Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Phân biệt viêm họng do vi rút và viêm họng do vi khuẩn?

Viêm họng có thể do vi rút hoặc vi khuẩn gây ra. Để có phương pháp điều trị thích hợp và hiệu quả, chúng ta cần nắm rõ tính chất của từng loại viêm họng. Có như vậy, việc viêm nhiễm không những được chữa khỏi mà còn tránh được tình trạng tái viêm nhiễm.

Viêm họng do vi rút:

80% trường hợp viêm họng là do virus

Viêm họng do vi rút chiếm tới 80% các trường hợp viêm họng. Các vi rút gây viêm họng chủ yếu là influenza virus, rhino virus và adeno virus. Viêm họng do vi rút thường nằm trong trường hợp bệnh nhân bị cảm, cúm.

Các triệu chứng thường thấy của viêm họng do vi rút là đau họng, sổ mũi, nghẹt mũi, khàn giọng, đỏ hoặc chảy nước mắt,… Ngoài ra người bệnh có thể bị sốt nhẹ.

Viêm họng do vi khuẩn

Viêm họng do vi khuẩn gây ra các biến chứng nặng hơn vi rút

Trong trường hợp vi khuẩn là tác nhân gây bệnh, liên cầu khuẩn tán huyết β nhóm A (Streptococcus) là tác nhân thường gặp nhất. Dạng viêm họng này nặng hơn so với viêm họng do vi rút vì có thể gây ra biến chứng nguy hiểm trên tim, khớp và thận. Viêm họng do vi khuẩn thường gặp nhất trong độ tuổi từ 5 đến 15, nhưng nó cũng ảnh hưởng đến mọi người thuộc mọi lứa tuổi.

Các triệu chứng của viêm họng do vi khuẩn bao gồm cổ họng bị sưng đau, nuốt nước miếng rất khó khăn, amiđan bị đỏ và có đốm trắng, người bệnh thường sốt cao hoặc sưng đau hạch ở phía trước cổ. Ở trẻ nhỏ, có trường hợp còn bị đau bụng và nôn mửa.

Các phương pháp điều trị viêm họng phổ biến hiện nay:

Dùng kháng sinh:

Kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt vi rút

Người Việt Nam chúng ta thường có thói quen uống thuốc kháng sinh để điều trị bệnh viêm họng mà quên rằng kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt vi rút. Trong khi đó, hầu hết các trường hợp viêm họng đều do vi rút gây ra vì thế việc sử dụng kháng sinh là không hiệu quả, chưa kể đến việc sử dụng nhiều kháng sinh sẽ gây ra những tác dụng phụ nguy hiểm.

Triệu chứng của viêm họng do vi rút thường tự thuyên giảm và cải thiện sau vài ngày. Chỉ có viêm họng do nhiễm vi khuẩn, như viêm họng do khuẩn Streptococcus mới cần kháng sinh để giải quyết nhiễm trùng. Lúc này, người bệnh cần đến gặp bác sĩ để có phác đồ điều trị thích hợp.

Súc họng bằng nước muối

Nước muối chỉ có tác dụng làm sạch niêm mạc họng

Đây là một phương pháp truyền thống rất quen thuộc với hầu hết người Việt Nam và cũng rất hiệu quả trong việc phòng ngừa viêm họng. Tuy nhiên, khi bị viêm họng, nhiều người bệnh thường có thói quen chỉ dùng nước muối để súc miệng, họng mà quên rằng nước muối chỉ có khả năng làm sạch vùng miệng gồm răng, lưỡi, lợi và niêm mạc họng bằng cách làm loãng dịch viêm và giúp chúng trôi đi chứ không có khả năng tiêu diệt vi khuẩn, vi rút gây viêm họng.

Bên cạnh đó, chúng ta cần lưu ý nước muối dùng để súc họng phải là nước muối sinh lý (bán tại các nhà thuốc) vì nước muối pha quá loãng sẽ không đạt hiệu quả làm sạch. Ngược lại, nước muối bị pha quá đặc sẽ gây rát và khô họng khi súc vì muối sẽ hút nước ra khỏi tế bào, làm khô và tổn thương niêm mạc họng. Trong khi đó, nước súc họng có tính sát khuẩn lại là một phương pháp điều trị viêm họng tại chỗ do thuốc được đưa trực tiếp đến vùng bị viêm để diệt vi sinh vật gây bệnh, tránh bệnh tiến triển nặng thêm.

Thêm nữa, chúng ta cần lưu ý, việc súc miệng khác với việc súc họng. Súc họng là động tác ngửa mặt lên, cho chất lỏng ở lại tại vùng họng, ép hơi từ phổi lên tạo ra tiếng khò khò khoảng 30 giây đến 2 phút để dung dịch có thể lan về phía sau của cổ họng xa hết mức có thể.

