Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những tác hại khôn lường của rượu đối với cơ thể

Việt Nam là một trong số các nước tiêu thụ rượu bia với số lượng lớn trên thế giới. Độ tuổi sử dụng rượu trung bình từ 18 trở lên. Tuy nhiên hầu hết chúng ta chỉ biết uống cho say, cho vui chứ không hề nghĩ tới những tác hại của nó sẽ kéo theo những hệ lụy khôn lường cho chính chúng ta và cả những người xung quanh.

Những tác hại khôn lường của rượu đối với cơ thể

Rượu dù chỉ với một lượng nhỏ thôi cũng có thể ảnh hưởng xấu đến cơ thể. Khi bạn uống, rượu sẽ hấp thu vào máu và phân bố đi khắp cơ thể. Một lượng nhỏ rượu sẽ tồn tại trong nước tiểu và trong hơi thở của bạn.

Quá trình hấp thu rượu sẽ chậm hơn khi bạn ăn, đặc biệt là trong bữa ăn giàu chất béo. Tuy nhiên, nếu bạn uống nhiều hơn lượng rượu mà cơ thể có thể hấp thu được, bạn sẽ bị say rượu. Tốc độ chuyển hóa rượu sẽ phụ thuộc chủ yếu vào kích thước cơ thể và giới tính.

Tiêu thụ rượu còn gây ra những sự thay đổi về mặt thể chất và cảm xúc mà có tác hại rất lớn về lâu dài đối với sức khỏe.

Đối với hệ bài tiết

Hệ bài tiết có trách nhiệm chính là xử lý và loại bỏ những sản phẩm thải trừ như rượu khỏi cơ thể. Trong đó, tuyến tụy sẽ tiết ra các enzyme tiêu hóa kết hợp với các muối mật để giúp tiêu hóa thức ăn. Tụy cũng giúp điều hòa lượng insulin và glucose.

Tiêu thụ quá nhiều rượu có thể khiến tuyến tụy sản sinh ra các chất độc gây ảnh hưởng đến tụy. Hậu quả là dẫn đến viêm tụy, có thể gây tổn thương tuyến tụy. Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất có thể gây viêm tụy mạn tính đó là tình trạng lạm dụng rượu.

Chức năng của gan là giáng hóa các chất độc của cơ thể, bao gồm cả rượu. Uống quá nhiều rượu có thể gây viêm gan do rượu dẫn đến chứng vàng da, vàng mắt. Viêm gan mạn tính còn dẫn đến xơ gan, gây ra sự hình thành của các mô sẹo trong gan và có thể hủy hoại gan. Khi gan bị suy yếu và không thể thực hiện được chức năng, các chất độc hại sẽ tích lũy trong cơ thể. Do vậy, các bệnh về gan thường gây nguy hiểm đến tính mạng. Phụ nữ là nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh gan do rượu hơn so  với nam giới, bởi cơ thể phụ nữ có xu hướng hấp thu nhiều rượu hơn và mất nhiều thời gian để chuyển hóa hơn.

Khi cả gan và tụy không hoạt động tốt, nguy cơ hạ đường huyết sẽ tăng lên. Tuyến tụy bị tổn thương có thể khiến cơ thể không thể sử dụng đường do thiếu hormone insulin, dẫn tới tăng đường huyết. Mức nồng độ đường huyết không cân bằng là một tình trạng hết sức nguy hiểm, đặc biệt ở những bệnh nhân tiểu đường. Ngoài ra, lạm dụng rượu còn làm tăng nguy cơ ung thư gan.

Đối với hệ thần kinh trung ương

Một trong những ảnh hưởng đầu tiên của rượu đối với cơ thể là gây ra thay đổi về hành vi. Rượu rất dễ dàng lưu thông trong mọi ngóc ngách cơ thể, bao gồm cả não bộ và hệ thần kinh trung ương. Rượu khiến cơ thể không tỉnh táo để nói chuyện, gây tình trạng nói lắp là các dấu hiệu cho thấy đã sử dụng quá nhiều rượu. Nó còn ảnh hưởng đến quá trình phối hợp vận động, làm mất khả năng giữ thăng bằng và khả năng đi lại.

Khi uống quá nhiều rượu, bạn cũng sẽ không còn khả năng suy nghĩ sáng suốt nhiều vấn đề, cũng như khả năng kiểm soát các xung động và hình thành trí nhớ. Về lâu dài, rượu có thể khiến cho các thùy não trước bị co lại. Hội chứng cai rượu cấp tính có thể dẫn tới co giật và mê sảng. Tình trạng nghiện rượu nặng còn gây tổn thương vĩnh viễn não bộ và gây mất trí nhớ.

Tổn thương hệ thống thần kinh thường gây đau, tê cứng hay cảm giác bất thường ở chân và tay. Những người nghiện rượu nặng cũng hay bị thiếu vitamin B1, gây cử động mắt nhanh không chủ động, yếu cơ, hay liệt cơ mắt.

