Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những sự thật thú vị về não bộ

Thực sự có những người gọi là người “não trái” hay người “não phải” (giống như người thuận tay trái và tay phải) hay không? Nghe nhạc Mozart có thể làm bạn thông minh hơn không? Ngoài ra còn có những hiểu lầm và sự thật gì về não bộ?

Não bộ là cơ quan phức tạp, cũng là cơ quan cao cấp nhất trong số những cơ quan của loài người. Và bởi vì nó quá cao cấp, nên con người vẫn còn đang phải tiếp tục tìm hiểu và khám phá về hoạt động của não bộ.

Tuy nhiên, một số người với trí óc thông minh của mình đã xây dựng được một công cụ hữu ích để khám phá não bộ, ví dụ như kỹ thuật chụp cộng hưởng từ MRI. Những kỹ thuật như vậy sẽ giúp loài người hiểu rõ hơn về cách thức bộ não hoạt động cũng như sẽ loại bỏ được một vài “tin đồn thất thiệt” về não bộ đã tồn tại từ rất lâu đời.

Não trái và não phải?

Một số người khẳng định họ là người “não phải” vì họ có xu hướng nhìn cuộc sống theo một cách rất sáng tạo và đầy mơ mộng. Trong khi đó, những người được cho là người “não trái” lại là những người suy nghĩ rất logic và có xu hướng giải quyết vấn đề dựa vào nguyên nhân.

Một nghiên cứu gần đây đã khám phá ra sự thật về não trái và não phải. Sau khi kiểm tra và theo dõi 1.011 bộ não trong vòng 2 năm, các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng, không có bằng chứng nào chứng minh một người sẽ sử dụng não trái hay não phải nhiều hơn cả. Kết quả nghiên cứu đã được xuất bản trên tạp chí PLOS One.

Con người chỉ sử dụng khoảng 10% não bộ của mình?

 
Một ngày nào đó, bạn có thể cảm thấy như não bộ của mình đang không làm việc hết công suất có thể. Tuy nhiên, không có một bằng chứng nào chứng minh rằng, não bộ chỉ sử dụng 10% chức năng của nó. Như một bác sỹ trong Viện Smithsonian đã nói: “Não bộ là một cơ quan quý giá. Bạn sẽ cần rất nhiều năng lượng để hình thành bộ não khi còn là bào thai, để phát triển não bộ khi là trẻ nhỏ và để duy trì chức năng não bộ khi ở tuổi trưởng thành. Và trong quá trình tiến hóa của mình, không có lý do gì để bạn phải mang theo những mô não dư thừa cả, bởi đó là cả một sự lãng phí.” Tuy nhiên, về cơ bản, có thể bạn sẽ không sử dụng hết 100% chức năng của não bộ, nhưng, chắc chắn bạn cần nhiều hơn 10% để có thể tồn tại như ngày nay.

“Mình vào đây làm gì nhỉ?”

Đã bao giờ bạn có cảm giác như bị mất trí nhớ khi bước vào một căn phòng và không nhớ mình vào phòng định làm gì không?

Các nhà nghiên cứu tại trường Đại học Notre Dame đã nghiên cứu về hiện tượng này và thấy rằng não bộ đã “chia ngăn” các thông tin, do vậy chỉ cần một cánh cửa phòng hay một hàng rào, bức tường hay bất cứ rào cản vật lý nào cũng có thể khiến não bạn “quên” đi một công việc đang làm và chuyển sang một “ngăn” thông tin khác. Do vậy, tốt nhất bạn nên sắp xếp lại các “ngăn” thông tin của mình và loại bỏ đi các thông tin không còn cần thiết nữa. Mặc dù hiện tượng này đôi khi có thể khiến bạn cảm thấy khó chịu, nhưng nó lại rất có ích vì nó sẽ khiến bạn phải tập trung vào công việc đang làm hơn.

Tập trung suy nghĩ giúp bạn đưa ra quyết định tốt hơn

Mặc dù bạn có thể không muốn phải đưa ra một quyết định lớn (ví dụ như mua một ngôi nhà) trong một tình huống hấp tấp, vội vàng, nhưng đôi khi, việc quên đi một thứ gì đó trong một khoảng thời gian sẽ làm bạn đưa ra những quyết định đúng đắn hơn.

