Sử dụng thuốc giảm đau đúng cách cho trẻ em

Thuốc giảm đau có an toàn cho trẻ em không?

Thuốc giảm đau không điều trị nguyên nhân gây đau mà chỉ thay đổi cách cơ thể trẻ phản ứng với thuốc. Một số loại thuốc giảm đau an toàn cho trẻ em, nhưng sử dụng kéo dài có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng hoặc nhiễm độc khi dùng với liều lượng cao hơn. Bạn cần dùng đúng liều lượng quy định trong thời gian ngắn nhất có thể. Do đó, việc cho trẻ uống thuốc giảm đau mà không có đơn của bác sĩ là không lý tưởng.

Khi nào bạn có thể cho trẻ uống thuốc giảm đau?

Nếu trẻ bị đau nhẹ do chấn thương khi chơi hoặc bong gân cơ, hãy thử các phương pháp không dùng thuốc như bôi thuốc mỡ làm dịu, đánh lạc hướng và an ủi trẻ để chuyển hướng chúng khỏi cơn đau. Có thể khó khăn khi nhìn con bạn bị đau, nhưng sử dụng thuốc giảm đau cho cơn đau nhẹ là điều không nên làm.

Ngược lại, nếu con bạn đang bị đau dữ dội do gãy xương, trải qua phẫu thuật hoặc đau nhức cơ thể nghiêm trọng, thì việc cho trẻ uống thuốc giảm đau có thể rất quan trọng để giúp trẻ ngủ và hồi phục tốt hơn.

Thuốc giảm đau nào phù hợp cho trẻ em?

Thuốc giảm đau được phân thành hai loại, cụ thể là thuốc giảm đau không opioid/không kê đơn và thuốc giảm đau opioid/thuốc giảm đau theo toa.

Thuốc giảm đau không kê toa/Thuốc giảm đau không opioid

Những loại thuốc này không cần đơn của bác sĩ. Nhưng bạn vẫn cần tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi sử dụng chúng. Sau đây là một số loại thuốc giảm đau không kê toa có thể dùng cho trẻ em nếu cần.

Đọc thêm bài viết: Bạn nên ăn gì khi uống thuốc kháng sinh?

1. Paracetamol (acetaminophen)

Chỉ nên dùng paracetamol cho trẻ dưới một tháng tuổi khi có sự tư vấn của bác sĩ. Ngoài ra, không bao giờ cho trẻ dùng thuốc nhiều hơn liều lượng quy định. Sau khi được bác sĩ hướng dẫn kỹ lưỡng, trẻ lớn có thể dùng thuốc này ở dạng lỏng, viên nén, viên nang hoặc dạng nhai.

Paracetamol được sử dụng phổ biến nhất, nói chung là an toàn và ít tác dụng phụ. Tuy nhiên, dùng quá liều có thể gây nhiễm độc gan. Vì vậy, cần đặc biệt cẩn thận khi dùng thuốc này cho trẻ em bị suy dinh dưỡng và đang dùng thuốc gây cảm ứng enzym cytochrom P 450.

Việc sử dụng paracetamol và ibuprofen với liều lượng xen kẽ/kết hợp đã trở nên phổ biến. Tuy nhiên, vẫn cần thêm nhiều bằng chứng để hỗ trợ tính an toàn hoặc hiệu quả của phương pháp kết hợp này ở trẻ em.

2. Ibuprofen

Ibuprofen là thuốc chống viêm không steroid (NSAID) và được coi là thuốc giảm đau an toàn cho trẻ em. Loại thuốc này thường giúp giảm sưng, giảm đau, hạ sốt cho trẻ trên 3 tháng tuổi hoặc trẻ từ 5kg trở lên. Ibuprofen không thích hợp cho trẻ em bị bệnh hen suyễn, thận hoặc gan. Vì vậy, hãy luôn hỏi ý kiến bác sĩ trước khi cho trẻ dùng ibuprofen.

Mặc dù đây là một loại thuốc giảm đau hiệu quả, nhưng nó có thể có một số tác dụng phụ như:

• Đau bụng
• Khó tiêu hoặc ợ nóng
• Buồn nôn
• Các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn như phân đen hoặc có máu, tiểu ra máu hoặc phản ứng dị ứng nghiêm trọng mặc dù rất hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra. Tham khảo ý kiến ​​bác sĩ ngay lập tức nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào trong số này xảy ra.