Nam giới và nữ giới có quá trình chuyển hóa rượu rất khác nhau. Thường thì chỉ một lượng nhỏ rượu cũng có thể gây ảnh hưởng xấu đến phụ nữ.

Về lâu dài, những người nghiện rượu nặng có thể trở nên phụ thuộc cả về mặt thể chất và cảm xúc vào rượu và khó để kiểm soát được bản thân. Khác với những tình trạng nghiện khác, hội chứng cai rượu cấp tính có thể gây nguy hiểm đến tính mạng. Các trường hợp nghiện rượu nặng mãn tính thường cần phải dùng thuốc giải độc.

Khi một người nghiện rượu dừng uống rượu đột ngột, họ sẽ gặp phải các triệu chứng của hội chứng cai rượu bao gồm:

  • Buồn nôn
  • Lo lắng
  • Căng thẳng
  • Run

Trong những trường hợp nặng có thể dẫn đến lú lẫn, ảo giác và co giật. Việc giải độc rượu thường phải tiến hành từ 2-7 ngày. Các thuốc giải rượu có thể giúp phòng ngừa những tác dụng không mong muốn của hội chứng cai rượu.

 

Đối với hệ tiêu hóa

Rượu có thể gây tàn phá hệ tiêu hóa của bạn, từ miệng cho tới ruột già. Tình trạng lạm dụng rượu có thể gây tổn thương các tuyến nước bọt và kích ứng miệng và lưỡi, dẫn tới các bệnh về nướu, sâu răng và thậm chí rụng răng. Nghiện rượu nặng gây viêm loét thực quản, trào ngược acid và ợ nóng. Ngoài ra, còn gây loét dạ dày và viêm dạ dày.

Tình trạng viêm của tụy có thể ảnh hưởng tới khả năng tiêu hóa và điều hòa chuyển hóa. Tổn thương hệ tiêu hóa còn gây chướng bụng, đầy hơi và tiêu chảy. Nó còn dẫn tới xuất huyết trong do loét, bệnh trĩ, hoặc giãn tĩnh mạch thực quản do xơ gan.

Rượu còn ngăn cản hệ tiêu hóa hấp thư các chất dinh dưỡng và vitamin nhóm B hay kiểm soát sự sinh sôi của các vi khuẩn. Những người nghiện rượu thường dễ bị suy dinh dưỡng, thậm chí những người nghiện rượu nặng sẽ phải đối mặt với nguy cơ ung thư miệng, ung thư họng và ung thư thực quản. Uống rượu mức độ trung bình nhưng kèm theo hút thuốc có thể làm gia tăng nguy cơ ung thư các cơ quan tiêu hóa trên và ung thư đại tràng.

Đối với hệ tuần hoàn

Trong một số trường hợp, chỉ một vài đợt tiêu thụ quá nhiều rượu có thể gây một số vấn đề cho tim mạch. Nếu bạn là người nghiện rượu, nguy cơ tổn thương tim mạch thậm chí còn lớn hơn, trong đó phụ nữ dễ bị mắc hơn nam giới.

Các biến chứng trên tim mạch bao gồm:

  • Ngộ độc tế bào cơ tim
  • Loạn nhịp tim
  • Huyết áp cao
  • Đột quỵ
  • Đau tim
  • Suy tim

Những người mắc bệnh tiểu đường sẽ dễ bị hạ đường huyết, nhất là khi họ có điều trị bằng insulin. Sự thiếu hụt vitamin B1, B6, B12, và acid folic có thể gây giảm hồng cầu và thiếu máu.

Đối với hệ sinh sản

Rối loạn cương dương là tình trạng thường gặp của lạm dụng rượu ở nam giới. Nó còn gây ức chế quá trình sản xuất hormone, ảnh hưởng đến chức năng tinh hoàn và gây vô sinh.

Đối với nữ giới, uống quá nhiều rượu làm ngừng chu kỳ kinh nguyệt và dẫn đến vô sinh. Ngoài ra, phụ nữ sử dụng rượu khi mang thai cũng có nguy cơ bị sảy thai, sinh non và thai chết lưu.

Rượu cũng có tác động rất lớn đối với sự phát triển của thai nhi và có thể gây hội chứng ngộ độc rượu ở thai nhi (fetal alcohol spectrum disorders – FASD). Các triệu chứng của FASD bao gồm dị tật bẩm sinh, suy giảm khả năng học tập và rối loạn cảm xúc có thể kéo dài đến suốt cuộc đời.

Đối với phụ nữ, nguy cơ mắc ung thư vú cũng tăng tỷ lệ thuận với việc sử dụng rượu.

Đối với hệ cơ và xương

Uống nhiều rượu về lâu dài khiến cơ thể không thể sản sinh ra mô xương mới. Rượu cũng làm tăng nguy cơ bị loãng xương và dễ gãy xương. Cơ sẽ trở nên suy yếu, dễ bị chuột rút và teo cơ.