Dùng viên ngậm:

 

Viên ngậm có thành phần tự nhiên chỉ có tác dụng làm dịu cảm giác đau họng

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều có rất nhiều thương hiệu viên ngậm giảm đau họng từ thành phần tự nhiên không cần toa bác sĩ như như tinh dầu bạc hà, gừng, chanh, mật ong… cho đến các sản phẩm viêm ngậm giảm đau họng tức thì cần toa bác sĩ như chứa thành phần anasthetics và các thuốc giảm đau chống viêm. Khi sử dụng, các viên ngậm sẽ được hòa tan trong miệng từ từ để bôi trơn cổ họng và ngăn chặn sự kích thích.

Những thành phần kích thích tuyến nước bọt để sản xuất nước bọt. Nước bọt trộn lẫn với các thành phần trong viên ngậm để giảm tình trạng khô và ngứa. Tuy nhiên, các thành phần khác nhau có thể có tác dụng khác nhau trên cổ họng.

Một điều cần lưu ý là các viên ngậm có thành phần tự nhiên không cần toa bác sĩ chỉ có tác dụng làm dịu cảm giác đau họng chứ không diệt được các tác nhân chính gây viêm họng như vi rút.

Súc họng bằng thuốc có hoạt chất povidone-iodine

Dùng thuốc súc họng có tính sát khuẩn như hoạt chất povidone-iodine là một phương pháp điều trị viêm họng tại chỗ lại có tác dụng triệt để do thuốc được đưa trực tiếp đến vùng bị viêm để diệt vi sinh vật gây bệnh bao gồm cả vi rút, vi khuẩn và vi nấm,… tránh bệnh tiến triển nặng thêm. Trong thành phần các nước súc họng thường phối hợp thêm với một số chất làm dịu, làm mềm niêm mạc họng, giảm đau, giảm viêm, chống dị ứng tại chỗ. Vì vậy, hiệu quả sát trùng của nước súc họng đạt được rất sớm.

Chỉ khoảng 15 đến 30 giây sau khi súc họng, lượng vi rút sống đã giảm đáng kể, giúp làm tăng khả năng tự hồi phục của bệnh nhân. Người bệnh sẽ có cảm giác cổ họng được làm sạch, mát và tình trạng viêm họng được cải thiện thấy rõ.

Theo SKGĐ
Bình luận
Tin mới
  • 04/04/2026

    5 thức uống giàu chất điện giải giúp bù nước hiệu quả

    Chất điện giải (như natri, kali, magiê...) giữ vai trò then chốt trong cân bằng nước và chức năng cơ thể. Dùng các thức uống giàu chất điện giải phù hợp giúp ngăn ngừa mất nước, hỗ trợ hoạt động thể chất và duy trì sức khỏe trong điều kiện nắng nóng, vận động mạnh…

  • 04/04/2026

    Vì sao bạn nên tránh 10 loại thực phẩm này trước khi đi ngủ

    Ăn những thực phẩm không tốt trước khi đi ngủ, như pizza hoặc kem, có thể gây rối loạn giấc ngủ và dẫn đến chứng khó tiêu hoặc tăng cân vào ban đêm. Biết được những loại thực phẩm nào nên tránh sẽ giúp bạn có giấc ngủ ngon và sức khỏe tốt hơn.

  • 03/04/2026

    Hợp tác cùng Công ty Cổ phần Dược phẩm Pharvina

    Viện Y học ứng dụng Việt Nam thực hiện nghiên cứu và viết các bài báo khoa học giới thiệu sản phẩm do Công ty CP Dược phẩm Pharvina cung cấp.

  • 03/04/2026

    Dùng quả quất thế nào để phát huy lợi ích đối với cơ thể?

    Trong y học cổ truyền, quả quất (kim quất) có vị chua ngọt, tính ấm, quy kinh phế và tỳ, thường được dùng để hành khí, hóa đờm, giảm ho và hỗ trợ tiêu hóa, tăng sức đề kháng khi dùng đúng cách.

  • 03/04/2026

    Mất điều hòa vận động

    Chứng mất điều hòa vận động có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hoạt động hàng ngày của người mắc bệnh. Vậy tình trạng này là gì, nguyên nhân gây ra bệnh và biện pháp điều trị như thế nào? Cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây!

  • 02/04/2026

    Ăn tỏi và mật ong có lợi gì cho sức khỏe?

    Tỏi và mật ong là hai thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của người Việt. Ngoài giá trị dinh dưỡng, chúng còn được nghiên cứu về một số tác dụng sinh học có lợi cho sức khỏe khi sử dụng hợp lý.

  • 02/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

  • 02/04/2026

    Những nguy hại ít người biết trong trào lưu kiêng sữa, bỏ ngũ cốc

    Thời gian gần đây, trào lưu “ăn chống viêm”, “thải độc” hay “tăng miễn dịch cấp tốc” với những lời khuyên “bỏ sữa ngay để trị mụn”, “gluten (ngũ cốc) là thủ phạm gây viêm não” trở nên phổ biến trên mạng xã hội.

Xem thêm