Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những thói quen hàng ngày làm tăng nguy cơ mất trí!!!

Hai yếu tố nguy cơ chính của bệnh mất trí chính là tuổi tác và tiền sử gia đình. Đây là hai yếu tố nguy cơ không thể thay đổi được, nhưng các nhà khoa học đã nhận ra một vài yếu tố nguy cơ khác có thể thay đổi được và có thể làm giảm nguy cơ suy giảm trí nhớ hoặc mất trí của bạn.

Những thói quen hàng ngày làm tăng nguy cơ mất trí!!!

Chế độ ăn không đủ dinh dưỡng

Bạn chắc hẳn đã biết rằng một chế độ ăn dinh dưỡng, cân đối là rất cần thiết cho trái tim và cân nặng của bạn. Tuy nhiên, không nhiều người chú ý đến những loại thực phẩm tốt cho não bộ.

Não bộ cần được cung cấp các chất béo tốt cho sức khỏe, thịt nạc, vitamin và chất khoáng để có thể hoạt động bình thường. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, những người có chế độ ăn giàu chất béo bão hòa sẽ dễ phát triển chứng sa sút trí tuệ hơn. Loại dinh dưỡng tốt nhất cho não bộ là trái cây, rau xanh, các loại hạt và ngũ cốc. Nên thay thế bơ bằng các chất béo có lợi cho sức khỏe, ví dụ như dầu ôliu và hạn chế tiêu thụ thịt đỏ, thay vào đó, hãy lựa chọn các loại thịt nạc giàu protein khác như thịt gà hoặc cá.

Không điều trị các bệnh mạn tính

Tăng huyết áp hoặc tiểu đường không được điều trị là 2 yếu tố nguy cơ lớn nhất của các bệnh suy giảm nhận thức, ví dụ như Alzheimer. Bệnh tiểu đường có thể làm tăng 73% nguy cơ sa sút trí tuệ và thậm chí nguy cơ sa sút trí tuệ mạch máu còn tăng cao hơn, so với người không bị bệnh tiểu đường. Bị tăng huyết áp ở tuổi trung niên cũng làm tăng nguy cơ bị Alzheimer và sa sút trí tuệ mạch máu. Với cả 2 tình trạng bệnh này, việc kiểm soát bằng thuốc, chế độ ăn và luyện tập có thể làm giảm đáng kể nguy cơ sa sút trí tuệ của bạn.

Cách tốt nhất và lý tưởng nhất để tránh không mắc phải các bệnh mãn tính là đi khám sức khỏe định kỳ. Những người thường xuyên đi khám sẽ ít có nguy cơ sa sút trí tuệ hơn, vì những bệnh mạn tính như tiểu đường, tăng huyết áp sẽ được kiểm soát dưới sự theo dõi của bác sỹ.

Uống quá nhiều rượu bia

Uống quá nhiều rượu bia có thể làm tăng nguy cơ mắc phải rất nhiều vấn đề sức khỏe của bạn, bao gồm cả tăng huyết áp, đột quỵ, và sa sút trí tuệ. Uống quá nhiều có thể sẽ khiến não bị teo lại và suy giảm hoạt động, dẫn đến tình trạng mất trí sớm. Rất nhiều nghiên cứu đã chứng minh được mối quan hệ giữa việc sử dụng rượu trong thời gian dài và các triệu chứng suy giảm nhận thức. Ngoài ra, uống rượu bia trong nhiều năm còn có thể gây ra một dạng mất trí hiếm gặp là hội chứng Wenicke-Korsakoff.

Do vậy, nếu muốn bảo vệ sức khỏe và và não bộ của mình, bạn chỉ nên uống một cách vừa phải, một ly/ngày với nữ giới và hai ly/ngày với nam giới. Nếu loại rượu bạn uống là rượu vang đỏ, thì việc này còn rất tốt cho não bộ nữa, vì flavonoid có trong rượu vang đỏ có liên quan đến việc giảm nguy cơ mất trí ở người cao tuổi.

