Nỗi sợ thái quá về virus hMPV đang lây lan ở Trung Quốc – “ám ảnh” sau đại dịch COVID-19

Nỗi sợ hãi về một đại dịch mới

Vào cuối tháng 12/2024, Trung Quốc báo cáo tình trạng gia tăng đáng kể các trường hợp trẻ em dưới 14 tuổi có kết quả xét nghiệm dương tính với virus metapneumovirus ở người – hay còn gọi là virus hMPV. Một số hình ảnh và clip được đăng tải trên các trang mạng xã hội cho thấy các bệnh viện đông kín trẻ nhỏ mắc bệnh, và điều này làm dấy lên những suy đoán và nỗi sợ về sự khởi đầu của một đợt bùng phát dịch toàn cầu khác tương tự như đại dịch COVID-19.

Ngày 03/01/2025, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ning đã có thông tin chính thức cho biết: “Các bệnh về đường hô hấp tại Trung Quốc mùa năm này dường như ít nghiêm trọng hơn và đang lây lan ở quy mô nhỏ hơn so với năm trước.”

Cùng với đó, các chuyên gia y tế công cộng tại nhiều quốc gia trên thế giới cũng chia sẻ những nhận định tương tự, rằng tình hình ở Trung Quốc chưa có dấu hiệu bất thường.

Cũng theo các chuyên gia y tế, sự lan truyền thông tin về virus hMPV đã chỉ ra nỗi sợ của người dân trên toàn cầu đối với các mối đe dọa của một bệnh truyền nhiễm, có thể bùng phát trở thành một đại dịch mới tiếp sau đại dịch Covid-19, đặc biệt là khi căn bệnh đường hô hấp này lại xuất hiện tại Trung Quốc. Đại dịch COVID-19 đã gây ra rất nhiều thiệt hại trên phạm vi toàn cầu, không chỉ về tính mạng, sức khỏe mà còn là kinh tế xã hội, trở thành “ám ảnh” chưa dễ xóa bỏ.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và các chuyên gia y tế trên toàn cầu, những lo ngại là điều không thể tránh khỏi, nhưng dường như đang bị thổi phồng quá mức bởi truyền thông và mạng xã hội. Sau đại dịch COVID-19, xu hướng coi mọi bệnh truyền nhiễm đều là các trường hợp khẩn cấp là không đúng với thực tế và khoa học, và những thông tin cần được kiểm chứng nhằm tránh làm tăng sợ hãi cho cộng đồng.

Đọc thêm: Bộ Y tế thông tin virus gây viêm phổi trên người tại Trung Quốc 

Vậy virus hMPV là gì?

Theo các chuyên gia y tế, virus hMPV không hề có họ hàng gần với virus SARS-CoV-2 đã gây ra đại dịch COVID-19. Virus hMPV là một trong những loại virus đã được phát hiện từ lâu, không nổi bật, thường “ẩn danh” gây ra các triệu chứng giống như cảm lạnh hoặc cúm vào mùa đông, xuân.

Về bản chất, virus hHMPV được phát hiện có nguồn gốc từ động vật và lây lan từ một loài chim. Virus hMPV được phát hiện từ nhiều thế kỷ, trước khi được phát hiện cụ thể ở Hà Lan vào năm 2001. Virus hMVP có cùng họ Pneumoviridae với virus hợp bào hô hấp (RSV) – loại virus khá phổ biến và thường lây nhiễm cho trẻ nhỏ, gây ra các đợt bùng phát ở những nơi tập trung nhiều trẻ em.

Theo các chuyên gia truyền nhiễm nhi khoa tại Trường Đại học Utah Hoa Kỳ, virus hMPV gây ra các biểu hiện tương tự như virus RSV. Virus hMPV có thể tạo ra các gánh nặng cho các bệnh viện, đặc biệt là khi bùng phát trùng với sự gia tăng của COVID-19, virus cúm hay virus RSV.

Vì sao các chuyên gia y tế khuyên rằng không nên quá lo lắng về virus hMPV ở Trung Quốc?

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), cơ quan này đang theo dõi sát sao đợt bùng phát của virus hMPV tại Trung Quốc. Các chuyên gia y tế tại CDC Hoa Kỳ đều không đánh giá rằng đây là một loại bệnh mới, và hầu hết các trường hợp nhập viện do virus đường hô hấp hiện nay vẫn là do virus cúm A. Cũng theo dữ liệu của CDC Hoa Kỳ, trong thời điểm cuối tháng 12/2024, trong số các bệnh nhân được xét nghiệm nhiễm virus đường hô hấp chỉ có chưa đến 2% được xác định mắc virus hMPV. Do đó, virus hMPV được xếp cuối cùng trong danh sách những thủ phạm thường gặp đối với các bệnh đường hô hấp.