Ibuprofen là thuốc chống viêm không steroid duy nhất được phép sử dụng cho trẻ em từ sáu tháng tuổi và được sử dụng phổ biến nhất để kiểm soát cơn đau. Đây cũng là một trong những loại thuốc chống viêm không steroid được nghiên cứu và sử dụng rộng rãi nhất ở trẻ em để kiểm soát cơn đau cấp tính, đặc biệt là đối với gãy xương và các chấn thương cơ xương khác. Tránh dùng ibuprofen cho trẻ bị rối loạn chảy máu.

Đọc thêm bài viết: Bổ sung sắt ở trẻ em

3. Aspirin

Aspirin hay salicylate là thuốc chống viêm không steroid (NSAID) thường được dùng làm thuốc hạ sốt và giảm đau nhẹ đến trung bình ở người lớn. Tuy nhiên, thuốc này hiếm khi được kê đơn cho trẻ em dưới 16 tuổi vì có nguy cơ phát triển một bệnh lý nghiêm trọng - được gọi là hội chứng Reye - trong đó gan và não bị tổn thương.

Nếu bác sĩ đã kê toa aspirin thì đây có thể là một số tác dụng phụ:

• Khó tiêu nhẹ
• Chảy máu nhiều hơn bình thường

Một số tác dụng phụ nghiêm trọng hơn bao gồm:

• Mụn nước đỏ và bong tróc da
• Vàng da hoặc lòng trắng mắt chuyển sang màu vàng
• Đau nhức các khớp tay, chân
• Sưng tay
• Đau bụng/buồn nôn
• Phản ứng dị ứng

Đưa trẻ đến gặp bác sĩ nếu bạn nhận thấy bất kỳ tác dụng phụ nào trong số này

Thuốc giảm đau theo toa hoặc opioid

Những loại thuốc giảm đau này chỉ được bán theo đơn của bác sĩ. Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc này trong trường hợp trẻ đang bị đau dữ dội và đau mãn tính.

1. Morphine

Morphine là thuốc giảm đau hiệu quả và thường được sử dụng cho trẻ em đã trải qua phẫu thuật. Nó được coi là an toàn cho trẻ em và trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ đã chỉ định rằng tính an toàn và hiệu quả của dung dịch tiêm và uống morphin ở bệnh nhi dưới 18 tuổi chưa được thiết lập. Vì vậy, bác sĩ có thể sẽ chỉ kê toa morphin khi các phương pháp điều trị khác không mang lại hiệu quả.

Khi được sử dụng như một loại thuốc giảm đau, khả năng bị nghiện thuốc này là thấp, tuy nhiên, cơ thể của trẻ có thể biểu hiện sự phụ thuộc và biểu hiện các triệu chứng cai nghiện. Các bác sĩ thường kê toa theo một chế độ giảm liều lượng thuốc dần dần.

Mặc dù an toàn nhưng morphin có một số tác dụng phụ như:

• Ngất xỉu
• Buồn ngủ
• Các vấn đề về hô hấp

Morphine cũng bị chống chỉ định nếu con bạn đang bị các bệnh sau:

• Suy hô hấp
• Hen phế quản cấp tính hoặc nặng
• Tắc nghẽn đường tiêu hóa
• Mẫn cảm với morphin

Cần lưu ý rằng morphin chỉ được sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ, không bao giờ được tự ý cho trẻ dùng thuốc.

2. Codein

Codeine được cảnh báo rằng chỉ nên được sử dụng cho cơn đau cấp tính vừa phải ở trẻ em trên 12 tuổi. Không nên sử dụng các loại thuốc có chứa codein cho trẻ em dưới 12 tuổi. Ngoài ra, không nên sử dụng codein cho trẻ em từ 12 - 18 tuổi bị béo phì hoặc mắc chứng ngưng thở khi ngủ và bệnh phổi nặng. Ngoài ra, codeine chống chỉ định ở trẻ em đã phẫu thuật cắt amidan hoặc adenoid, vì nó có thể gây ra các vấn đề về hô hấp.

Các tác dụng phụ của codeine bao gồm:

• Buồn ngủ
• Chóng mặt
• An thần
• Hụt hơi
• Buồn nôn
• Nôn mửa
• Đổ mồ hôi
• Táo bón

Tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thuốc giảm đau kê đơn. Ngoài ra, cha mẹ nên tuân thủ một số biện pháp phòng ngừa an toàn cho trẻ dùng thuốc giảm đau. Fentanyl nhỏ mũi có thể được sử dụng ở trẻ em dưới sự giám sát y tế để giảm đau vừa đến nặng cần dùng thuốc giảm đau dạng thuốc kê đơn.