Hút thuốc lá

Thuốc lá và khói thuốc lá có chứa hơn 4700 chất hóa học, bao gồm cả những chất hóa học rất độc hại. Ngoài ra, các nghiên cứu đã chứng minh rằng, những người hút thuốc lá có nguy cơ mắc phải tất cả các dạng sa sút trí tuệ cao hơn, đặc biệt, nguy cơ mắc Alzheimer sẽ cao hơn 79%. Tin tốt là, những người đã từng hút thuốc (hiện nay đã cai thuốc) có nguy cơ mắc bệnh thấp hơn so với những người hiện đang hút thuốc. Do vậy, hãy cai thuốc lá càng sớm càng tốt.

Lối sống thụ động

Có hơn 1 triệu ca bệnh Alzheimer ở Mỹ có liên quan đến việc ít vận động, tuy vậy vẫn có gần 1/3 số người Mỹ ít hoạt động thể thao. Các bằng chứng rất mạnh mẽ đã cho thấy rằng luyện tập có thể làm giảm nguy cơ té ngã, giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tuổi già và thậm chí còn giảm cả nguy cơ tử vong của bạn nữa. Khi bạn luyện tập, khí oxy và máu sẽ được bơm tới trái tim và các cơ bắp, não của bạn nhờ vậy mà cũng được hưởng lợi.

Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị rằng, người trưởng thành nên dành ít nhất 150 phút luyện tập cường độ trung bình (hoặc 75 phút luyện tập cường độ cao) mỗi tuần. Việc này tương đương với luyện tập 30 phút mỗi ngày, 5 ngày/tuần.

Thiếu luyện tập trí não

Luyện tập trí não cũng quan trọng như luyện tập thể dục thể thao vậy. Dành quá nhiều thời gian nằm dài ở nhà, lướt facebook mà không tham gia và các hoạt động trí não cũng có thể làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ của bạn. Các nghiên cứu đã gợi ý rằng, giữ não bộ luôn hoạt động linh hoạt sẽ làm tăng sức sống của não và có thể xây dựng được các kết nối giữa các tế bào não.

Bạn có thể chơi các game như giải ô chữ hay sudoku, đơn giản hơn là chơi các trò chơi cần chiến thuật như chơi bài. Một cách khác là đăng ký một khóa học online về lĩnh vực mà bạn yêu thích.

Sống cô lập

Năm ngoái, các nhà nghiên cứu tại bệnh viện phụ nữ tại Brigham đã xuất bản một nghiên cưu chỉ ra mối liên hệ giữa cảm giác cô đơn và sự cô lập xã hội với việc hình thành amyloid – một loại protein trong não liên quan đến bệnh Alzheimer. Kết quả này tương tự như những kết quả trước đó cho rằng những người cô đơn sẽ có nguy cơ bị Alzheimer cao hơn những người có nhiều bạn. Kể cả bạn rất lạc quan và thích cảm giác ở một mình thì bạn cũng nên cố gắng tham gia vào các hoạt động xã hội, ví dụ như tham gia một câu lạc bộ, làm tình nguyệt hoặc tham gia chơi một một thể thao.

Không ngủ đủ giấc

Các vấn đề về giấc ngủ, ví dụ như mất ngủ và ngưng thở khi ngủ, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer của bạn. Ngoài ra, một nghiên cứu mới đây ước tính rằng 15% số trường hợp bị Alzheimer có thể có liên quan đến các vấn đề về giác ngủ. Một nghiên cứu khác xuất bản trên tạp chí Alzheimer& Sa sút trí tuệ khảo sát 7500 phụ nữ chỉ ngủ trung bình 6 tiếng mỗi ngày sẽ có nguy cơ bị sa sút trí tuệ tăng 36%.

Để làm giảm nguy cơ của bạn, nên hình thành thói quen đi ngủ đúng giờ, duy trì thời gian biểu khi đi ngủ và điều trị các rối loạn về ngủ. Bạn cũng không nên luyện tập hoặc ăn uống trong vòng 2-3 tiếng trước khi đi ngủ vì những việc làm này có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn.

