Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những thói quen hàng ngày làm tăng nguy cơ mất trí!!!

Hai yếu tố nguy cơ chính của bệnh mất trí chính là tuổi tác và tiền sử gia đình. Đây là hai yếu tố nguy cơ không thể thay đổi được, nhưng các nhà khoa học đã nhận ra một vài yếu tố nguy cơ khác có thể thay đổi được và có thể làm giảm nguy cơ suy giảm trí nhớ hoặc mất trí của bạn.

Những thói quen hàng ngày làm tăng nguy cơ mất trí!!!

Chế độ ăn không đủ dinh dưỡng

Bạn chắc hẳn đã biết rằng một chế độ ăn dinh dưỡng, cân đối là rất cần thiết cho trái tim và cân nặng của bạn. Tuy nhiên, không nhiều người chú ý đến những loại thực phẩm tốt cho não bộ.

Não bộ cần được cung cấp các chất béo tốt cho sức khỏe, thịt nạc, vitamin và chất khoáng để có thể hoạt động bình thường. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, những người có chế độ ăn giàu chất béo bão hòa sẽ dễ phát triển chứng sa sút trí tuệ hơn. Loại dinh dưỡng tốt nhất cho não bộ là trái cây, rau xanh, các loại hạt và ngũ cốc. Nên thay thế bơ bằng các chất béo có lợi cho sức khỏe, ví dụ như dầu ôliu và hạn chế tiêu thụ thịt đỏ, thay vào đó, hãy lựa chọn các loại thịt nạc giàu protein khác như thịt gà hoặc cá.

Không điều trị các bệnh mạn tính

Tăng huyết áp hoặc tiểu đường không được điều trị là 2 yếu tố nguy cơ lớn nhất của các bệnh suy giảm nhận thức, ví dụ như Alzheimer. Bệnh tiểu đường có thể làm tăng 73% nguy cơ sa sút trí tuệ và thậm chí nguy cơ sa sút trí tuệ mạch máu còn tăng cao hơn, so với người không bị bệnh tiểu đường. Bị tăng huyết áp ở tuổi trung niên cũng làm tăng nguy cơ bị Alzheimer và sa sút trí tuệ mạch máu. Với cả 2 tình trạng bệnh này, việc kiểm soát bằng thuốc, chế độ ăn và luyện tập có thể làm giảm đáng kể nguy cơ sa sút trí tuệ của bạn.

Cách tốt nhất và lý tưởng nhất để tránh không mắc phải các bệnh mãn tính là đi khám sức khỏe định kỳ. Những người thường xuyên đi khám sẽ ít có nguy cơ sa sút trí tuệ hơn, vì những bệnh mạn tính như tiểu đường, tăng huyết áp sẽ được kiểm soát dưới sự theo dõi của bác sỹ.

Uống quá nhiều rượu bia

Uống quá nhiều rượu bia có thể làm tăng nguy cơ mắc phải rất nhiều vấn đề sức khỏe của bạn, bao gồm cả tăng huyết áp, đột quỵ, và sa sút trí tuệ. Uống quá nhiều có thể sẽ khiến não bị teo lại và suy giảm hoạt động, dẫn đến tình trạng mất trí sớm. Rất nhiều nghiên cứu đã chứng minh được mối quan hệ giữa việc sử dụng rượu trong thời gian dài và các triệu chứng suy giảm nhận thức. Ngoài ra, uống rượu bia trong nhiều năm còn có thể gây ra một dạng mất trí hiếm gặp là hội chứng Wenicke-Korsakoff.

Do vậy, nếu muốn bảo vệ sức khỏe và và não bộ của mình, bạn chỉ nên uống một cách vừa phải, một ly/ngày với nữ giới và hai ly/ngày với nam giới. Nếu loại rượu bạn uống là rượu vang đỏ, thì việc này còn rất tốt cho não bộ nữa, vì flavonoid có trong rượu vang đỏ có liên quan đến việc giảm nguy cơ mất trí ở người cao tuổi.

Hút thuốc lá

Thuốc lá và khói thuốc lá có chứa hơn 4700 chất hóa học, bao gồm cả những chất hóa học rất độc hại. Ngoài ra, các nghiên cứu đã chứng minh rằng, những người hút thuốc lá có nguy cơ mắc phải tất cả các dạng sa sút trí tuệ cao hơn, đặc biệt, nguy cơ mắc Alzheimer sẽ cao hơn 79%. Tin tốt là, những người đã từng hút thuốc (hiện nay đã cai thuốc) có nguy cơ mắc bệnh thấp hơn so với những người hiện đang hút thuốc. Do vậy, hãy cai thuốc lá càng sớm càng tốt.

