Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những lưu ý ăn uống dịp Tết

Làm thế nào có chế độ ăn uống hợp lý, giúp cân bằng dinh dưỡng và tránh tăng cân trong dịp Tết là mối quan tâm của rất nhiều người.

Phòng tăng cân dịp Tết

Theo TS.BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam và là chuyên gia của Phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM, những ngày Tết cổ truyền, gia đình thường nấu nhiều món ngon, bổ dưỡng. Việc ăn nhiều, không tập luyện thể thao khiến năng lượng dư thừa không được tiêu hao, làm lượng mỡ trắng sinh sôi, tích tụ lại. Đáng lưu ý, các loại thực phẩm đặc trưng trong dịp này có năng lượng rất cao, nhiều đường, nhiều béo, nhiều đạm động vật từ thịt cá, trong khi các bữa lại ít rau xanh… Điều này khiến nhiều người có thể cảm nhận rõ nhất chính là cơ thể nặng nề hơn ngay sau kỳ nghỉ. Đặc biệt, với những người mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường, huyết áp, tim mạch, mỡ máu, thừa cân béo phì…, nếu chế độ ăn uống không hợp lý trong những ngày Tết, có thể sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe, hoặc dẫn tới tình trạng bệnh nặng thêm.

Ngày Tết, mọi nhà thường có món nem truyền thống và bánh chưng, giò chả, bánh mứt kẹo và hoa quả ngọt… Nếu vui miệng mà ăn nhiều, trong khi đó lại ít vận động thì những người rối loạn lipit, mỡ máu dễ dẫn tới thừa cân béo phì, mỡ máu cao. Còn với những người bị huyết áp, bệnh gút cần tránh chất béo như thịt mỡ, hạn chế ăn mặn (dưa cà muối, thịt cá ướp mặn) và hạn chế bia rượu. Đặc biệt, với người bị gút nên ăn ít hải sản và thịt đỏ…

Bữa ăn cần đảm bảo dinh dưỡng và ATTP trong dịp Tết. (Ảnh: Mây)
“Không nên ăn nhiều các món chứa nhiều muối, chất béo, bột đường. Dù có khoái khẩu đến mấy, thì các món như: dưa muối, lạp xưởng, giò xào, bánh chưng, thịt nấu đông… cũng nên hạn chế. Ngoài ra, cần chú ý bổ sung chất xơ, vitamin và chất khoáng thông qua việc ăn nhiều các loại rau củ quả, trái cây. Những người bị bệnh đường tiêu hóa cần cố gắng duy trì chế độ ăn uống kiêng khem như ngày thường và uống đủ thuốc”, TS Sơn khuyến cáo.

Trong những ngày Tết, bên cạnh khẩu phần ăn nhiều đạm động vật thì việc sử dụng quá nhiều bánh mứt kẹo, nước ngọt có ga, rượu bia và các loại nước ngọt khác cũng làm tăng năng lượng khẩu phần và không tốt đối với những người mắc bệnh tim mạch, cao huyết áp và béo phì. Vì vậy, để không bị tăng cân trong dịp này, mọi người nên cân đối giữa nguồn chất béo động vật và thực vật. Tránh dùng các thực phẩm nhiều chất béo, nhiều cholesterol như: thịt mỡ, bơ, pho-mat, não, nội tạng động vật, các món xào rán...

“Không nên tiếc mà dùng lại dầu cũ bởi dầu nếu đun đi đun lại sẽ tăng sinh chất béo thể đồng phân, ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch, gây mỡ máu cao. Ngoài ra, nên nấu đủ vừa ăn mỗi bữa bởi thức ăn để tủ lạnh lâu khi đun đi đun lại bị chuyển hóa từ chất béo thông thường sang chất béo thể chuyển hóa vừa không thơm ngon vừa mất chất dinh dưỡng, ăn nhiều sẽ gây mỡ máu cao. Nếu hâm nóng bằng lò vi sóng, thức ăn sẽ bị biến tính do nhiệt, chất đạm sẽ trở thành thể liên kết, gây khó tiêu và khó hấp thu”, TS Sơn phân tích thêm.