Ngủ quá nhiều

Thói quen ngủ sẽ thay đổi dần theo tuổi của bạn. Ví dụ, mỗi giấc ngủ của trẻ sơ sinh chỉ kéo dài 3-4 tiếng, trong khi với những người cao tuổi, họ cần ngủ khoảng 9 tiếng mỗi đêm. Cũng trong nghiên cứu trên, các tác giả thấy rằng ngủ hơn 8 tiếng mỗi đêm sẽ làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ lên 35%. Việc sử dụng thuốc ngủ cũng có liên quan đến chứng sa sút trí tuệ, ví dụ như thuốc Benadryl. Do vậy, bạn nên trao đổi với bác sỹ để đảm bảo rằng các loại thuốc cũng như các thói quen ngủ của bạn là tốt và không ảnh hưởng đến nguy cơ mắc các bệnh khác.

Thông tin thêm trong bài viết: Chung sống với chứng mất trí nhớ ở người già

Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Reader's Digest
Bình luận
Tin mới
  • 01/04/2026

    Chế độ dinh dưỡng cho học sinh mùa thi

    Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31-5-2026. Trong cuộc đua nước rút đầy áp lực, bên cạnh việc ôn luyện kiến thức, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quyết định đến phong độ của thí sinh. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, bổ sung dưỡng chất đúng cách để đảm bảo sức khỏe, trí não hoạt động bền bỉ trong giai đoạn cao điểm.

  • 01/04/2026

    2 loại ngũ cốc ngon nhất nên ăn để giảm cân

    Muốn giảm cân, nhiều người thường cắt giảm tinh bột nhưng cơ thể cần đủ tinh bột để hoạt động. Vì vậy nên chọn đúng loại tinh bột và ăn đúng cách giúp giảm cân mà không cần phải nhịn đói khổ sở.

  • 01/04/2026

    Trẻ em trên 6 tuổi có cần tiêm vaccine nữa không?

    Nhiều người lầm tưởng rằng hệ miễn dịch của trẻ sau 6 tuổi đã trưởng thành và đủ sức chống chọi với thế giới. Tuy nhiên, thực tế khoa học lại cho thấy điều ngược lại: Đây là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng cần được củng cố miễn dịch.

  • 31/03/2026

    Chạy bộ bao lâu thì mỡ bụng bắt đầu giảm?

    Chạy bộ giúp tiêu hao năng lượng hiệu quả và cải thiện sức khỏe tim mạch nhưng mỡ bụng không thể giảm ngay sau vài buổi tập. Thời điểm cơ thể bắt đầu huy động mỡ phụ thuộc vào cường độ vận động, thời gian duy trì, chế độ dinh dưỡng và khả năng thích nghi chuyển hóa của từng người.

  • 31/03/2026

    12 loại thuốc bạn tuyệt đối không nên dùng cùng cà phê

    Cà phê chứa caffeine, có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể hấp thụ và chuyển hóa một số loại thuốc. Nếu bạn đang dùng thuốc theo toa, bác sĩ có thể khuyên bạn nên tránh cà phê và các loại đồ uống chứa caffeine, hoặc nên uống cà phê cách xa giờ uống thuốc.

  • 30/03/2026

    11 loại thực phẩm có nhiều lợi ích cho huyết áp hơn củ dền

    Củ dền rất giàu nitrat, giúp làm giãn mạch máu và hỗ trợ huyết áp khỏe mạnh nhưng có một số loại thực phẩm khác mang lại nhiều lợi ích không kém.

  • 30/03/2026

    Giải pháp khoa học xử lý nấm mốc tường nhà trong mùa nồm ẩm

    Mùa nồm, hay hiện tượng ngưng tụ hơi nước do độ ẩm không khí vượt ngưỡng bão hòa (thường trên 90%), tạo điều kiện lý tưởng cho các loài vi nấm như Aspergillus hoặc Cladosporium phát triển mạnh mẽ trên bề mặt tường.

  • 29/03/2026

    8 lợi ích sức khỏe bất ngờ của cá khoai

    Cá khoai là một loại cá nước mặn được đánh giá cao vì có hàm lượng protein cao và ít chất béo. Nó cũng chứa nhiều khoáng chất thiết yếu hỗ trợ các chức năng hàng ngày của cơ thể. Dưới đây là 8 lợi ích của cá khoai trong chế độ ăn uống.

Xem thêm