Đối với hệ miễn dịch

Hệ miễn dịch sẽ trở nên suy yếu hơn nếu bạn lạm dụng rượu, khiến cơ thể dễ bị nhiễm các bệnh do vi khuẩn, virus gây nên. Những người nghiện rượu nặng cũng dễ bị viêm phổi hay nhiễm lao hơn người không sử dụng rượu. Đồng thời, nghiện rượu mãn tính cũng làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại bệnh ung thư.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Rượu bia và đau dạ dày: Bạn đã biết những gì?

Ts.Bs. Trương Hồng Sơn - Viện y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 08/01/2026

    Thêm nhiều nước thu hồi sản phẩm sữa công thức của Nestle

    Thống kê của Nestle cùng thông báo của Bộ Y tế nhiều nước ngày 7/1 cho thấy làn sóng thu hồi sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh của công ty có trụ sở tại Thụy Sĩ đã vượt ra khỏi châu Âu tới những quốc gia ở châu Mỹ và châu Á, trong đó có Trung Quốc và Brazil.

  • 08/01/2026

    Người bệnh đái tháo đường cần ăn bao nhiêu muối để an toàn cho tim mạch?

    Khi mắc bệnh đái tháo đường, bên cạnh việc kiểm soát tinh bột, người bệnh cần đặc biệt chú ý đến lượng muối tiêu thụ. Việc nạp quá nhiều natri có thể làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch nghiêm trọng.

  • 08/01/2026

    Ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đến sức khỏe hô hấp

    Ô nhiễm không khí đang trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe con người trên toàn cầu. Sức khỏe hô hấp chịu tác động nghiêm trọng từ các hạt bụi mịn, khí độc và hợp chất hóa học trong không khí không chỉ gây ra các triệu chứng tức thời như ho, khó thở mà còn dẫn đến các bệnh lý mãn tính nguy hiểm. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ phân tích tác động của ô nhiễm không khí đến hệ hô hấp và đề xuất các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả.

  • 07/01/2026

    Bộ Y tế: 2 đối tượng được tăng mức hưởng khám chữa bệnh BHYT lên 100% từ năm 2026

    Bộ Y tế cho biết, Nghị quyết số 261/2025/QH15 quy định: "Người tham gia BHYT thuộc hộ gia đình cận nghèo, người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được áp dụng mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT..." Bộ Y tế ngày 6/1 đã có văn bản hoả tốc gửi Bảo hiểm xã hội Việt Nam (Bộ Tài chính); Các Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong toàn quốc về việc chuyển đổi mã quyền lợi đối tượng tham gia BHYT theo Nghị quyết số 261/2025/QH15.

  • 07/01/2026

    Thu hồi sữa Nestlé ở nước ngoài, Cục An toàn thực phẩm vào cuộc kiểm soát tại Việt Nam

    Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết tập đoàn thực phẩm Nestlé thông báo thu hồi mang tính phòng ngừa một số lô sữa bột dành cho trẻ sơ sinh mang nhãn hiệu Beba và Alfamino được bán tại Đức, do phát hiện khả năng tồn tại Cereulid, một độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus tạo ra có thể gây hại cho trẻ nhỏ...

  • 07/01/2026

    Cách uống nước đậu đen rang giảm cân an toàn và hiệu quả

    Nước đậu đen rang là một thức uống có lợi cho sức khỏe và hỗ trợ tốt cho việc giảm cân. Để đạt được hiệu quả tối ưu và giảm cân an toàn cần hiểu rõ về liều lượng, cách chế biến và thành phần dinh dưỡng.

  • 07/01/2026

    Những lợi ích bất ngờ của mùa đông với sức khỏe

    Khi những cơn gió mùa đông bắc tràn về, mang theo cái se lạnh đặc trưng của miền Bắc Việt Nam, nhiều người thường nghĩ ngay đến việc phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt, những căn bệnh giao mùa và cảm giác uể oải. Chúng ta thường gắn mùa đông với hình ảnh của những chiếc lò sưởi ấm cúng, ly ca cao nóng hổi và những buổi tối cuộn mình trong chăn ấm đọc sách. Tuy nhiên, trái với suy nghĩ thông thường, mùa đông không chỉ là mùa của sự nghỉ ngơi mà còn là một giai đoạn mang lại nhiều lợi ích đáng kinh ngạc cho sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Mùa đông là thời điểm để cơ thể chúng ta có cơ hội "ngủ đông" theo một cách riêng, làm chậm lại nhịp sống hối hả và tự phục hồi. Đây cũng là mùa của lễ hội, của những khoảnh khắc sum vầy ấm áp. Thay vì chỉ nhìn vào những mặt tiêu cực, hãy cùng khám phá những lý do tại sao chúng ta nên yêu mến và tận hưởng mùa đông.

  • 06/01/2026

    7 lợi ích sức khỏe của thực phẩm bổ sung vitamin A

    Vitamin A là loại vitamin tan trong chất béo, một trong những chất dinh dưỡng thiết yếu, nghĩa là cơ thể bạn không thể tự tổng hợp đủ mà phải bổ sung từ chế độ ăn uống.

Xem thêm