Trung Quốc đã phải trải qua những thời gian phong tỏa kéo dài nhất thế giới để ứng phó với Đại dịch COVID-19, vô hình chung điều này cũng giúp con người hạn chế tiếp xúc với các loại virus thông thường khác, chẳng hạn như virus hMPV. Theo các chuyên gia y tế, điều này có thể tạo ra tình huống mà con người trở nên dễ bị tổn thương hơn đối với các đợt bùng phát có nguyên nhân từ một loại virus khác, dẫn đến số lượng mắc tăng cao hơn ngay cả ở người lớn trẻ tuổi hay độ tuổi trung niên.

Hiện nay, các chuyên gia y tế cho biết chưa có các báo cáo về số lượng lớn các ca nhập viện và tử vong bất thường ở những người trẻ tuổi và nhóm người độ tuổi trung niên khỏe mạnh đến mức đáng báo động như trong những ngày đầu của đại dịch COVID-19. Bên cạnh đó, kinh nghiệm từ đại dịch COVID-19 cũng giúp việc cải thiện khả năng xét nghiệm và giám sát bệnh tật, từ đó giúp phát hiện dễ dàng hơn sự gia tăng của virus hMPV mà nhiều năm trước không được chú ý đến.

Phòng ngừa nhiễm virus hMPV như thế nào?

Tin không vui là cho đến thời điểm hiện tại, virus hMPV vẫn chưa có vaccine phòng bệnh.

Tin tốt là các biện pháp phòng ngừa sự lây lan của các virus đường hô hấp rất có hiệu quả để phòng ngừa mắc hMPV, hơn nữa chúng ta có thể chủ động thực hiện các biện pháp này. Để ngăn ngừa lây nhiễm virus mMPV và hạn chế lây lan của lvirus này, mỗi chúng ta nên duy trì thực hiện các thói quen sau:

• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, chất sát khuẩn tay và nước sạch trong ít nhất 20 giây;
• Tránh chạm tay vào mắt, mũi hoặc miệng;
• Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người;
• Tránh tiếp xúc gần với người nhiễm bệnh hoặc bị nghi ngờ nhiễm các bệnh đường hô hấp;

Nếu cảm thấy bản thân có triệu chứng giống như cảm lạnh, cúm nên thực hiện các hành động sau:

• Che miệng, mũi khi ho và hắt hơi;
• Rửa tay thường xuyên và đúng cách;
• Tránh dùng chung cốc, đồ dùng cá nhân với người khác;
• Không nên tiếp xúc gần với người khác;
• Nên cách ly tại nhà cho đến khi triệu chứng biến mất.
• Đi khám hoặc liên hệ với bác sỹ để được tư vấn và điều trị kịp thời.

 

Inforgraphics cách phòng ngừa virus hMPV

Bên cạnh đó, bạn có thể chủ động phòng ngừa và hạn chế nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp bằng cách tiêm các vaccine phòng bệnh đường hô hấp như vaccine cúm mùa, vaccine phòng phế cầu khuẩn, vaccine phòng ngừa viêm phổi do Hib… theo khuyến cáo của ngành y tế.

Khuyến cáo của chuyên gia y tế

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), từ các dữ liệu giám sát gần đây cho thấy các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính tại Trung Quốc đang có xu hướng tăng lên, chủ yếu là do các nguyên nhân phổ biến như virus cúm mùa, virus RSV và cả virus hMPV, tình trạng này được dự kiến từ trước do thời điểm mùa đông tại khu vực Bắc bán cầu. Bên cạnh đó, mức độ của đợt nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính tại Trung Quốc bao gồm cả do virus hMPV vẫn nằm trong phạm vi kiểm soát, không có tình trạng bùng phát bất thường nào được báo cáo. Hiện tại, Trung Quốc xác nhận rằng hệ thống chăm sóc sức khỏe của nước này không gặp phải tình trạng quá tải, và không có tuyên bố khẩn cấp hoặc phản ứng khẩn cấp nào được ban bố.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo, virus hMPV đã được biết đến từ lâu, sự gia tăng các trường hợp mắc trong thời gian này không phải là tình trạng bất thường. Vì vậy, không nên lo lắng thái quá về tình trạng hiện tại, nhất là khi chúng ta đã có kinh nghiệm từ đại dịch COVID-19. Dù vậy, mỗi người cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa lây lan bệnh theo khuyến cáo của cơ quan y tế, để bảo vệ chính mình và cả cộng đồng.

Nguồn:

https://www.washingtonpost.com/health/2025/01/06/hmpv-metapneumovirus-china-risk-low/

https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2025-DON550