quan niệm sai lầm khiến mọi người không đi khám sàng lọc cần thiết. Bài viết này sẽ đề cập đến những quan niệm sai lầm phổ biến và thảo luận về những phát hiện của nghiên cứu.

  • 06/11/2026

    Các bệnh truyền nhiễm lây lan qua nước bọt

    Nước bọt có thể truyền nhiều bệnh truyền nhiễm khác nhau, bao gồm bệnh tăng bạch cầu đơn nhân, viêm họng do liên cầu khuẩn và nhiễm virus rota. Hiểu rõ cách thức lây lan của các bệnh này giúp bạn thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa.

  • 05/11/2026

    Cẩm nang tiêm chung và phòng bệnh mùa đông cho trẻ

    Thời tiết chuyển lạnh là khoảng thời gian khiến nhiều bậc phụ huynh bắt đầu lo lắng và trăn trở về sức khỏe của con cái. Chúng ta thường có suy nghĩ rằng mùa đông chỉ mang theo những cơn cảm lạnh hay ho sốt thông thường. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các bệnh lây nhiễm nguy hiểm, bao gồm cả những căn bệnh do muỗi truyền như sốt xuất huyết, vẫn luôn rình rập và đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của trẻ nhỏ, đặc biệt là ở khu vực Đông Nam Á. Để con có một mùa đông thực sự khỏe mạnh và trọn vẹn, việc trang bị kiến thức về tiêm chủng cũng như các biện pháp phòng bệnh tại nhà là điều vô cùng cần thiết. Bài viết dưới đây sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về cách tạo ra một "lớp áo giáp" vững chắc, nhằm bảo vệ con yêu khỏi những tác nhân gây bệnh trong giai đoạn thời tiết khắc nghiệt này.

  • 05/11/2026

    Cà phê có giúp bạn giữ nước không?

    Uống cà phê có thể góp phần bổ sung nước cho cơ thể mỗi ngày, nhưng điều quan trọng là phải uống điều độ. Mặc dù cà phê được tính vào lượng chất lỏng cần thiết, nhưng uống quá nhiều có thể dẫn đến mất nước do tác dụng lợi tiểu của nó.

Xem thêm