Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sự khác biệt giữa folat và a xít folic

Folate hay a xít folic mới là dạng tự nhiên trong thực phẩm? bạn có trả lời được không? Nếu không thì cũng không sao đâu vì rất nhiều người trong đó có các chuyên gia y tế, chuyên gia dinh dưỡng cũng thường cho là hai dạng này là một và thường dùng chhúng thay đổi cho nhau.

Rất nhiều chuyên gia y tế tranh cãi nhau về folat và axít folic có phải là cùng một loại dưỡng chất thiết yếu hay không. Trong khi axít folic thường được coi là dạng của folat trong các viên thực phẩm, nên việc phân biệt hai dạng này thực sự rất quan trọng. Cho dù là phụ nữ qua độ tuổi sinh sản hay nam giới nói chung, quá liều vẫn có thể có hại.

Sự khác nhau giữa folat và a xít folic

Folat là một thuật ngữ nói chung chỉ nhóm vitamin B tan trong nước và chúng được gọi với tên gọi khác là B9. Axít folic liên quan đến hợp chất oxi hóa được sử dụng trong các viên uống bổ sung và trong các thực phẩm chức năng, trong khi đó folat lại là dạng dẫn xuất của tetrahydrofolate trong tự nhiên có trong thực phẩm.

Các dạng của folat có thể nằm trong chu trình chuyển hóa folat của tetrahydrofolate. Không giống như các folat có trong tự nhiên (là sản phẩm chuyển hóa của tetrahydrofolate có trong chất nhầy ở ruột non) axít folic bị giáng hóa rồi mới methyl hóa trong gan và cuối cùng hydro hóa thành tetrahydrofolate. Các hoạt động củe enzym chuyển hóa cùng với một lượng axít folic được sản suất ra có thể khiến lượng lớn axít folic đi vào máu.

Một vài nghiên cứu đã báo cáo rằng axít folic đã xuất hiện trong máu của những người uống viên bổ sung hoặc thực phẩm chức năng, trong khi trước đây không hề có. Bổ sung axít folic là một khuyến cáo cho phụ nữ ở độ tuổi mang thai và có ý định có thai nhằm tránh việc dị tật ống thần kinh ở thai nhi.

Nguy cơ từ việc quá liều axít folic

Trong khi tỷ lệ dị tật ống thần kinh đã giảm đi thì người ta bắt đầu quan tâm đến việc việc bổ sung thừa axít folic có trong các thực phẩm chức năng, đồ uống, các viên uống bổ sung. Một trong những nguy cơ của việc quá liều axít folic đó là ung thư. Do người ta nhận thấy sự hiện diện của các a xít folic chưa được chuyển hóa có thể gây độc với các tế bào giết tự nhiên trong cơ thể (một loại tế bào tiêu diệt các tế bào bất thường trong cơ thể) có chức năng tiêu diệt các tế bào ung thư.

Một lượng lớn axít folic dư thừa có thể làm lu mờ tình trạng thiếu hụt vitamin B12 dẫn đến sự suy giảm chức năng thần kinh ở người già.

Folat tự nhiên có trong các thực phẩm mới là tốt nhất

Mặc dù có nhiều nguy cơ liên quan đến tăng nồng độ axít folic trong cơ thể như việc tiêu thụ các thực phẩm có folat vẫn rất cần thiết. Folat hỗ trợ sự phát triển hoàn chỉnh của các tế bào hồng cầu, giảm lượng homocystein trong máu, hỗ trợ chức năng của hệ thần kinh, đặc biệt là ngăn ngừa dị tật ống thần kinh ở trẻ sơ sinh vì vậy được khuyến cáo là dùng cho phụ nữ có ý định mang thai.

Folat có nhiều trong các loại rau như: xà lách romaine, rau chân vịt, măng tây, củ cải xanh, súp lơ xanh, súp lơ trắng, củ cải, đậu lăng. Nhưng nguồn cung cấp tốt nhất là gan bê và gan gà.

 
 

Bạn có thể uống viên bổ sung folat nếu bạn cảm thấy chưa đủ. Hãy tìm các loại viên bổ sung mà trên nhãn có ghi “5-methyltetrahydrofolat” hoặc “5-MTHF”. Tránh các nhãn hiệu có ghi “axít folic” khi bạn mua những viên tổng hợp nhiều loại vitamin.

