Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sự khác biệt giữa folat và a xít folic

Folate hay a xít folic mới là dạng tự nhiên trong thực phẩm? bạn có trả lời được không? Nếu không thì cũng không sao đâu vì rất nhiều người trong đó có các chuyên gia y tế, chuyên gia dinh dưỡng cũng thường cho là hai dạng này là một và thường dùng chhúng thay đổi cho nhau.

Rất nhiều chuyên gia y tế tranh cãi nhau về folat và axít folic có phải là cùng một loại dưỡng chất thiết yếu hay không. Trong khi axít folic thường được coi là dạng của folat trong các viên thực phẩm, nên việc phân biệt hai dạng này thực sự rất quan trọng. Cho dù là phụ nữ qua độ tuổi sinh sản hay nam giới nói chung, quá liều vẫn có thể có hại.

Sự khác nhau giữa folat và a xít folic

Folat là một thuật ngữ nói chung chỉ nhóm vitamin B tan trong nước và chúng được gọi với tên gọi khác là B9. Axít folic liên quan đến hợp chất oxi hóa được sử dụng trong các viên uống bổ sung và trong các thực phẩm chức năng, trong khi đó folat lại là dạng dẫn xuất của tetrahydrofolate trong tự nhiên có trong thực phẩm.

Các dạng của folat có thể nằm trong chu trình chuyển hóa folat của tetrahydrofolate. Không giống như các folat có trong tự nhiên (là sản phẩm chuyển hóa của tetrahydrofolate có trong chất nhầy ở ruột non) axít folic bị giáng hóa rồi mới methyl hóa trong gan và cuối cùng hydro hóa thành tetrahydrofolate. Các hoạt động củe enzym chuyển hóa cùng với một lượng axít folic được sản suất ra có thể khiến lượng lớn axít folic đi vào máu.

Một vài nghiên cứu đã báo cáo rằng axít folic đã xuất hiện trong máu của những người uống viên bổ sung hoặc thực phẩm chức năng, trong khi trước đây không hề có. Bổ sung axít folic là một khuyến cáo cho phụ nữ ở độ tuổi mang thai và có ý định có thai nhằm tránh việc dị tật ống thần kinh ở thai nhi.

Nguy cơ từ việc quá liều axít folic

Trong khi tỷ lệ dị tật ống thần kinh đã giảm đi thì người ta bắt đầu quan tâm đến việc việc bổ sung thừa axít folic có trong các thực phẩm chức năng, đồ uống, các viên uống bổ sung. Một trong những nguy cơ của việc quá liều axít folic đó là ung thư. Do người ta nhận thấy sự hiện diện của các a xít folic chưa được chuyển hóa có thể gây độc với các tế bào giết tự nhiên trong cơ thể (một loại tế bào tiêu diệt các tế bào bất thường trong cơ thể) có chức năng tiêu diệt các tế bào ung thư.

Một lượng lớn axít folic dư thừa có thể làm lu mờ tình trạng thiếu hụt vitamin B12 dẫn đến sự suy giảm chức năng thần kinh ở người già.

Folat tự nhiên có trong các thực phẩm mới là tốt nhất

Mặc dù có nhiều nguy cơ liên quan đến tăng nồng độ axít folic trong cơ thể như việc tiêu thụ các thực phẩm có folat vẫn rất cần thiết. Folat hỗ trợ sự phát triển hoàn chỉnh của các tế bào hồng cầu, giảm lượng homocystein trong máu, hỗ trợ chức năng của hệ thần kinh, đặc biệt là ngăn ngừa dị tật ống thần kinh ở trẻ sơ sinh vì vậy được khuyến cáo là dùng cho phụ nữ có ý định mang thai.

Folat có nhiều trong các loại rau như: xà lách romaine, rau chân vịt, măng tây, củ cải xanh, súp lơ xanh, súp lơ trắng, củ cải, đậu lăng. Nhưng nguồn cung cấp tốt nhất là gan bê và gan gà.

