Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sự phát triển ngực bất thường ở trẻ em

Sự phát triển của ngực trong thời gian dậy thì là bước quan trọng đánh dấu giai đoạn chuyển thành người lớn. Bấy kỳ bất thường nào về phát triển ngực cũng sẽ khiến cho trẻ cảm thấy lo lắng, thiếu tự tin và mặc cảm với bản thân.

Sự phát triển ngực bất thường ở trẻ em

Các bậc cha mẹ và ngay cả trẻ có thể tương đối yên tâm vì hầu hết những khiếm khuyết vùng ngực ở trẻ nhỏ và thanh thiếu niên không đáng lo ngại và có thể điều trị được.

Cả trẻ em trai và gái đều có tuyến vú (ngực). Ngực của bé phát triển ngay từ lúc mới sinh và chỉ thực sự phát triển khi trẻ bắt đầu dậy thì. Thời điểm phát triển của ngực khác nhau tùy từng trẻ và một số bạn gái, ngực sẽ không phát triển cho tới khi cô bé thực sự bước vào lứa tuổi thanh thiếu niên.

 
Tuy nhiên, cha mẹ cũng nên biết về những phát triển bất thường của ngực có thể xảy ra ở trẻ em.

Ngay cả trẻ sơ sinh cũng có mô vú

Các bé sơ sinh trai và gái đều có một núm vú nhỏ mà có thể nhận thấy rõ một vài tuần sau sinh. Những núm nhỏ này sẽ phát triển thành mô vú khi trưởng thành. Vào giai đoạn đầu sơ sinh, những núm nhỏ này có thể sẽ nổi lên rõ rệt do ảnh hưởng từ hormone estrogen của người mẹ vẫn còn trong máu của trẻ. Khi lượng estrogen giảm xuống thì ngực cũng sẽ bình thường trở lại.

Có dịch tiết từ núm vú ở trẻ sơ sinh

Một vài trẻ sơ sinh có thể có dịch tiết chảy ra từ núm vú hoặc núm vú có dấu hiệu sưng đỏ và tự hết đi một cách tự nhiên. Dịch tiết từ núm vú ở trẻ sơ sinh không phải là lý do để ngừng cho trẻ bú mẹ. Hãy đưa trẻ đến bác sỹ để được tư vấn thêm về triệu chứng này nếu bạn thấy băn khoăn, lo lắng.

Có nhiều núm vú

Một trong những bất thường tại ngực hay gặp nhất đó là có nhiều hơn 2 núm vú, chủ yếu xuất hiện ở nách hay ở bụng của trẻ hay còn gọi là đa nhũ (polythelia). Nếu phần vú này gây khó chịu, chúng có thể được phẫu thuật loại bỏ khi trẻ lớn hơn. Hãy đưa trẻ đi khám nếu bạn nhận thấy trẻ có nhiều hơn 2 núm vú. Bác sỹ sẽ khám và quyết định phương pháp điều trị thích hợp cho bé của bạn.

Tật vú to ở trẻ em nam

Vú to ở nam giới (Gynecomastia) là sự phát triển của bộ ngực lớn bất thường ở nam giới. Đó là do sự phát triển quá mức của các mô vú, không phải mô mỡ dư thừa. Gynecomastia có thể xuất hiện dưới dạng một khối nổi bật hơn bình thường cho tới bầu vú giống nữ giới.

Một nửa trong số trẻ nam sẽ có phần ngực hơi to hơn bình thường trong giai đoạn dậy thì. Trong hầu hết các trường hợp, ngực sẽ giảm dần kích thước trong vòng 2 - 3 năm sau đó. Nếu hiện tượng này không biến mất mặc dù trẻ vẫn khỏe mạnh, hãy đưa trẻ đến khám bác sỹ để cân nhắc đến biện pháp phẫu thuật loại bỏ.

Cần lưu ý rằng việc lạm dụng một số chất gây nghiện như cần sa có thể làm nặng thêm tình trạng này.

