Siêu vi Corona mới 2019-nCoV: Từ cảm cúm đến suy hô hấp cấp
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tuyên bố sự bùng phát chủng virus corona mới (2019-nCoV) từ Trung Quốc là “tình trạng khẩn cấp toàn cầu” (global emergency).
Virus khác với vi khuẩn vì chúng rất nhỏ được gọi là siêu vi, chỉ có thể quan sát bằng kính hiển vi điện tử. Virus là loài bắt buộc sống ký sinh, “ăn nhờ ở đậu” bên trong tế bào của ký chủ mà chúng xâm nhiễm.
Cấu trúc hình hài của virus rất đơn giản, chỉ gồm lõi là bộ gien của acid nucleic (là DNA hoặc RNA, như virus Ebola có bộ gien là RNA gồm 7 loại gien) và bao quanh bộ gien là lớp vỏ protein. Lớp vỏ protein chứa nhiều kháng nguyên giúp virus gây bệnh, đồng thời nhờ các phương pháp xét nghiệm tìm các kháng nguyên này mà các nhà khoa học nhận diện được loại virus thuộc loại nào. Theo WHO, ngày 12/1/2020 Trung Quốc đã chia sẻ thông tin về trình tự gien của chủng corona mới gây viêm phổi lạ giúp các nước khác chẩn đoán bệnh viêm phổi lạ này.
Quá trình xâm nhiễm và nhân lên của virus trong tế bào gồm nhiều giai đoạn: gắn và xâm nhập tế bào bằng cách trút bỏ lớp vỏ và hòa nhập bộ gIen vào bên trong tế bào bị nhiễm; dựa vào nguyên liệu của tế bào virus tổng hợp nguyên liệu mà nó cần như tạo DNA…; bên trong tế bào virus tìm cách nhân lên thành nhiều tế bào mới; cuối cùng các virus mới trưởng thành được phóng thích khỏi tế bào bị nhiễm để xâm nhập vào các tế bào mới của cơ thể.
Virus corona (Coronavirus) là loài của virus thuộc phân họ Coronavirinae trong gia đình Coronaviridae. Tên “coronavirus” có nguồn gốc từ tiếng Latin corona, có nghĩa là vương miện hoặc hào quang, dùng để chỉ sự xuất hiện đặc trưng của virus dưới kính hiển vi điện tử. Chúng có dạng bao quanh bề mặt của virus có các gai glycoprotein trông như một rìa lớn, tạo thành hình ảnh như vương miện hoàng gia; các gai này giúp cho virus bám vào các receptor của tế bào vật chủ và xâm nhập vào tế bào.
Coronavirus được phân loại thành 3 nhóm: nhóm I gồm các mầm bệnh động vật; nhóm II gồm các virus gây bệnh ở súc vật nuôi và các coronavirus ở người liên quan đến hô hấp; nhóm III bao gồm các coronavirus gia cầm như gà, vịt.
Các coronavirus lây bệnh cho người từ lâu gồm coronavirus chủng 229E và coronavirus chủng OC43, 2 chủng virus này gây nhiễm trùng hô hấp trên nhẹ - gọi là bệnh cảm lạnh. Năm 2003 một chủng virus mới của corona được tìm thấy gây bệnh viêm phổi nặng, lây truyền mạnh và có tỷ lệ tử vong cao ở người được gọi là coronavirus gây SARS (SARS–CoV: severe acute respiratory syndrome-associated coronavirus). Những nhà khoa học của CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ) đã phân lập được virus từ 2 bệnh nhân SARS, sau đó bằng các phương tiện đặc biệt, họ cuối cùng đã xác định được tác nhân này. Qua quan sát bằng kính hiển vi điện tử, virus này cho thấy có hình dạng và nhiều đặc điểm tương tự chủng coronavirus.
Năm 2012, tại Saudi Arabia lại có coronavirus gây ra hội chứng MERS (MERS-CoV: middle east respiratory syndrome - hội chứng hô hấp Trung Đông) dấy lên quan ngại về bệnh dịch đe dọa nhân loại. Hầu hết người nhiễm MERS-CoV phát triển và diễn tiến đến bệnh suy hô hấp cấp tính với các triệu chứng sốt, ho, khó thở. Khoảng 50% số ca đã tử vong. Sự lây lan dịch hô hấp cấp MERS tương tự như SARS năm 2003, tuy nhiên, tốc độ lây lan nhanh hơn so với dịch SARS. Tính từ tháng 6/2012 đến tháng 6/2015, MERS-Cov đã ảnh hưởng đến hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đã có gần 1.200 ca mắc bệnh và hơn 440 bệnh nhân tử vong do MERS-Cov.
Trở lại với bệnh viêm phổi lạ mới bùng phát ở TP Vũ Hán, Trung Quốc do 2019-nCoV. Sở Y tế TP Vũ Hán đã cho biết bệnh dịch này bùng phát từ ngày 12 đến 29-12-2019. Khi đó, đã có 7/59 bệnh nhân bị bệnh nặng nhưng chưa có trường hợp nào tử vong. Tính đến ngày 30-1-2020, theo báo South China Morning Post, số ca nhiễm virus corona 2019-nCoV trên toàn cầu lên đến 8.241, bao gồm 8.123 ca nhiễm và 171 trường hợp tử vong ở Trung Quốc đại lục. Trong khi đó, số quốc gia và vùng lãnh thổ xác nhận các ca nhiễm 2019-nCoV đã lên đến con số 21, mới nhất là Ấn Độ và Philippines.
