Phân nhạt màu

Phân bình thường có thể có màu sắc khác nhau, chủ yếu liên quan đến chế độ ăn. Tuy nhiên phân nhạt màu là tình trạng không bình thường. Nếu phân có màu nhạt hoặc màu đất sét, bạn có thể gặp vấn đề với việc lưu thông trong hệ thống mật, bao gồm túi mật, gan và tuyến tụy.

Muối mật được gan giải phóng vào phân và làm cho phân có màu nâu. Nếu gan không sản xuất đủ mật hoặc nếu mật bị tắc hoặc không thoát ra khỏi gan, phân có thể trở nên nhạt màu hoặc có màu đất sét.

Thỉnh thoảng đi ngoài phân nhạt màu có thể không phải là vấn đề đáng lo ngại. Nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, bạn có thể mắc phải một bệnh lý nghiệm trọng. Bạn nên đi khám bất kỳ khi nào nhận thấy phân nhạt màu hoặc màu đất sét để loại trừ các nguy cơ liên quan đến bệnh tật.

Các nguyên nhân gây ra phân nhạt màu

Do thuốc

Một số loại thuốc như thuốc chống viêm không streroid: Ibuprofen (advil) và naproxen, thuốc tránh thai, một số loại kháng sinh và steroid đồng hóa có thể gây viêm gan do thuốc. Đối với hầu hết những người bị ảnh hưởng, viêm gan do thuốc và phân đổi màu màu có liên quan thường biến mất trong vài tuần sau khi ngừng sử dụng thuốc.

Bệnh viêm gan do virus

Viêm gan do virus gây ra bởi các virus như virus viêm gan A, B hoặc C. Virus viêm gan C thường gây ra các bệnh lý gan khác. Khi điều trị, các bác sĩ cần thực hiện xét nghiệm để xác định loại virus viêm gan để tìm ra phương pháp điều trị tốt nhất.

Viêm gan do rượu bia

Viêm gan do rượu là sự sưng lên hoặc viêm của gan do uống quá nhiều đồ uống có cồn. Viêm gan do rượu có thể gây ra các bệnh gan khác hoặc suy gan.

Để điều trị dạng viêm này, bạn cần phải ngừng uống rượu, thêm vào đó cần áp dụng chế độ ăn đặc biệt để bổ sung các vitamin và chất dinh dưỡng khác.

Các loại thuốc điều trị như predinisone (Rayos) và pentoxifylline (Pentopak) sẽ giúp điều trị tình trạng viêm tại gan. Trong một số trường hợp, điều trị bằng phương pháp ghép gan là cần thiết.

Xơ gan mật

Xơ gan mật là tình trạng viêm hoặc kích thích đường mật trong gan. Tình trạng viêm hoặc kích thích gây cản trở dòng chảy từ mật đến ruột. Nguyên nhân gây ra bệnh vẫn chưa được xác định, ngoài ra hiện tại không có phương pháp điều trị và bệnh có thể gây tử vong.

Đọc thêm bài viết: Màu sắc phân nói gì về sức khỏe của trẻ sơ sinh?

Các phương pháp điều trị hiện nay sẽ giúp kiểm soát các triệu chứng và phòng ngừa các biến chứng. Các loại thuốc thông thường theo đơn bao gồm cholestyramine (Questran) giúp điều trị ngứa, ursodiol (Urso Forte) giúp loại bỏ mật khỏi máu.

Ngoài ra, các bác sĩ sẽ yêu cầu bạn bổ sung vitamin A, D, E, K để thay thế những chất dinh dưỡng không được hấp thu. Thêm vào đó, bổ sung canxi là cần thiết để ngăn ngừa mất mật độ xương.

Sỏi mật

Sỏi mật là những chất lắng đọng cứng lại trong túi mất và gây cản trở dòng chảy của mật. Sỏi mật đôi khi có thể được điều trị bằng thuốc. Tuy nhiên nếu sỏi mật quá lớn hoặc điều trị thuốc không hiệu quả, lúc đó phương pháp điều trị sẽ là phẫu thuật lấy sỏi.

Viêm xơ chít đường mật nguyên phát

Viêm xơ chít đường mật nguyên phát là tình trạng viêm hoặc xơ trong ống mật. Nguyên nhân chính xác gây ra bệnh hiện nay vẫn chưa được biết nhưng yếu tố di truyền có thể gây ra bệnh.

Các thuốc và phẫu thuật đều có thể điều trị bệnh, trong đó các loại thuốc điều trị bệnh gồm:

• Cholestyramine (Questra)
• Thuốc RAYOS
• Ursodiol (Urso Forte)
• Azathioprin (Azasan)
• Cyclosporine (Sandimune)

Ngoài ra, các bác sĩ cũng sẽ kê thêm các loại vitamin A, D, E và K để thay thế những gì cơ thể bị thiếu hụt. Các phẫu thuật để điều trị bệnh bao gồm:

• Đặt bóng nội soi, đây là phương pháp đưa một quả bóng vào ống mật để mở rộng các vùng bị hẹp
• Ống dẫn lưu mật
• Cắt bỏ đại tràng và trực tràng trong trường hợp nặng
• Ghép gan

Bệnh lý liên quan đến cấu trúc đường mật

Hẹp đường mật

Phẫu thuật cắt bỏ túi mật có thể gây ra tình trạng thu hẹp các ống mật. Tình trạng này được gọi là hẹp đường mật. Để cải thiện tình trạng này, các bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật hoặc đặt stent để mở rộng đường mật.

Đọc thêm bài viết: Phân của trẻ sơ sinh cho biết điều gì?

Khối u

Các khối u lành tính (không ung thư) hoặc ác tính (ung thư) trong hệ thống mật có thể gây cản trở dòng chảy của mật hoặc làm viêm gan. Ngoài phẫu thuật cắt bỏ khối u, nếu khối u là ung thư, bạn có thể cần xạ trị hoặc hóa trị để tiêu diệt toàn bộ tế bào ung thư.

U nang

U nang trên ống dẫn mật có thể ngăn cản dòng chảy của mật. Các u nang có thể biến mất mà không cần điều trị hoặc bác sĩ có thể cần phải phẫu thuật.

Biến chứng của phân nhạt màu

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất của phân nhạt màu là vàng da do sự tích tụ mật trong cơ thể. Vàng da là hiện tượng vàng da toàn bộ hoặc xung quanh lòng trắng trong mắt.

Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào của vàng da, bạn nên đi khám tại các cơ sở y tế ngay vì đây cũng có thể là triệu chứng của bệnh lý liên quan đến gan.

Phân nhạt màu ở trẻ em

Phân có màu sáng ở trẻ em thường do thức ăn nhiều màu sắc như ngũ cốc ăn sáng gây ra. Tuy nhiên, phân nhạt màu, trắng hoặc đất sét ở trẻ em có thể do nguyên nhân nghiêm trọng khác như:

• Chế độ ăn chỉ có sữa
• Bari sulfate từ bari trong thuốc xổ
• Thuốc kháng acid
• Tắc ống dẫn mật hoặc bệnh gan

Bất kỳ khi nào phân của trẻ thay đổi màu sắc, đặc biệt nếu trẻ không ăn bất kỳ thực phẩm có màu sáng nào hoặc nếu phân có màu nhạt, màu trắng hoặc màu đất sét, bạn nên cho trẻ đi khám để xác định nguyên nhân và đưa ra phương pháp điều trị thích hợp.

Đọc thêm bài viết: Chuyên gia dinh dưỡng điểm danh những thói quen ăn uống dẫn đến bệnh sỏi mật

Chẩn đoán phân nhạt màu

Để thực hiện chẩn đoán, các bác sĩ sẽ hỏi các triệu chứng đi kèm và các loại thuốc bạn đang sử dụng. Ngoài ra, bạn cũng có thể thực hiện các xét nghiệm để giúp chẩn đoán nguyên nhân khiến phân bị nhạt màu, bao gồm:

• Xét nghiệm máu để kiểm tra nhiễm trung và vàng da
• Chụp cắt lớp vi tính (CT) để kiểm tra có bị viêm gan hoặc ống dẫn mật không
• Chụp cộng hưởng từ mật tụy (MRCP) để đánh giá chi tiết tình trạng hệ thống mật
• Siêu âm bụng đánh giá các cơ quan trong cơ thể.

Tiên lượng dài hạn

Khi nguyên nhân cơ bản của phân nhạt màu được điều trị, phân sẽ trở lại màu nâu bình thường. Tuy nhiên, một số nguyên nhân như bệnh gan và một số khối ung thư không thể điều trị được thì tình trạng phân nhạt màu sẽ tiếp tục kéo dài.

Phòng ngừa

Một số nguyên nhân khiến phân nhạt màu là không thể ngăn ngừa được, nhưng một số nguyên nhân khác thì hoàn toàn có thể. Một số dạng viêm gan do virus có các vaccine phòng ngừa. Viêm gan do rượu bia có thể phòng ngừa bằng cách không uống quá nhiều rượu bia.

Nếu không rõ nguyên nhân gây bệnh, hãy hướng đến việc thay đổi một chế độ ăn cân bằng nhiều chất xơ.

Có một chế độ dinh dưỡng lành mạnh, khoa học sẽ giúp bạn có sức khỏe tốt hơn và phòng ngừa một số bệnh lý. Tham khảo dịch vụ khám, tư vấn dinh dưỡng cùng các chuyên gia đầu ngành tại Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Trung tâm Điều trị Béo phì và Hội chứng chuyển hóa VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam. Đặt lịch khám TẠI ĐÂY hoặc Hotline 0935 18 3939/ 024 3633 5678