Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sử dụng máy nghe hoặc để bộ não bị 'rỉ sét'

Làm thế nào để bạn động viên những bệnh nhân 'ngoan cố' không chịu đeo máy nghe của họ một cách thường xuyên?

Bạn nói với họ những gì? Bạn có sử dụng những cụm từ như: hoặc bộ não của bạn sẽ 'rỉ sét' không?

Lần đầu tiên, khi nghe rằng: '... hoặc bộ não của bạn sẽ bị 'rỉ sét', tôi cảm thấy tức giận và nghĩ rằng một số người đang hành nghề một cách vô đạo đức cố tình gây hiểu lầm cho bệnh nhân. Vâng, đó là 25 năm trước đây và bây giờ tôi đã gặp rất nhiều bệnh nhân không muốn đeo máy nghe của họ. Cảm xúc của tôi là làm thế nào để những người này thay đổi.

Một số bệnh nhân cần được khuyến khích mạnh mẽ: nếu không thì máy nghe của họ lại không được sử dụng và gia đình và bạn bè của họ vẫn phải chịu đựng những khó chịu do mất thính lực của họ gây nên.

'Bạn không nghe bằng tai của mình, bạn nghe bằng não'

Vai trò của máy nghe

Một số bệnh nhân mong đợi nghe tốt ngay cả khi họ không sử dụng máy nghe thường xuyên. Với những người này tôi sẽ nói giống như thế này:

'Bạn không nghe bằng tai của mình, bạn nghe bằng não'.

Sau đó tôi chạm  tay mình vào ngón tay của bệnh nhân và nói tiếp: 'Bạn không cảm nhận bằng những ngón tay của bạn; ngón tay của bạn tạo ra điện năng, nó được truyền đến não thông qua các dây thần kinh. Bạn 'cảm nhận' bằng bộ não của bạn.

'Đôi tai của bạn tạo ra điện năng và truyền nó đến não thông qua các dây thần kinh thính giác của bạn. Bạn nghe bằng bộ não của bạn, không phải bằng đôi tai của bạn.

'Sử dụng máy nghe cũng giống như tập thể dục. Nếu bạn muốn có được cơ bắp rắn chắc, bạn cần phải tập thể dục mỗi ngày'.

Tôi dừng lại và chờ bệnh nhân đáp ứng:

'Bạn thấy khá lạ, đúng không bạn? Bạn phải sử dụng chân đi lại thường xuyên hoặc bạn không thể đi lại được nữa. Tai cũng vậy'.

Tôi tiếp tục giải thích: 'Vỏ não thính giác của não cũng giống như cơ bắp của chân. Không thể ngồi trên một chiếc ghế và uống bia cả tuần mà có được cơ bắp chân khỏe mạnh'.

Tôi vỗ bụng tôi để nhấn mạnh: 'Bạn chỉ nhận được một cái bụng lớn và các chân yếu mà thôi'.

'Khi bạn sử dụng máy nghe, rất nhiều điều tốt đẹp sẽ xảy ra. Bạn sẽ quen với cảm giác đeo máy nghe. Bạn sẽ nghe  tất cả các âm thanh vui nhộn. Bạn bắt đầu nghe tốt hơn.

'Cần có thời gian để não bộ học nhận biết các từ nghe qua máy nghe. Học nghe âm thanh được khuếch đại giống như cố gắng để hiểu những người nói với một giọng không quen thuộc, như các diễn viên trong phim bộ trên truyền hình Anh. Lúc đầu, các từ dường như bị cắt xén. Nhưng dần dần, chúng trở nên rõ ràng hơn, dễ dàng nhận ra hơn.

'Sử dụng máy nghe trong các tình huống nghe ồn ào cũng cần có thời gian. Nghe một người khi rất nhiều người khác đang nói  không dễ dàng. Nhưng với thực hành bạn sẽ nghe  được tốt hơn.

'Sử dụng máy nghe  thậm chí còn giúp bạn nhớ nhanh. Nếu tôi nói với bạn tôi là tiến sĩ ... ru.. p., bạn sẽ biết bạn không nghe thấy tên chính xác, vì vậy nó sẽ không được đăng ký trong bộ não của bạn. Nhưng nếu tôi nói tôi tên là Tiến sĩ GRUMP, bạn sẽ nghĩ rằng, 'Ồ, đó là một cái tên kỳ lạ! Và có thể bạn sẽ nhớ nó'.