 
 

Bạn có thể uống viên bổ sung folat nếu bạn cảm thấy chưa đủ. Hãy tìm các loại viên bổ sung mà trên nhãn có ghi “5-methyltetrahydrofolat” hoặc “5-MTHF”. Tránh các nhãn hiệu có ghi “axít folic” khi bạn mua những viên tổng hợp nhiều loại vitamin.

 

Phụ nữ có kế hoạch mang thai nên nạp một lượng 800-1200mcg mỗi ngày và thời điểm tốt nhất là trước khi có thai một vài tháng. Nhưng không nên phụ thuộc vào mỗi việc uống viên bổ sung, bạn cũng phải cung cấp folat bằng nguồn thực phẩm như ở trên để có thể hấp thu đủ lượng cần thiết. Nếu bạn có thai hoặc đang cố có thai thì 600-800mcg một ngày là đủ cho bạn. Với những đối tượng khác thì không nhất thiết phải uống viên bổ sung,chỉ cần ăn uống một lượng vừa phải các thực phẩm trên là cũng đủ lượng folat cần thiết rồi.

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Chriskresser
Bình luận
Tin mới
  • 27/05/2026

    6 loại trái cây tốt cho thận

    Thận đảm nhiệm nhiều chức năng để duy trì sức khỏe như điều hòa lượng nước và loại bỏ chất thải. Nếu không chăm sóc thận đúng cách, chức năng thận có thể bị suy giảm. Tham khảo một số loại trái cây tốt cho thận.

  • 27/05/2026

    11 lợi ích sức khỏe từ vỏ cam

    Có lẽ ít người biết rằng vỏ cam rất giàu một số chất dinh dưỡng, bao gồm chất xơ, vitamin C và các hợp chất thực vật như polyphenol rất có lợi cho sức khỏe.

  • 27/05/2026

    Ngủ đúng giờ: Bí mật đơn giản giúp giảm huyết áp hiệu quả

    Bạn có biết một thói quen đơn giản, dễ thực hiện vào mỗi đêm lại có thể là "chiến lược vàng" để quản lý huyết áp của mình không? Câu trả lời là: Đi ngủ đều đặn mỗi tối.

  • 26/05/2026

    3 nhóm người nên ăn hoặc uống nước dâu tằm

    Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.

  • 26/05/2026

    Chiều cao của người Việt: Không chỉ là câu chuyện bữa ăn

    Mặc dù chiều cao trung bình của người Việt đã cải thiện đáng kể song vẫn còn khá khiêm tốn so với thế giới. Hành trình nâng cao tầm vóc cho thế hệ trẻ đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, dài hạn từ chính sách vĩ mô đến từng bữa ăn của mỗi gia đình.

  • 26/05/2026

    Cha mẹ cần làm gì nếu con chán ăn khi bị ốm?

    Tình trạng trẻ em từ chối thực phẩm trong giai đoạn mắc bệnh cấp tính, hay còn gọi là chán ăn bệnh lý (Pathological Anorexia), là một cơ chế tự vệ sinh học nhưng đồng thời cũng là một thách thức đối với quá trình điều trị.

  • 25/05/2026

    Bài thuốc lá mơ lông - trứng gà trị tiêu chảy

    Lá mơ lông từ lâu được dùng trong dân gian để hỗ trợ giảm triệu chứng rối loạn tiêu hóa, trong đó có tiêu chảy. Kết hợp lá mơ lông với trứng gà khá phổ biến, nhưng cần hiểu đúng và dùng hợp lý để bảo đảm an toàn.

  • 25/05/2026

    Bổ sung kẽm có thực sự giúp cải thiện giấc ngủ và năng lượng?

    Giấc ngủ là một hành vi sinh lý thiết yếu, giúp điều hòa hoạt động của cơ thể ở mọi lứa tuổi. Chất lượng giấc ngủ tốt có liên quan mật thiết đến trí nhớ, khả năng học tập và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, theo thời gian, tình trạng rối loạn giấc ngủ ngày càng gia tăng, bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), hội chứng chân không yên (RLS), mất ngủ và thiếu ngủ kéo dài. Tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ được ghi nhận khá cao, ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất làm việc, năng suất cá nhân và tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.

Xem thêm