Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Phẫu thuật thoát vị: từ chẩn đoán đến điều trị

Thoát vị xảy ra khi có một lỗ hoặc một điểm yếu tại cơ cho phép các cơ quan hoặc mô chui qua điểm yếu này. Các loại thoát vị có mức độ từ rất nhẹ cho đến có thể đe dọa tính mạng , tùy thuộc vào kích thước của khiếm khuyết và các cơ quan có liên quan.

Phẫu thuật thoát vị: từ chẩn đoán đến điều trị

Trong một số trường hợp, phẫu thuật thoát vị được thực hiện để loại bỏ các khối mô/cơ quan chui ra gây khó chịu hoặc khó coi; trong trường hợp khác, tổn thương cơ quan nghiêm trọng có thể xảy ra nếu phẫu thuật không được thực hiện ngay.

Các loại thoát vị

Thoát vị có thể xảy ra ở nhiều vùng khác nhau của cơ thể. Tuy nhiên, phổ biến nhất là ở vùng bụng và vùng bẹn.

  • Thoát vị bẹn là một trong hai loại thoát vị hình thành ở bẹn.
  • Thoát vị vết mổ hình thành theo vị trí của một vết rạch phẫu thuật.
  • Thoát vị thượng vị là một trong những loại thoát vị ổ bụng, hình thành giữa rốn và ngực.
  • Thoát vị rốn hình thành quanh rốn hoặc tại rốn.
  • Thoát vị đùi là một trong hai loại thoát vị hình thành ở bẹn.
  • Thoát vị cơ hoành bẩm sinh (CDH) là một hình thoát vị xuất hiện khi sinh ra có thể cho phép các cơ quan ở bụng xâm nhập vào khoang ngực.
  • Thoát vị gián đoạn cho phép dạ dày trượt vào khoang ngực.

Thuật ngữ chung

Có rất nhiều thuật ngữ được sử dụng khi chẩn đoán thoát vị để mô tả mức độ nghiêm trọng và nguyên nhân thoát vị.

Một số loại thoát vị thay đổi kích thước khi áp lực bụng tăng lên.

Áp lực vùng bụng tăng lên cùng với các hoạt động, như ho hay hắt hơi, khóc (trẻ em) và rặn. Khối thoát vị hình thành do áp lực bụng sẽ chui trở lại bên trong cơ thể khi áp lực biến mất hoặc với áp lực nhẹ nhàng từ bên ngoài, được gọi là thoát vị đẩy lên được.

Thoát vị vẫn ở vị trí "ngoài" được gọi là thoát vị "không đẩy lên được."

Thoát vị không đẩy lên được còn được gọi là thoát vị "nghẹt". Thoát vị nghẹt có thể trở thành một trường hợp khẩn cấp nếu nó bắt đầu "bóp nghẹt", có nghĩa là mô phình to lên và cản trở dòng máu. Thoát vị nghẹt là một trường hợp khẩn cấp.

Thoát vị có thể là tình trạng mắc phải, có nghĩa là nó phát triển theo độ tuổi, hoặc do phẫu thuật hoặc thủ thuật. Một thoát vị bẩm sinh có mặt khi sinh, còn được gọi là khuyết tật bẩm sinh.

Khi nào cần gọi bác sĩ

Thoát vị trở thành một trường hợp cấp cứu khi người bệnh bị đau nghiêm trọng tại chỗ, thường do thiếu máu chảy vào mô thoát vị. Sự thay đổi màu sắc của khối thoát vị cũng có thể chỉ ra một vấn đề nghiêm trọng. Khối thoát vị có thể trở nên sẫm màu hơn, có nghĩa là nó có màu xám hoặc màu tro, hoặc nó có thể trở thành màu đỏ đậm hoặc tím. Những thay đổi màu sắc này có thể cho thấy rằng dòng máu đã được cắt bỏ và tình trạng thoát vị là thoát vị nghẹt.

Sau phẫu thuật

Một số loại thoát vị có thể được ngăn ngừa. Một trong những cách đơn giản nhất để ngăn ngừa thoát vị là để bảo vệ một vết rạch phẫu thuật trong khi nó đang lành lại. Điều này có nghĩa là nếu bạn đang đứng lên từ tư thế ngồi, phải hắt hơi hoặc ho hoặc đi vệ sinh, bạn nên tạo áp lực nhẹ nhàng lên vết rạch cho đến khi hoạt động kết thúc.