Các nhà nghiên cứu tại Carnegie Mellon sử dụng kỹ thuật chụp cộng hưởng từ trên 27 người trước khi yêu cầu họ nghĩ về một quyết định khó khăn, ví dụ như mua một chiếc ô tô sau đó yêu cầu họ ghi nhớ một vài thông tin. Các nhà nghiên cứu thấy rằng, vùng vỏ não trước – vùng chịu trách nhiệm trong việc đưa ra các quyết định và trong việc học tập, ghi nhớ, vẫn có khả năng xử lý các quyết định (về việc mua xe ô tô) trong khi não đang nghĩ về một vấn đề khác (cố gắng ghi nhớ những thông tin mà các nhà nghiên cứu đưa ra). Điều này có nghĩa là, bạn không nhất thiết phải chăm chăm chỉ nghĩ về quyết định quan trọng nào đó thì mới có thể đưa ra quyết định đúng đắn được, mà bạn vẫn có thể làm nhiều việc khác cùng lúc, trong khi não bộ vẫn đang tiếp tục xử lý quyết định đó của bạn.

Nghe nhạc Mozart làm bạn thông minh hơn

Rất nhiều phụ nữ mang thai nghe nhạc Mozart hàng ngày với hy vọng con của họ sinh ra sẽ thông minh hơn, thậm chí còn hy vọng âm nhạc sẽ khám phá ra phần thiên tài bên trong em bé. Một nghiên cứu năm 1993 trên 36 sinh viên nghe nhạc Mozart thấy rằng những sinh viên này sẽ có chỉ số IQ cao hơn trung bình là 8 điểm khi làm một bài kiểm tra IQ. Nghiên cứu này chính là khởi đầu cho lý thuyết về ảnh hưởng của nhạc Mozart lên chỉ số IQ.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ, nghiên cứu này chỉ nghiên cứu tác động của nhạc Mozart lên lý luận không gian – thời gian, là một mảng của nghiên cứu khoa học máy tính mà không nghiên cứu tác động của nhạc Mozart lên trí thông minh nói chung. Nhiều năm sau nghiên cứu trên, các nhà nghiên cứu đã khẳng định rõ ràng rằng, nhạc Mozart chưa bao giờ sẽ cải thiện trí thông minh nói chung cả. Nói cách khác, nhạc Mozart có thể sẽ rất hay, nhưng nó sẽ không khiến bạn trở nên thông minh hơn hay trở thành thiên tài.

Con người đang ngày một thông minh hơn?

Trong khi khoa học công nghệ đang ngày một trở nên phức tạp hơn bao giờ hết, thì có những bằng chứng cho rằng, con người đang “không tiến hóa” cùng với chiếc smartphone.

Một chuyên gia về di truyền học tại trường Đại học Stanford cho rằng, con người chúng ta đang phá vỡ quá trình chọn lọc tự nhiên, nhờ có các tiến bộ về khoa học công nghệ và y tế. Do vậy, con người đang có xu hướng trở nên “ngớ ngẩn” hơn và cảm xúc không được duy trì ổn định so với con người cách đây 3.000 năm. Khi con người còn đang sống cuộc sống săn bắt, hái lượm và tìm mọi cách để tránh không trở thành bữa tối của đồng loại, thì một sai lầm nhỏ sẽ đồng nghĩa với cái chết, do đó, những gen không thành công hay gen xấu cũng sẽ chết theo những người này. Những người sống được lâu nhất sẽ là những người thông minh nhất và có khả năng sinh sản. Nhưng ngày nay, quy luật đó đã không còn đúng nữa. Cuộc sống đã trở nên “nhân từ” hơn, và do vậy, các gen (bao gồm cả những gen xấu) sẽ có cơ hội nhân lên và lan rộng.

Rượu sẽ giết chết các tế bào não?

