Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sự khác biệt giữa folat và a xít folic

Folate hay a xít folic mới là dạng tự nhiên trong thực phẩm? bạn có trả lời được không? Nếu không thì cũng không sao đâu vì rất nhiều người trong đó có các chuyên gia y tế, chuyên gia dinh dưỡng cũng thường cho là hai dạng này là một và thường dùng chhúng thay đổi cho nhau.

Rất nhiều chuyên gia y tế tranh cãi nhau về folat và axít folic có phải là cùng một loại dưỡng chất thiết yếu hay không. Trong khi axít folic thường được coi là dạng của folat trong các viên thực phẩm, nên việc phân biệt hai dạng này thực sự rất quan trọng. Cho dù là phụ nữ qua độ tuổi sinh sản hay nam giới nói chung, quá liều vẫn có thể có hại.

Sự khác nhau giữa folat và a xít folic

Folat là một thuật ngữ nói chung chỉ nhóm vitamin B tan trong nước và chúng được gọi với tên gọi khác là B9. Axít folic liên quan đến hợp chất oxi hóa được sử dụng trong các viên uống bổ sung và trong các thực phẩm chức năng, trong khi đó folat lại là dạng dẫn xuất của tetrahydrofolate trong tự nhiên có trong thực phẩm.

Các dạng của folat có thể nằm trong chu trình chuyển hóa folat của tetrahydrofolate. Không giống như các folat có trong tự nhiên (là sản phẩm chuyển hóa của tetrahydrofolate có trong chất nhầy ở ruột non) axít folic bị giáng hóa rồi mới methyl hóa trong gan và cuối cùng hydro hóa thành tetrahydrofolate. Các hoạt động củe enzym chuyển hóa cùng với một lượng axít folic được sản suất ra có thể khiến lượng lớn axít folic đi vào máu.

Một vài nghiên cứu đã báo cáo rằng axít folic đã xuất hiện trong máu của những người uống viên bổ sung hoặc thực phẩm chức năng, trong khi trước đây không hề có. Bổ sung axít folic là một khuyến cáo cho phụ nữ ở độ tuổi mang thai và có ý định có thai nhằm tránh việc dị tật ống thần kinh ở thai nhi.

Nguy cơ từ việc quá liều axít folic

Trong khi tỷ lệ dị tật ống thần kinh đã giảm đi thì người ta bắt đầu quan tâm đến việc việc bổ sung thừa axít folic có trong các thực phẩm chức năng, đồ uống, các viên uống bổ sung. Một trong những nguy cơ của việc quá liều axít folic đó là ung thư. Do người ta nhận thấy sự hiện diện của các a xít folic chưa được chuyển hóa có thể gây độc với các tế bào giết tự nhiên trong cơ thể (một loại tế bào tiêu diệt các tế bào bất thường trong cơ thể) có chức năng tiêu diệt các tế bào ung thư.

Một lượng lớn axít folic dư thừa có thể làm lu mờ tình trạng thiếu hụt vitamin B12 dẫn đến sự suy giảm chức năng thần kinh ở người già.

Folat tự nhiên có trong các thực phẩm mới là tốt nhất

Mặc dù có nhiều nguy cơ liên quan đến tăng nồng độ axít folic trong cơ thể như việc tiêu thụ các thực phẩm có folat vẫn rất cần thiết. Folat hỗ trợ sự phát triển hoàn chỉnh của các tế bào hồng cầu, giảm lượng homocystein trong máu, hỗ trợ chức năng của hệ thần kinh, đặc biệt là ngăn ngừa dị tật ống thần kinh ở trẻ sơ sinh vì vậy được khuyến cáo là dùng cho phụ nữ có ý định mang thai.

Folat có nhiều trong các loại rau như: xà lách romaine, rau chân vịt, măng tây, củ cải xanh, súp lơ xanh, súp lơ trắng, củ cải, đậu lăng. Nhưng nguồn cung cấp tốt nhất là gan bê và gan gà.

 
 

Bạn có thể uống viên bổ sung folat nếu bạn cảm thấy chưa đủ. Hãy tìm các loại viên bổ sung mà trên nhãn có ghi “5-methyltetrahydrofolat” hoặc “5-MTHF”. Tránh các nhãn hiệu có ghi “axít folic” khi bạn mua những viên tổng hợp nhiều loại vitamin.

 

Phụ nữ có kế hoạch mang thai nên nạp một lượng 800-1200mcg mỗi ngày và thời điểm tốt nhất là trước khi có thai một vài tháng. Nhưng không nên phụ thuộc vào mỗi việc uống viên bổ sung, bạn cũng phải cung cấp folat bằng nguồn thực phẩm như ở trên để có thể hấp thu đủ lượng cần thiết. Nếu bạn có thai hoặc đang cố có thai thì 600-800mcg một ngày là đủ cho bạn. Với những đối tượng khác thì không nhất thiết phải uống viên bổ sung,chỉ cần ăn uống một lượng vừa phải các thực phẩm trên là cũng đủ lượng folat cần thiết rồi.

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Chriskresser
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm