Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Phân biệt viêm họng do vi rút và viêm họng do vi khuẩn?

Viêm họng có thể do vi rút hoặc vi khuẩn gây ra. Để có phương pháp điều trị thích hợp và hiệu quả, chúng ta cần nắm rõ tính chất của từng loại viêm họng. Có như vậy, việc viêm nhiễm không những được chữa khỏi mà còn tránh được tình trạng tái viêm nhiễm.

Viêm họng do vi rút:

80% trường hợp viêm họng là do virus

Viêm họng do vi rút chiếm tới 80% các trường hợp viêm họng. Các vi rút gây viêm họng chủ yếu là influenza virus, rhino virus và adeno virus. Viêm họng do vi rút thường nằm trong trường hợp bệnh nhân bị cảm, cúm.

Các triệu chứng thường thấy của viêm họng do vi rút là đau họng, sổ mũi, nghẹt mũi, khàn giọng, đỏ hoặc chảy nước mắt,… Ngoài ra người bệnh có thể bị sốt nhẹ.

Viêm họng do vi khuẩn

Viêm họng do vi khuẩn gây ra các biến chứng nặng hơn vi rút

Trong trường hợp vi khuẩn là tác nhân gây bệnh, liên cầu khuẩn tán huyết β nhóm A (Streptococcus) là tác nhân thường gặp nhất. Dạng viêm họng này nặng hơn so với viêm họng do vi rút vì có thể gây ra biến chứng nguy hiểm trên tim, khớp và thận. Viêm họng do vi khuẩn thường gặp nhất trong độ tuổi từ 5 đến 15, nhưng nó cũng ảnh hưởng đến mọi người thuộc mọi lứa tuổi.

Các triệu chứng của viêm họng do vi khuẩn bao gồm cổ họng bị sưng đau, nuốt nước miếng rất khó khăn, amiđan bị đỏ và có đốm trắng, người bệnh thường sốt cao hoặc sưng đau hạch ở phía trước cổ. Ở trẻ nhỏ, có trường hợp còn bị đau bụng và nôn mửa.

Các phương pháp điều trị viêm họng phổ biến hiện nay:

Dùng kháng sinh:

Kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt vi rút

Người Việt Nam chúng ta thường có thói quen uống thuốc kháng sinh để điều trị bệnh viêm họng mà quên rằng kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt vi rút. Trong khi đó, hầu hết các trường hợp viêm họng đều do vi rút gây ra vì thế việc sử dụng kháng sinh là không hiệu quả, chưa kể đến việc sử dụng nhiều kháng sinh sẽ gây ra những tác dụng phụ nguy hiểm.

Triệu chứng của viêm họng do vi rút thường tự thuyên giảm và cải thiện sau vài ngày. Chỉ có viêm họng do nhiễm vi khuẩn, như viêm họng do khuẩn Streptococcus mới cần kháng sinh để giải quyết nhiễm trùng. Lúc này, người bệnh cần đến gặp bác sĩ để có phác đồ điều trị thích hợp.

Súc họng bằng nước muối

Nước muối chỉ có tác dụng làm sạch niêm mạc họng

Đây là một phương pháp truyền thống rất quen thuộc với hầu hết người Việt Nam và cũng rất hiệu quả trong việc phòng ngừa viêm họng. Tuy nhiên, khi bị viêm họng, nhiều người bệnh thường có thói quen chỉ dùng nước muối để súc miệng, họng mà quên rằng nước muối chỉ có khả năng làm sạch vùng miệng gồm răng, lưỡi, lợi và niêm mạc họng bằng cách làm loãng dịch viêm và giúp chúng trôi đi chứ không có khả năng tiêu diệt vi khuẩn, vi rút gây viêm họng.

Bên cạnh đó, chúng ta cần lưu ý nước muối dùng để súc họng phải là nước muối sinh lý (bán tại các nhà thuốc) vì nước muối pha quá loãng sẽ không đạt hiệu quả làm sạch. Ngược lại, nước muối bị pha quá đặc sẽ gây rát và khô họng khi súc vì muối sẽ hút nước ra khỏi tế bào, làm khô và tổn thương niêm mạc họng. Trong khi đó, nước súc họng có tính sát khuẩn lại là một phương pháp điều trị viêm họng tại chỗ do thuốc được đưa trực tiếp đến vùng bị viêm để diệt vi sinh vật gây bệnh, tránh bệnh tiến triển nặng thêm.

Thêm nữa, chúng ta cần lưu ý, việc súc miệng khác với việc súc họng. Súc họng là động tác ngửa mặt lên, cho chất lỏng ở lại tại vùng họng, ép hơi từ phổi lên tạo ra tiếng khò khò khoảng 30 giây đến 2 phút để dung dịch có thể lan về phía sau của cổ họng xa hết mức có thể.

Dùng viên ngậm:

 

Viên ngậm có thành phần tự nhiên chỉ có tác dụng làm dịu cảm giác đau họng

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều có rất nhiều thương hiệu viên ngậm giảm đau họng từ thành phần tự nhiên không cần toa bác sĩ như như tinh dầu bạc hà, gừng, chanh, mật ong… cho đến các sản phẩm viêm ngậm giảm đau họng tức thì cần toa bác sĩ như chứa thành phần anasthetics và các thuốc giảm đau chống viêm. Khi sử dụng, các viên ngậm sẽ được hòa tan trong miệng từ từ để bôi trơn cổ họng và ngăn chặn sự kích thích.

Những thành phần kích thích tuyến nước bọt để sản xuất nước bọt. Nước bọt trộn lẫn với các thành phần trong viên ngậm để giảm tình trạng khô và ngứa. Tuy nhiên, các thành phần khác nhau có thể có tác dụng khác nhau trên cổ họng.

Một điều cần lưu ý là các viên ngậm có thành phần tự nhiên không cần toa bác sĩ chỉ có tác dụng làm dịu cảm giác đau họng chứ không diệt được các tác nhân chính gây viêm họng như vi rút.

Súc họng bằng thuốc có hoạt chất povidone-iodine

Dùng thuốc súc họng có tính sát khuẩn như hoạt chất povidone-iodine là một phương pháp điều trị viêm họng tại chỗ lại có tác dụng triệt để do thuốc được đưa trực tiếp đến vùng bị viêm để diệt vi sinh vật gây bệnh bao gồm cả vi rút, vi khuẩn và vi nấm,… tránh bệnh tiến triển nặng thêm. Trong thành phần các nước súc họng thường phối hợp thêm với một số chất làm dịu, làm mềm niêm mạc họng, giảm đau, giảm viêm, chống dị ứng tại chỗ. Vì vậy, hiệu quả sát trùng của nước súc họng đạt được rất sớm.

Chỉ khoảng 15 đến 30 giây sau khi súc họng, lượng vi rút sống đã giảm đáng kể, giúp làm tăng khả năng tự hồi phục của bệnh nhân. Người bệnh sẽ có cảm giác cổ họng được làm sạch, mát và tình trạng viêm họng được cải thiện thấy rõ.

Theo SKGĐ
Bình luận
Tin mới
  • 15/01/2026

    5 loại nấm giúp giảm cân và 'đốt' mỡ hiệu quả không nên bỏ lỡ

    Thay vì ép mình với thực đơn giảm cân khắc nghiệt, hãy tham khảo một bí quyết dinh dưỡng giúp vóc dáng thon gọn là nấm - được coi 'siêu thực phẩm' giúp kiểm soát cân nặng khoa học mà không cần bỏ đói cơ thể.

  • 15/01/2026

    Có nên dùng ChatGPT để tìm hiểu thông tin sức khỏe không?

    Việc sử dụng ChatGPT để tìm hiểu thông tin sức khỏe có thể nhanh chóng, tiết kiệm chi phí và mang lại cảm giác riêng tư. Tuy nhiên, thông tin mà ChatGPT cung cấp không phải lúc nào cũng đáng tin cậy, cập nhật hay nhất quán.

  • 14/01/2026

    Thói quen sử dụng đồ hộp của người Việt (Phần 2)

    Trong bối cảnh cuộc sống bận rộn của người Việt, thực phẩm đóng hộp ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến để tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, thói quen sử dụng loại thực phẩm này thường đi kèm với những sai lầm cơ bản, dẫn đến rủi ro sức khỏe không đáng có. Phần 2 của bài viết Thói quan sử dụng đồ hộp sẽ phân tích các lỗi thường gặp và đưa ra lời khuyên để sử dụng an toàn hơn.

  • 14/01/2026

    6 lý do bạn nên bắt đầu ăn hạt chia ngay hôm nay

    Hạt chia rất giàu chất dinh dưỡng và chứa chất xơ, acid béo omega-3, protein, khoáng chất và chất chống oxy hóa mang lại nhiều lợi ích như hỗ trợ sức khỏe tim mạch, kiểm soát lượng đường trong máu, hạ huyết áp...

  • 13/01/2026

    Thói quen sử dụng đồ hộp của người Việt (Phần 1)

    Thực phẩm đóng hộp không phải là xấu, nhưng chỉ thực sự an toàn khi được sản xuất đúng quy chuẩn, kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và được người tiêu dùng lựa chọn, bảo quản và sử dụng đúng cách.

  • 13/01/2026

    Chất cấm trong mì sợi ở TPHCM: Nguy cơ ngộ độc, vô sinh và ung thư rình rập

    Một đường dây sản xuất mì sợi ở TPHCM bị phát hiện sử dụng hàn the, soda công nghiệp và silicate tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc, tổn thương gan thận và ảnh hưởng sinh sản nếu dùng lâu dài.

  • 13/01/2026

    Lý do không nên uống sữa cùng lúc với 7 loại thực phẩm sau

    Sữa là một nguồn dinh dưỡng tốt. Tuy nhiên, có một số thực phẩm và đồ uống không nên kết hợp khi uống sữa vì dễ gây ra vấn đề về tiêu hóa, giảm hấp thu dưỡng chất, hoặc thậm chí tạo ra các chất có hại.

  • 13/01/2026

    Tăng huyết áp: Hiểu đúng để sống khỏe mỗi ngày

    Tăng huyết áp, hay còn gọi là huyết áp cao, là một vấn đề sức khỏe phổ biến ảnh hưởng đến hàng triệu người trên thế giới. Được mệnh danh là "kẻ giết người thầm lặng", tình trạng này thường không có triệu chứng rõ ràng nhưng có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay suy thận.

Xem thêm