Khi say, rất có thể bạn sẽ cảm thấy mình không được sáng suốt như bình thường, nhưng nguyên nhân không phải là do rượu đã tiêu diệt các tế bào não. Chụp não của những người uống rượu chỉ ra rằng, mặc dù những tế bào não của họ không chết nhưng phần cuối của các dây thần kinh đều đã bị tổn thương và ảnh hưởng đến các chức năng của não bộ. Theo một nghiên cứu từ các chuyên gia về rượu tại Đại học ở Buffalo, những tổn thương do rượu gây ra với não bộ thường không thể hồi phục được.
Bình luận
Tin mới
  • 06/07/2026

    U tuyến giáp ở Việt Nam: Phải chăng chúng ta đang chọc hút quá nhiều và phát hiện quá nhiều ung thư?

    Trong bài viết này, TS. Nguyễn Ngọc Cương sẽ chia sẻ góc nhìn chuyên môn về thực trạng chẩn đoán u tuyến giáp tại Việt Nam, đồng thời phân tích các khuyến cáo quốc tế nhằm giúp người đọc hiểu đúng, tránh lo lắng và điều trị quá mức.

  • 06/07/2026

    Cháy nắng mắt phổ biến hơn bạn nghĩ

    Nếu bạn từng thắc mắc liệu mắt mình có thể bị cháy nắng không, câu trả lời ngắn gọn là: có. Việc bảo vệ mắt khi hoạt động ngoài trời nhiều là điều cần thiết để ngăn ngừa cháy nắng và tổn thương lâu dài.

  • 05/07/2026

    Viêm gan B - Căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm

    Viêm gan B là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất trên thế giới. Bệnh do một loại virus tấn công gan và có thể gây viêm gan cấp tính và mãn tính, ước tính có đến gần 1/3 dân số thế giới mắc bệnh, tỉ lệ mắc bệnh nhiều nhất là ở các nước đang phát triển.

  • 04/07/2026

    Các vấn đề hô hấp ở trẻ nhỏ

    Hầu hết trẻ em và trẻ vị thành niên đều đã có những lần mắc bệnh hô hấp.

  • 04/07/2026

    Ăn sập thế giới không lo "Tào Tháo đuổi": An toàn thực phẩm khi đi du lịch

    Những chuyến đi du lịch luôn mang lại cơ hội tuyệt vời để khám phá thiên nhiên và thưởng thức ẩm thực độc đáo tại những vùng đất mới. Tuy nhiên, niềm vui này rất dễ bị ảnh hưởng nếu bạn gặp phải các sự cố về hệ tiêu hóa như ngộ độc hay tiêu chảy do sự thay đổi đột ngột về môi trường sống và thói quen sinh hoạt. Nhằm giúp du khách có một kỳ nghỉ hè trọn vẹn, an toàn và tránh được các rủi ro về sức khỏe trên mọi cung đường, Viện Y học ứng dụng Việt Nam chia sẻ những thông tin khoa học cùng các giải pháp thiết thực nhất.

  • 03/07/2026

    Bệnh đãng trí ở người cao tuổi – Dấu hiệu cảnh báo sớm và những biện pháp dự phòng

    Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo bệnh Alzhemier ở người cao tuổi đóng vai trò quan trọng cho việc chuẩn đoán và điều trị kịp thời, giúp bảo vệ chất lượng cuộc sống và giảm bớt gánh nặng cho gia đình.

  • 02/07/2026

    Bệnh rotavirus

    Rotavirus là một bệnh vi khuẩn thường xảy ra phổ biến ở trẻ em. Hằng năm, trên thế giới có hơn 235.000 ca tử vong do virus này gây ra (Theo thống kê của Pubmed Central năm 2019).

  • 01/07/2026

    Dầu cá có giúp giảm cholesterol không?

    Dầu cá là một loại thực phẩm bổ sung được ưa chuộng cho sức khỏe tim mạch. Dầu cá chứa nhiều axit béo omega-3 như EPA và DHA, được biết đến với lợi ích chống viêm và khả năng giảm triglyceride. Nhưng còn cholesterol thì sao? Việc bổ sung dầu cá vào chế độ ăn uống có giúp ích hay gây hại cho chỉ số cholesterol của bạn? Dưới đây là những gì xảy ra với cholesterol của bạn khi bạn bắt đầu sử dụng dầu cá, theo nghiên cứu mới nhất.

Xem thêm