Các bé trai khi gặp phải những bất thường về ngực cũng thường cảm thấy tự ti, lo lắng và hay bị bạn bè bắt nạt. Mặc dù sự hình thành vú to ở nam giới thường là do di truyền nhưng các bậc phụ huynh cũng nên đưa trẻ đi khám bác sỹ để tìm hiểu nguyên nhân liệu có phải do mất cân bằng về nội tiết hay không.

Ngực to bất thường ở nữ giới

Macromastia là sự phát triển bất thường của bộ ngực so với các phần khác của cơ thể.  Nguyên nhân do quá trình tăng độ nhạy cảm mô học của các hormone như prolactin, estrogen và progesteron. 

Ngực lớn không chỉ khiến các bạn gái cảm thấy mặc cảm mà còn gây những bất tiện khác cho cơ thể. Bệnh khiến cho phần ngực của bệnh nhân to, nặng, võng xuống dẫn đến hàng loạt các vấn đề về sức khỏe như đau cổ, đau lưng mạn tính, máu kém lưu thông, thở khó. Người mắc chứng này thường hạn chế trong các hoạt động xã hội và ít tham gia thể thao. Do vậy, ở thời điểm ban đầu, việc tham gia vào các liệu pháp thể dục, chăm sóc da, mặc những loại áo lót vừa vặn và sử dụng thuốc giảm đau là hết sức cần thiết.

Khi kích thước bộ ngực gây nên quá nhiều phiền toái trong các hoạt động hằng ngày thì có thể cân nhắc đến việc phẫu thuật để làm giảm kích thước bộ ngực. Phẫu thuật thường được thực hiện từ 2 - 3 năm sau khi bạn gái xuất hiện kinh nguyệt và sau khi cỡ giầy không còn thay đổi nữa. Phẫu thuật tạo hình làm giảm kích thước vú được tiến hành và bệnh nhân được gây mê toàn thân. Bệnh nhân phải hạn chế các hoạt động trong vòng từ 4 – 6 tuần, nhưng thường thì có thể đi học bình thường trong tuần tiếp theo.

Ngực bất đối xứng

Tới 25% thanh thiếu niên có ngực phát triển bất đối xứng và nhiều phụ nữ ở độ tuổi trưởng thành có một bên ngực to hơn ngực còn lại. Nguyên nhân có thể là do mỗi bên ngực được hình thành và phát triển với tốc độ khác nhau.

Mặt khác, nếu ngực bất đối xứng do một khối u vú lành tính gọi là fibroadenoma (u xơ tuyến) hình thành trong ngực, thì cần loại bỏ để giúp ngực trở lại kích thước bình thường.

Những trường hợp khác của hiện tượng bất đối xứng ngực có thể được can thiệp để thiết lập trạng thái cân bằng. Cân bằng là sự kết hợp giữa việc làm một bên phát triển và giảm kích thước một bên. Mặc dù cha mẹ và trẻ có thể tìm kiếm sự can thiệp y khoa, việc sử dụng một áo ngực độn có thể giúp che dấu tạm thời tình trạng này để trẻ yên tâm hơn về tâm lý.

Khối u ở ngực

Do nhận thức cao về nguy cơ ung thư vú nên bất khối u nào xuất hiện ở trẻ đều gây nên rất nhiều lo lắng. Ung thư vú là căn bệnh hiếm khi xuất hiện trước độ tuổi 20; chỉ có dưới 0,1% bệnh nhân mắc ung thư vú là trẻ em và thanh thiếu niên. Phương pháp chụp Xquang hay siêu âm có thể giúp phân biệt được một khối u là u nang hay u xơ tuyến.

Nếu con bạn xuất hiện một khối u ở vùng ngực, hãy đưa trẻ tới bệnh viện để khám. Tại đây, trẻ sẽ được khám chuyên khoa để phát hiện những phát triển bất thường tại mô vú. Việc phẫu thuật ngực cho các bé gái nên được thực hiện thận trọng do những nguy cơ phát triển không bình thường của ngực có thể xảy ra về sau.

Tất cả các bạn gái nên được giáo dục, hướng dẫn để có thể tự kiểm tra ngực của mình ngay khi chúng bắt đầu phát triển và trong suốt giai đoạn dậy thì. Việc này sẽ hình thành nên một thói quen tốt trong suốt cuộc đời.