Tôi kết luận: 'Bạn càng nghe nhiều với máy nghe, não của bạn càng nhận biết các từ tốt hơn'.

Cần khuyến khích, giáo dục người khiếm thính việc dùng máy nghe

Tập luyện giúp hoàn hảo hơn

Tôi không nói như thế này với tất cả các bệnh nhân của tôi, tôi chỉ nói với  những người phàn nàn về việc không thể hiểu lời nói và đã không sử dụng máy nghe  của họ. Cụm từ 'TẬP LUYỆN GIÚP HOÀN HẢO HƠN' tiêu biểu cho sự sáng suốt. Chúng ta hiếm khi nhận được kết quả tốt ở bất kỳ công việc nào mà không làm nó lặp đi lặp nhiều lần.

Không phải tất cả bệnh nhân biết rõ họ cần phải sử dụng máy nghe. Vì vậy, chúng ta cần phải khuyến khích họ, giáo dục họ. Cụm từ 'Bạn cần phải sử dụng máy nghe hoặc bộ não của bạn sẽ rỉ sét là một lời nói quá đơn giản.

Tuy nhiên, nó chứa sự thật nhiều hơn là hư cấu. Khi một người không nghe được âm thanh, các bản đồ vị trí các âm theo tần số của vỏ não trong não bắt đầu thay đổi. Những người càng lâu sử dụng máy nghe, họ sẽ càng nghe khó khăn hơn khi sử dụng máy nghe.

Có nhiều cách để nói với bệnh nhân rằng đeo máy nghe cải thiện tình trạng vỏ não. Tôi cố gắng tìm ra những gì một bệnh nhân muốn nghe, sau đó tôi nhấn mạnh rằng sử dụng máy nghe sẽ 'giúp bạn nghe trò chơi bóng chày trên đài phát thanh, nghe giọng nói của cháu bạn, nghe bạn bè tại cuộc họp của câu lạc bộ phụ nữ của bạn'... Sự thật, sử dụng máy nghe cải thiện sự hiểu biết từ trong hầu hết các tình huống, và không sử dụng chúng sẽ dẫn đến sự mất mát không cần thiết những thông tin lời nói.

Hành động nghe và dịch nghĩa các từ này khó khăn hơn nhiều so với hầu hết chúng ta nhận ra. Hãy nghĩ về nó. Hầu hết trẻ em được sinh ra với hoạt động bình thường của tai và não. Tuy nhiên, phải mất hàng ngàn giờ thực hành trước khi đứa trẻ có thể nghe và hiểu được một câu như: 'Con có muốn ăn kem ly hay kem que?'.

Những người nghe kém  cũng có xu hướng phát triển thói quen nghe kém. Chú ý đến những tín hiệu khó gây bực dọc cho họ, vì vậy họ có xu hướng tách chúng ra những từ khác và không cố gắng  nghe. Nhưng, sử dụng máy nghe sẽ kết nối lại những người này với gia đình, bạn bè, những người khác, và nó làm cho tất cả các con đường giao tiếp dễ dàng hơn.

TTƯT.BS.CKII. Nguyễn Thị Bích Thủy - Theo Sức khỏe đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 06/11/2026

    Các bệnh truyền nhiễm lây lan qua nước bọt

    Nước bọt có thể truyền nhiều bệnh truyền nhiễm khác nhau, bao gồm bệnh tăng bạch cầu đơn nhân, viêm họng do liên cầu khuẩn và nhiễm virus rota. Hiểu rõ cách thức lây lan của các bệnh này giúp bạn thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa.