Theo bác sĩ Sơn, nhiều người sai lầm khi cho rằng, ngày Tết đã ăn quá nhiều thì có thể bỏ một vài bữa, coi như ăn kiêng mà không biết rằng việc bỏ bữa sẽ khiến cơ thể mệt mỏi, hạ đường huyết, đau đầu thậm chí tăng cảm giác thèm ăn và ăn nhiều hơn vào bữa sau. Với người có bệnh về đường tiêu hóa, việc bỏ bữa có thể sẽ khiến các triệu chứng nặng thêm hoặc bệnh dễ tái phát. Hoặc nếu đã lỡ tăng cân trong dịp Tết thì cần nhanh chóng giảm khẩu phần (đảm bảo từ 1.400 - 1.600 Kcal/ngày). “Khi năng lượng nạp vào ít đi, cơ thể sẽ sử dụng chính năng lượng từ mỡ dư thừa tích trữ ở các tổ chức dưới da và trong tất cả các cấu trúc của cơ thể, khiến lượng mỡ sẽ mất dần, sẽ giúp giảm cân ổn định”, TS. BS Trương Hồng Sơn cho hay.

Lưu ý với người già có bệnh mạn tính

TS.BS Trương Hồng Sơn cho biết, bất cứ thời điểm nào trong năm, người cao tuổi vẫn cần chế độ ăn hợp lý, vì hệ tiêu hóa bắt đầu suy giảm, răng yếu, tuyến nước bọt tiết ít, khiến cảm giác ăn không ngon miệng. Vì vậy, cố gắng duy trì bữa ăn như ngày thường, cần đảm bảo cân đối đủ 4 nhóm dinh dưỡng như: Nhóm cung cấp chất bột đường: cơm, mỳ, bún phở, khoai củ… mỗi bữa chỉ nên ăn 1 - 2 lưng bát cơm. Không nên ăn quá nhiều chất ngọt hấp thu nhanh như: Bánh kẹo, nước ngọt có ga, quả chín quá ngọt vì dễ gây tăng đường máu dẫn đến bệnh đái tháo đường; Nhóm cung cấp chất đạm (protein): Thịt, cá, tôm, cua, trứng, sữa, đậu đỗ lạc vừng… Nên ưu tiên ăn nhiều đậu, đỗ, cá, tôm và ăn thịt ở mức vừa phải; Nhóm cung cấp chất béo: hạn chế ăn các loại thực phẩm giàu cholesterol, chú ý ăn tăng cường bổ sung các loại chất béo có lợi như axit béo omega 3; Nhóm cung cấp các vitamin và khoáng chất: Chủ yếu là rau xanh và hoa quả tươi.

TS.BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam - chuyên gia của Phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM.

“Người cao tuổi chỉ nên giảm tiêu thụ các loại chất béo “có hại” cho sức khỏe như bơ, mỡ động vật và các loại nội tạng động vật. Và nên bổ sung các loại chất béo có lợi cho sức khỏe như: các loại axit béo omega 3 (có nhiều trong các loại cá hồi, cá thu) và một số loại hạt như hạt óc chó, hạt lanh, dầu thực vật…”, TS.BS Trương Hồng Sơn.

Để có cái Tết đúng nghĩa và không bị tăng cân, mọi người nên cân đối giữa nguồn chất béo động vật và thực vật. Dù bận rộn vui chơi vẫn cần bảo đảm ăn uống đúng giờ; thực phẩm đa dạng. Nên hạn chế ăn những đồ nướng, rán, mỡ động vật mà phải biết cân bằng giữa chất béo, bột gạo và rau xanh… Chú ý uống >2 lít nước/ngày để đảm bảo sự hấp thu, chuyển hóa và cơ thể không mệt mỏi vì thiếu nước. Đối với người có các bệnh mạn tính cần tuân thủ chế độ dinh dưỡng theo tư vấn của bác sĩ điều trị. Nên duy trì tập luyện đều đặn 30 phút/ngày./.

Lưu Hường - Theo VOV News
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

Xem thêm