Ngực kém phát triển

Khi một bé gái không có dấu hiệu phát triển ngực ở độ tuổi 13, hiện tượng này được coi là trẻ bị chậm phát triển ngực. Mặc dù hiếm gặp nhưng phần vú có thể không xuất hiện do bất thường của thành ngực hay do các cơ ngực không thể phát triển hoàn chỉnh. Các bé gái mắc những bệnh như bệnh Crohn, hội chứng Turner (rối loạn nhiễm sắc thể giới tính X) hay rối loạn ăn uống thì thường ngực sẽ không phát triển ở độ tuổi 13.

Bạn nên cùng với con quan sát quá trình phát triển ngực của trẻ để phát hiện bất cứ bất thường nào có thể xảy ra. Bất cứ khi nào bạn cảm thấy lo lắng về sự phát triển này, hãy xin tư vấn của bác sỹ và đưa trẻ đi khám.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Nam giới cũng có thể bị ung thư vú

Ths.Bs. Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 31/07/2026

    Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước để chống chọi với nắng nóng mùa hè?

    Những đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện dày đặc và gay gắt hơn, khiến nhu cầu bù nước của cơ thể tăng lên đáng kể. Không ít người vẫn đợi đến khi khát mới uống nước, trong khi đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

  • 31/07/2026

    Biện pháp phòng tránh sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng

    Mùa hè năm nay ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục, làm tăng mạnh nguy cơ đột quỵ, tai biến và suy kiệt do mất nước - đặc biệt ở người già và người có bệnh nền. Trước tình hình này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

  • 30/07/2026

    Có nên ngâm trứng vào nước lạnh sau khi luộc?

    Ngâm trứng vào nước lạnh ngay sau khi luộc là thói quen của nhiều người giúp vỏ trứng dễ bóc hơn. Tuy nhiên lại có một số thông tin cho rằng ngâm nước như vậy trứng dễ bị nhiễm khuẩn. Thực hư thế nào?

  • 30/07/2026

    Bệnh ghẻ ở trẻ em

    Bệnh ghẻ (scabies) là một trong những bệnh da liễu thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trong môi trường đông đúc, vệ sinh chưa đảm bảo như nhà trẻ, trường học hoặc khu dân cư có điều kiện sinh hoạt hạn chế. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm trên toàn cầu ghi nhận từ 200–300 triệu ca mắc ghẻ, một con số cho thấy mức độ phổ biến đáng báo động.

  • 29/07/2026

    Loại đồ uống làm tăng nguy cơ ung thư hơn cả đồ ăn ngọt

    Nhiều chuyên gia khẳng định đồ uống này là mối lo ngại lớn làm tăng nguy cơ ung thư, đồng thời gợi ý những món ngọt thay thế lành mạnh.

  • 29/07/2026

    Uống trà đá có thể thay thế nước lọc không?

    Trà đá (trà pha để nguội rồi thêm đá) là thức uống giải khát quen thuộc. Nhiều người cho rằng uống trà đá cũng giống như uống nước lọc vì đều giúp bổ sung nước cho cơ thể. Quan niệm này có hoàn toàn đúng không?

  • 29/07/2026

    Cảm lạnh do điều hòa

    Bước vào những ngày hè oi bức của năm 2026, đặc biệt là tại khu vực Thủ đô và các tỉnh miền Bắc, chiếc điều hòa nhiệt độ đã trở thành "vị cứu tinh" không thể thiếu trong các gia đình và văn phòng. Tuy nhiên, việc lạm dụng điều hòa, đặc biệt là thói quen cài đặt nhiệt độ quá thấp để thỏa mãn cảm giác mát lạnh tức thì, lại chính là thủ phạm hàng đầu dẫn đến hội chứng "cảm lạnh điều hòa".

  • 28/07/2026

    Ăn quá nhiều đậu bắp có hại gì? Những tác hại ít ai ngờ tới

    Đậu bắp giàu dưỡng chất nhưng ăn quá nhiều có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe hệ tiêu hóa, thận và xương khớp.

Xem thêm