 

Phụ nữ có kế hoạch mang thai nên nạp một lượng 800-1200mcg mỗi ngày và thời điểm tốt nhất là trước khi có thai một vài tháng. Nhưng không nên phụ thuộc vào mỗi việc uống viên bổ sung, bạn cũng phải cung cấp folat bằng nguồn thực phẩm như ở trên để có thể hấp thu đủ lượng cần thiết. Nếu bạn có thai hoặc đang cố có thai thì 600-800mcg một ngày là đủ cho bạn. Với những đối tượng khác thì không nhất thiết phải uống viên bổ sung,chỉ cần ăn uống một lượng vừa phải các thực phẩm trên là cũng đủ lượng folat cần thiết rồi.

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Chriskresser
Bình luận
Tin mới
  • 08/10/2026

    3 cách dùng quả bơ tốt cho sức khỏe

    Quả bơ giàu dưỡng chất, vị béo ngậy, được sử dụng trong chế độ ăn và y học cổ truyền. Dùng đúng cách giúp bổ sung dinh dưỡng và phát huy giá trị của loại quả này.

  • 08/10/2026

    2 loại chất xơ có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh Crohn

    Một nghiên cứu trình bày tại hội nghị Tuần lễ Tiêu hóa châu Âu (UEG Week) 2025 cho thấy việc tăng cường hai loại chất xơ lên men là beta-glucan và inulin có thể liên quan đến việc giảm khoảng 30% nguy cơ mắc bệnh Crohn ở nhóm người có nguy cơ cao. Đây được xem là một hướng đi tiềm năng trong phòng ngừa bệnh lý viêm ruột này.

  • 07/10/2026

    Sự gia tăng của bệnh cúm mùa đông: Góc nhìn khoa học và cẩm nang bảo vệ sức khỏe

    Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về và ngày dần ngắn lại, chúng ta không chỉ đón nhận sự thay đổi của thời tiết mà còn phải đối mặt với sự gia tăng đột biến của các ca mắc cảm cúm. Virus cúm, hay còn gọi là influenza, dường như luôn chọn mùa đông làm thời điểm "vàng" để bùng phát, mang theo hàng loạt triệu chứng khó chịu như sốt cao, đau nhức toàn thân và các vấn đề về đường hô hấp. Tại sao loài virus này lại phát triển mạnh mẽ và lây lan nhanh chóng đến vậy khi nhiệt độ xuống thấp? Bài viết này sẽ đi sâu vào những cơ sở khoa học giải thích cho sự bùng phát của bệnh cúm vào mùa đông, từ đó cung cấp các biện pháp phòng ngừa thiết thực để bảo vệ sức khỏe cho bạn và gia đình.

  • 07/10/2026

    Ăn lạc mỗi ngày có lợi gì cho sức khỏe?

    Lạc giàu protein thực vật, chất béo không bão hòa, chất xơ cùng nhiều vitamin và khoáng chất. Ăn lượng đúng cách có thể giúp bổ sung nhiều dưỡng chất.

  • 07/10/2026

    9 lợi ích sức khỏe của việc bơi lội

    Bơi lội là môn thể thao toàn thân được nhiều người yêu thích nhờ khả năng vừa rèn luyện thể lực vừa giúp thư giãn tinh thần. Với cùng một khoảng thời gian vận động, bơi lội có thể tiêu hao lượng calo tương đương chạy bộ nhưng lại ít gây áp lực lên xương khớp hơn.

  • 06/10/2026

    Thực phẩm chức năng hỗ trợ giảm cholesterol có thực sự hiệu quả?

    Trên thị trường hiện có nhiều loại thực phẩm chức năng được quảng cáo với công dụng hỗ trợ giảm cholesterol máu, thu hút sự quan tâm của người có rối loạn lipid máu.

  • 06/10/2026

    Điều gì xảy ra với huyết áp khi ăn chuối thường xuyên?

    Chuối giàu kali, việc bổ sung đủ khoáng chất thiết yếu này có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, giảm nguy cơ mắc các bệnh nói chung.

  • 06/10/2026

    Thuốc GLP-1 có thể giúp làm chậm quá trình lão hóa?

    Các thuốc nhóm GLP-1 như semaglutide hiện được kê đơn chủ yếu để điều trị đái tháo đường type 2 và béo phì.

Xem thêm