Lối sống thụ động

Có hơn 1 triệu ca bệnh Alzheimer ở Mỹ có liên quan đến việc ít vận động, tuy vậy vẫn có gần 1/3 số người Mỹ ít hoạt động thể thao. Các bằng chứng rất mạnh mẽ đã cho thấy rằng luyện tập có thể làm giảm nguy cơ té ngã, giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tuổi già và thậm chí còn giảm cả nguy cơ tử vong của bạn nữa. Khi bạn luyện tập, khí oxy và máu sẽ được bơm tới trái tim và các cơ bắp, não của bạn nhờ vậy mà cũng được hưởng lợi.

Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị rằng, người trưởng thành nên dành ít nhất 150 phút luyện tập cường độ trung bình (hoặc 75 phút luyện tập cường độ cao) mỗi tuần. Việc này tương đương với luyện tập 30 phút mỗi ngày, 5 ngày/tuần.

Thiếu luyện tập trí não

Luyện tập trí não cũng quan trọng như luyện tập thể dục thể thao vậy. Dành quá nhiều thời gian nằm dài ở nhà, lướt facebook mà không tham gia và các hoạt động trí não cũng có thể làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ của bạn. Các nghiên cứu đã gợi ý rằng, giữ não bộ luôn hoạt động linh hoạt sẽ làm tăng sức sống của não và có thể xây dựng được các kết nối giữa các tế bào não.

Bạn có thể chơi các game như giải ô chữ hay sudoku, đơn giản hơn là chơi các trò chơi cần chiến thuật như chơi bài. Một cách khác là đăng ký một khóa học online về lĩnh vực mà bạn yêu thích.

Sống cô lập

Năm ngoái, các nhà nghiên cứu tại bệnh viện phụ nữ tại Brigham đã xuất bản một nghiên cưu chỉ ra mối liên hệ giữa cảm giác cô đơn và sự cô lập xã hội với việc hình thành amyloid – một loại protein trong não liên quan đến bệnh Alzheimer. Kết quả này tương tự như những kết quả trước đó cho rằng những người cô đơn sẽ có nguy cơ bị Alzheimer cao hơn những người có nhiều bạn. Kể cả bạn rất lạc quan và thích cảm giác ở một mình thì bạn cũng nên cố gắng tham gia vào các hoạt động xã hội, ví dụ như tham gia một câu lạc bộ, làm tình nguyệt hoặc tham gia chơi một một thể thao.

Không ngủ đủ giấc

Các vấn đề về giấc ngủ, ví dụ như mất ngủ và ngưng thở khi ngủ, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer của bạn. Ngoài ra, một nghiên cứu mới đây ước tính rằng 15% số trường hợp bị Alzheimer có thể có liên quan đến các vấn đề về giác ngủ. Một nghiên cứu khác xuất bản trên tạp chí Alzheimer& Sa sút trí tuệ khảo sát 7500 phụ nữ chỉ ngủ trung bình 6 tiếng mỗi ngày sẽ có nguy cơ bị sa sút trí tuệ tăng 36%.

Để làm giảm nguy cơ của bạn, nên hình thành thói quen đi ngủ đúng giờ, duy trì thời gian biểu khi đi ngủ và điều trị các rối loạn về ngủ. Bạn cũng không nên luyện tập hoặc ăn uống trong vòng 2-3 tiếng trước khi đi ngủ vì những việc làm này có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn.

Ngủ quá nhiều

Thói quen ngủ sẽ thay đổi dần theo tuổi của bạn. Ví dụ, mỗi giấc ngủ của trẻ sơ sinh chỉ kéo dài 3-4 tiếng, trong khi với những người cao tuổi, họ cần ngủ khoảng 9 tiếng mỗi đêm. Cũng trong nghiên cứu trên, các tác giả thấy rằng ngủ hơn 8 tiếng mỗi đêm sẽ làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ lên 35%. Việc sử dụng thuốc ngủ cũng có liên quan đến chứng sa sút trí tuệ, ví dụ như thuốc Benadryl. Do vậy, bạn nên trao đổi với bác sỹ để đảm bảo rằng các loại thuốc cũng như các thói quen ngủ của bạn là tốt và không ảnh hưởng đến nguy cơ mắc các bệnh khác.