2019-nCoV ban đầu xuất hiện từ nguồn động vật nhưng có khả năng lây lan từ người sang người. Điều quan trọng cần lưu ý là sự lây lan từ người sang người có thể xảy ra liên tục. Ở người, virus lây từ người này sang người kia thông qua tiếp xúc với dịch cơ thể của người bệnh. Tùy thuộc vào mức độ lây lan của chủng virus, việc ho, hắt hơi hay bắt tay có thể khiến người xung quanh bị phơi nhiễm.
Virus cũng có thể bị lây từ việc ai đó chạm tay vào một vật mà người bệnh chạm vào, sau đó đưa lên miệng, mũi, mắt họ. Những người chăm sóc bệnh nhân cũng có thể bị phơi nhiễm virus khi xử lý các chất thải của người bệnh.
Bộ trưởng Y tế Trung Quốc Ma Xiaowei đã đưa ra một tuyên bố gây sửng sốt về coronavirus Vũ Hán là người nhiễm coronavirus có thể lây lan trước khi xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào, có nghĩa là rất KHÓ PHÂN BIỆT người mang mầm bệnh và người khỏe mạnh và người bệnh KHÔNG NHẬN RA họ bị nhiễm trước khi truyền virus cho người khác.
Các nhà khoa học và các công ty dược phẩm đang chạy đua để tìm cách ngăn chặn coronavirus. Bài học rút ra từ dịch SARS gần hai thập kỷ trước có thể giúp họ chế tạo vaccine nhanh hơn. Đó là một cuộc chạy đua với thời gian trước khi virus có cơ hội biến đổi.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Đặt tên cho bệnh do vi rút corona mới (COVID-2019) và vi rút gây bệnh
-
Thời điểm tốt nhất để uống nước nóng
Lợi ích của việc giữ đủ nước cho cơ thể đối với sức khỏe và tinh thần được biết đến rộng rãi. Nhiệt độ nước cũng có tác động lớn, đặc biệt là uống nước nóng có thêm lợi ích là tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ tiêu hóa. Để tối đa hóa những lợi ích này, có những thời điểm nhất định trong ngày nên uống nước nóng (50-70 độ C) để bổ sung nước.
-
Lợi ích của việc tắm nước đá
Tắm nước đá có thể giúp giảm đau cơ, cải thiện quá trình phục hồi sau khi tập luyện bằng cách giảm viêm và sưng, cải thiện sức khỏe chung. Tắm nước đá có nhiều cách, hiệu quả cũng khác nhau tùy mục tiêu mong muốn, khuyến cáo chung nên ngâm mình trong nước đá khoảng 10 đến 15 phút để đạt được những lợi ích tiềm năng.
-
Phòng ngừa đuối nước hiệu quả cho người lớn và trẻ em
Cứ mỗi dịp hè đến với cái nắng oi ả, cũng là thời điểm số vụ tai nạn sông nước gia tăng đáng báo động, trở thành mối hiểm họa khôn lường cho cả người lớn và trẻ em. Để bảo vệ sự an toàn cho cộng đồng và giảm thiểu những thương tâm không đáng có, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cần thiết và khoa học dưới đây, giúp bạn chủ động trang bị các giải pháp bảo vệ toàn diện và bảo vệ bản thân cùng gia đình một cách hiệu quả nhất.
-
Tác động của việc bổ sung Vitamin D trong thai kỳ đối với sự phát triển nhận thức của trẻ em
Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí y khoa quốc tế cho thấy, việc bổ sung vitamin D3 liều cao trong thời kỳ mang thai có thể mang lại lợi ích vượt trội cho sự phát triển hệ thần kinh của trẻ.
-
Cách uống nước chanh buổi sáng giúp giảm cân
Nước chanh ấm buổi sáng là một phần trong thói quen chăm sóc sức khỏe của nhiều người. Tuy nhiên, nên sử dụng thức uống này như thế nào để vừa bảo vệ hệ tiêu hóa vừa hỗ trợ quá trình giảm cân hiệu quả?
-
Tắm nắng bằng dầu dừa liệu có thực sự an toàn?
Dầu dừa từ lâu đã được ca ngợi như một "thần dược" tự nhiên với nhiều lợi ích cho sức khỏe, từ việc cải thiện chức năng não bộ đến hỗ trợ giảm cân. Đặc biệt trong làm đẹp, dầu dừa là thành phần quen thuộc trong các sản phẩm chăm sóc da.
-
Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước để chống chọi với nắng nóng mùa hè?
Những đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện dày đặc và gay gắt hơn, khiến nhu cầu bù nước của cơ thể tăng lên đáng kể. Không ít người vẫn đợi đến khi khát mới uống nước, trong khi đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.
-
Biện pháp phòng tránh sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng
Mùa hè năm nay ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục, làm tăng mạnh nguy cơ đột quỵ, tai biến và suy kiệt do mất nước - đặc biệt ở người già và người có bệnh nền. Trước tình hình này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.