Lời khuyên an toàn khi cho trẻ uống thuốc giảm đau

Giữ cho việc sử dụng thuốc giảm đau hiệu quả và tránh dùng quá liều bằng cách làm theo các mẹo sau.

• Luôn kiểm tra nhãn của sản phẩm để biết liệu bạn có đang sử dụng đúng loại thuốc và liều lượng theo cân nặng và độ tuổi của con bạn hay không.
• Thuốc giảm đau được bán dưới các nhãn hiệu khác nhau. Mỗi sản phẩm có những điểm mạnh khác nhau và có thể có các hợp chất khác được thêm vào. Đọc nhãn và làm rõ bất kỳ nghi ngờ nào với dược sĩ hoặc bác sĩ.
• Không dùng thuốc giảm đau trong hơn 48 giờ trừ khi được bác sĩ khuyên dùng.
• Không bao giờ tăng gấp đôi hoặc giảm liều lượng mà không hỏi ý kiến ​​bác sĩ.
• Nếu bạn bỏ lỡ một liều, hãy tiếp tục với lịch trình ban đầu của bạn. Không tăng gấp đôi liều hoặc dùng hai liều cùng một lúc vì có thể dẫn đến ngộ độc.
• Đừng lấy thuốc ra khỏi bao cho đến khi bạn sẵn sàng cho trẻ dùng.
• Nếu thuốc giảm đau là thuốc dạng lỏng hoặc xi-rô, hãy luôn sử dụng thiết bị đo lường được cung cấp cùng với thuốc.
• Hãy chắc chắn rằng các chai thuốc được đóng chặt và đặt ngoài tầm với của trẻ em.

Các câu hỏi thường gặp

1. Có biện pháp giảm đau tự nhiên nào dành cho trẻ em không?

Có một số phương thuốc thảo dược, chẳng hạn như cỏ thánh John, gừng, nghệ và vỏ cây liễu trắng đã được chứng minh là giúp giảm các cơn đau và viêm khác nhau. Ngoài ra, axit béo omega-3, capsaicin và resveratrol cũng là những biện pháp tự nhiên được biết đến để giảm đau. Tuy nhiên, những nghiên cứu này không đề xuất cách sử dụng và lợi ích của chúng đối với trẻ em, do đó cần có nhiều nghiên cứu hơn về ứng dụng của chúng đối với trẻ em.

2. Bao lâu thì có thể cho trẻ uống thuốc giảm đau?

Trẻ em có thể dùng liều paracetamol phù hợp với lứa tuổi trong khoảng thời gian 4 hoặc 6 giờ, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng. Tuy nhiên, có rất ít thông tin về việc sử dụng các loại thuốc giảm đau khác cho trẻ em, đòi hỏi bác sĩ phải xác định liều lượng và tần suất sử dụng để tránh tác dụng dị ứng, quá liều hoặc các biến chứng khác.

3. Thuốc giảm đau cho người lớn và trẻ em có khác nhau không?

Thuốc giảm đau cho trẻ em có liều lượng thấp hơn so với thuốc giảm đau dành cho người lớn. Thuốc được kê đơn dựa trên tuổi, chiều cao và cân nặng của trẻ. Ngoài ra, không có đủ bằng chứng về sự an toàn của thuốc giảm đau dành cho người lớn dành cho trẻ em.

Việc sử dụng thuốc giảm đau cho trẻ em nên được thực hiện một cách chính xác và chỉ dưới sự giám sát của bác sĩ nhi khoa. Trong trường hợp đau hoặc chấn thương nhẹ, bạn nên thử làm dịu cơn đau bằng cách điều trị tại chỗ, chẳng hạn như sử dụng thuốc mỡ tại chỗ hoặc xoa bóp vùng bị ảnh hưởng. Nếu cơn đau trở nên trầm trọng đến mức không thể chịu đựng được thì đừng cho trẻ uống bất kỳ loại thuốc giảm đau không kê đơn nào. Thay vào đó, hãy tham khảo ý kiến ​​bác sĩ để được đề xuất các loại thuốc an toàn dựa trên nguyên nhân cơ bản.

Có một chế độ dinh dưỡng lành mạnh, khoa học sẽ giúp bạn có sức khỏe tốt hơn. Tham khảo dịch vụ khám, tư vấn dinh dưỡng tại Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam. Đặt lịch khám TẠI ĐÂY hoặc Hotline 0935 18 3939/ 024 3633 5678