Thông tin thêm trong bài viết: Chung sống với chứng mất trí nhớ ở người già

Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Reader's Digest
Bình luận
Tin mới
  • 14/04/2026

    Tránh sai lầm phổ biến khi bố mẹ hướng dẫn con ôn thi học kỳ tiểu học

    Kỳ thi học kỳ ở bậc tiểu học là cơ hội để trẻ rèn luyện kỹ năng tự học và quản lý thời gian, nhưng cũng mang lại áp lực không nhỏ từ lịch học và kỳ vọng gia đình. Nếu thiếu sự hỗ trợ đúng cách, học sinh dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự tự tin và niềm yêu thích học tập. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin giúp phụ huynh nhận diện những sai lầm phổ biến để xây dựng phương pháp đồng hành hiệu quả

  • 14/04/2026

    6 thói quen hằng ngày giúp 'đốt mỡ' thừa hiệu quả

    Duy trì các thói quen lành mạnh mỗi ngày như ăn đủ protein, ngủ đủ giấc, vận động đều đặn và kiểm soát căng thẳng giúp điều hòa chuyển hóa, tăng hiệu quả sử dụng năng lượng và hỗ trợ giảm mỡ bền vững.

  • 14/04/2026

    Khó ngủ, mất ngủ nên ăn uống thế nào?

    Khó ngủ, mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc thường liên quan đến thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp có thể giúp cơ thể điều chỉnh nhịp sinh học, cải thiện chất lượng nghỉ ngơi.

  • 13/04/2026

    Lý do nên bỏ muối vào nước luộc trứng

    Nhiều người nghĩ là cho chút muối khi luộc trứng giúp dễ bóc vỏ hơn. Thực tế, nhúm muối nhỏ là một mẹo khoa học giúp luộc trứng hoàn hảo hơn cả.

  • 13/04/2026

    Bố mẹ nên làm gì để giúp con ôn thi học kỳ tiểu học hiệu quả

    Mỗi khi mùa thi học kỳ đến gần, không khí trong nhiều gia đình lại trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Với các bạn nhỏ tiểu học, lứa tuổi còn ham vui, dễ xao nhãng và chưa có kỹ năng tập trung kéo dài, kỳ thi không chỉ là thử thách với con mà còn là một cuộc chiến tâm lý đối với cả bố mẹ. Hiểu được những nỗi lo đó, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin để việc ôn thi học kỳ trở nên nhẹ nhàng hơn. Thay vì áp lực điểm số, sự đồng hành đúng cách của phụ huynh sẽ giúp trẻ vừa nắm vững kiến thức, vừa hình thành được thói quen tự học bền vững.

  • 12/04/2026

    Uống lá chè tươi hay trà khô tốt hơn cho gan?

    Trà xanh chứa các hoạt chất giúp bảo vệ gan hiệu quả. Tuy nhiên, nên lựa chọn lá chè tươi hái vườn hay trà khô để đạt lợi ích cao nhất mà không gây hại cho sức khỏe?

  • 12/04/2026

    Bệnh đái tháo đường type 5

    Bệnh đái tháo đường type 5 (Tiểu đường type 5), trước đây gọi là tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng (MRDM), là một thể bệnh riêng biệt gắn với suy dinh dưỡng mạn tính và thiếu sự chăm sóc y tế. Sau nhiều năm tranh luận, tháng 1/2025, một nhóm chuyên gia quốc tế đã thống nhất phân loại lại tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng- MRDM thành tiểu đường type 5. Quyết định này được Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) phê chuẩn tại Đại hội Đái tháo đường Thế giới 2025 ở Bangkok.

  • 11/04/2026

    Mối liên quan giữa giấc ngủ và tăng trưởng ở trẻ từ 5 – 8 tuổi

    Ngủ đủ giấc là yếu tố vô cùng quan trọng đối với trẻ bởi nhiều lý do khác nhau, từ việc hồi phục năng lượng cho cơ thể hoạt động cho tới hoàn thiện các chức năng não bộ. Các bằng chứng khoa học còn chỉ ra rằng giấc ngủ giúp hỗ trợ cho quá trình tăng trưởng và phát triển của trẻ.

Xem thêm