Một cách quan trọng khác để ngăn ngừa thoát vị là phải tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ phẫu thuật, về khoảng thời gian chờ đợi trước khi nhấc bất cứ vật gì, đặc biệt là đồ vật nặng.

Khi nâng vật nặng

Một số loại thoát vị có thể có nguyên nhân hoặc làm tồi tệ hơn khi nâng vật nặng với tư thế không đúng. Hãy áp dụng tư thế đứng, như sử dụng cơ bắp chân để nâng thay vì sử dụng cơ lưng, có thể giúp ngăn ngừa một số loại thoát vị.

Phục hồi

Không có phục hồi tiêu chuẩn từ phẫu thuật thoát vị vì có nhiều loại thoát vị khác nhau.

Một số ca phẫu thuật thoát vị là những ca phẫu thuật lớn và rộng, trong khi một số khác có thể được thực hiện trên bệnh nhân ngoại trú và bệnh nhân trở về nhà trong cùng một ngày.

Tham khảo thêm thông tin trong bài viết: Thoát vị sau sinh mổ

Bình luận
Tin mới
  • 21/03/2026

    Trà thảo mộc và cơ chế sinh học giúp thư giãn tinh thần

    Trong đời sống hiện đại, các trạng thái căng thẳng tinh thần mức nhẹ như mệt mỏi, khó tập trung, áp lực công việc hay rối loạn giấc ngủ thoáng qua ngày càng phổ biến. Phần lớn các tình trạng này chưa đến mức bệnh lý, nhưng nếu kéo dài có thể ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng sống và hiệu suất lao động.

  • 21/03/2026

    7 thức uống giúp thanh lọc phổi tự nhiên

    Thời tiết lạnh kèm ô nhiễm không khí gây ảnh hưởng không nhỏ tới phổi và hệ hô hấp. Bên cạnh tập luyện và dinh dưỡng nâng cao chức năng phổi, hãy tham khảo 7 loại thức uống dưới đây giúp hỗ trợ phổi khỏe mạnh tự nhiên.

  • 21/03/2026

    Khi cảm lạnh chuyển thành viêm xoang

    Bạn bị nghẹt mũi, ho, và có thể cả đau họng. Có vẻ như đó là cảm lạnh thông thường. Nhưng sau vài ngày, các triệu chứng của bạn không thuyên giảm. Liệu cảm lạnh có thể biến thành viêm xoang không?

  • 20/03/2026

    Đản hoa – Thảo mộc thường bị bỏ quên

    Trong kho tàng y học cổ truyền Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, nhiều loài thảo mộc đã được sử dụng lâu đời như kim ngân hoa, cam thảo, cúc hoa… Tuy nhiên, bên cạnh các vị thuốc quen thuộc, vẫn tồn tại những thảo dược ít được chú ý, dù có giá trị sinh học đáng kể.

  • 20/03/2026

    Sương mù não do hóa trị

    Hóa trị có thể giúp bạn chống lại ung thư , nhưng tác dụng phụ gần như chắc chắn. Bạn thường có một tâm trí mơ hồ, được gọi là " sương mù não do hóa trị ", trong và sau khi điều trị. Có thể bạn gặp khó khăn khi nhớ tên hoặc không thể làm nhiều việc cùng lúc tốt như trước đây.

  • 19/03/2026

    Trẻ khó ngủ, mất ngủ do tăng động: Dấu hiệu không nên bỏ qua

    Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất và não bộ của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không ít phụ huynh tại nước ta đang đối mặt với tình trạng trẻ khó ngủ, ngủ không sâu giấc, hay thức giấc ban đêm – đặc biệt ở nhóm trẻ có biểu hiện tăng động, hiếu động quá mức.

  • 19/03/2026

    Bệnh sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết nhẹ gây sốt cao và các triệu chứng giống cúm. Sốt xuất huyết nặng, còn gọi là sốt xuất huyết Dengue, có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tụt huyết áp đột ngột (sốc) và tử vong.

  • 19/03/2026

    Thảo mộc giàu flavonoid và vai trò trong hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư

    Khoảng 30–50% tử vong do ung thư có thể được phòng tránh bằng việc điều chỉnh các yếu tố nguy cơ đã biết: không hút thuốc, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh (nhiều rau củ quả), vận động đều đặn, hạn chế rượu và tuân thủ các chương trình tầm soát phù hợp.

Xem thêm