  • 05/11/2026

    Cẩm nang tiêm chung và phòng bệnh mùa đông cho trẻ

    Thời tiết chuyển lạnh là khoảng thời gian khiến nhiều bậc phụ huynh bắt đầu lo lắng và trăn trở về sức khỏe của con cái. Chúng ta thường có suy nghĩ rằng mùa đông chỉ mang theo những cơn cảm lạnh hay ho sốt thông thường. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các bệnh lây nhiễm nguy hiểm, bao gồm cả những căn bệnh do muỗi truyền như sốt xuất huyết, vẫn luôn rình rập và đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của trẻ nhỏ, đặc biệt là ở khu vực Đông Nam Á. Để con có một mùa đông thực sự khỏe mạnh và trọn vẹn, việc trang bị kiến thức về tiêm chủng cũng như các biện pháp phòng bệnh tại nhà là điều vô cùng cần thiết. Bài viết dưới đây sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về cách tạo ra một "lớp áo giáp" vững chắc, nhằm bảo vệ con yêu khỏi những tác nhân gây bệnh trong giai đoạn thời tiết khắc nghiệt này.

  • 05/11/2026

    Cà phê có giúp bạn giữ nước không?

    Uống cà phê có thể góp phần bổ sung nước cho cơ thể mỗi ngày, nhưng điều quan trọng là phải uống điều độ. Mặc dù cà phê được tính vào lượng chất lỏng cần thiết, nhưng uống quá nhiều có thể dẫn đến mất nước do tác dụng lợi tiểu của nó.

  • 04/11/2026

    Bí quyết giữ ấm mùa đông chuẩn phong cách nhật bản dành cho gia đình Việt

    Mùa đông ở miền Bắc nước ta thường mang theo cái lạnh thấu xương, kèm theo độ ẩm cao khiến nhiều gia đình, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ, dễ bị nhiễm lạnh và mắc bệnh. Ở một đất nước có mùa đông giá rét và tuyết rơi dày đặc như Nhật Bản, người dân nơi đây từ lâu đã đúc kết được những phương pháp giữ ấm vô cùng độc đáo, kết hợp giữa truyền thống và các sản phẩm hiện đại. Những bí quyết này không chỉ giúp cơ thể luôn ấm áp, phòng tránh bệnh tật mà còn rất tiết kiệm và dễ dàng áp dụng. Dưới đây là những mẹo giữ ấm chuẩn phong cách Nhật Bản mà các bậc cha mẹ Việt có thể học hỏi và áp dụng ngay cho tổ ấm của mình.

  • 04/11/2026

    Ngửi mùi socola đen trước khi tập gym có thể giúp bạn tập được nhiều hơn?

    Một nghiên cứu mới công bố cho thấy chỉ cần ngửi mùi socola đen trước và trong khi tập luyện cũng có thể giúp cải thiện hiệu suất tập gym, đồng thời làm giảm cảm giác đói bụng sau buổi tập.

  • 03/11/2026

    Tác hại của việc ăn đêm với sức khỏe

    Sau một ngày dài tất bật với công việc cơ quan và chăm lo cho con cái, khoảng thời gian tĩnh lặng lúc đêm muộn thường là lúc các bậc phụ huynh mới thực sự có giây phút thư giãn cho riêng mình. Đi cùng với một bộ phim hay hay những trang mạng xã hội thường là thói quen nhâm nhi một bát mì nóng hổi, một chút bánh kẹo ngọt hay những món đồ ăn vặt còn sót lại trong tủ lạnh. Sự chiều chuộng bản thân này tưởng chừng như vô hại và giúp giải tỏa căng thẳng rất tốt, nhưng thực chất lại đang âm thầm tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể. Việc thường xuyên nạp thức ăn vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi sẽ phá vỡ nhịp độ tự nhiên, kéo theo hàng loạt rủi ro về bệnh lý và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của chúng ta.

  • 03/11/2026

    Sởi và Rubella trong mùa đông

    Mùa thu đông là thời điểm dễ bùng phát các bệnh truyền nhiễm do virus, đặc biệt là sởi và Rubella – hai căn bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây biến chứng nguy hiểm, nhất là ở trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Dù đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả, song sự chủ quan và thiếu tiêm chủng đầy đủ khiến nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu. Việc hiểu rõ đặc điểm, triệu chứng và cách phòng tránh sởi, Rubella là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.

  • 02/11/2026

    Tình trạng mất cơ khi dùng thuốc GLP-1: Những điều cần biết

    Các loại thuốc GLP-1 có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, một số người có thể lo ngại về tình trạng mất cơ trong quá trình sử dụng các loại thuốc này.

Xem thêm