Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều không thể bỏ qua về Lao màng não ở trẻ em

Theo Ths.BS Nguyễn Thị Ngoạn - BV Phổi T.Ư, ở trẻ em, lao màng não thường gặp nhiều nhất ở trẻ dưới 5 tuổi, trẻ càng nhỏ thì càng dễ mắc. Lao màng não có tỷ lệ tử vong rất cao, chiếm tới 30%. 50% số sống sót để lại di chứng nặng nề về tâm thần, về vận động, thị giác.

Theo Ths.BS Nguyễn Thị Ngoạn - Trưởng khoa Nhi BV Phổi T.Ư, mỗi năm, Khoa Nhi BV Phổi T.Ư tiếp nhận và điều trị cho khoảng 30 em bị lao màng não, chiếm khoảng 10%/tổng số ca lao ở trẻ em vào điều trị tại khoa.

“Lao màng não có tỷ lệ tử vong rất cao, chiếm tới 30%; 50% số sống sót để lại di chứng nặng nề về tâm thần, về vận động, thị giác; còn lại khoảng 20% khỏi hoàn toàn do trẻ được chuẩn đoán phát hiện sớm bệnh”, BS Ngoạn cho biết.

Ở trẻ em, lao màng não thường gặp nhiều nhất ở trẻ dưới 5 tuổi, trẻ càng nhỏ thì càng dễ mắc. Lao màng não là biến chứng nặng và xảy ra sớm của lao sơ nhiễm. Khi trẻ có tiếp xúc với nguồn lây, hít phải vi khuẩn lao và gây sơ nhiễm tại phổi, nếu không được phát hiện và điều trị tốt từ giai đoạn này sẽ có thể biến chứng lao màng não. Ngoài ra, khi trẻ mắc lao kê ở phổi, vi khuẩn lao sẽ lan tràn theo đường máu đến lưu trú tại não gây tổn thương não, màng não và nhiều bộ phận khác trong cơ thể.

Biểu hiện bệnh không đặc trưng

 

Biểu hiện lao màng não giai đoạn đầu thường không đặc trưng, trẻ quấy khóc, ăn kém, mệt mỏi, sốt cao 39-400C, có thể sốt nhẹ nếu trẻ suy dinh dưỡng sau đó xuất hiện đau đầu (trẻ lớn), nôn, co giật, thóp căng (trẻ nhỏ).

“Đa số các bé vào đây đều có chẩn đoán ban đầu là viêm đường hô hấp trên, viêm họng, viêm phế quản phổi, viêm mũi họng... Hoặc có những em khởi đầu bị tiêu chảy được chẩn đoán là rối loạn hoặc tiêu chảy cấp đến khi xuất hiện triệu trứng điển hình như co giật mới nghĩ đến bệnh lý của não, màng não”, BS Ngoạn nói.

Ths.BS Nguyễn Thị Ngoạn thăm khám cho bệnh nhân nhi điều trị tích cực Lao màng não tại BV Phổi Trung ương

Khó chẩn đoán lao màng não

BS Ngoạn cho biết, chẩn đoán lao màng não ở trẻ em gặp nhiều khó khăn, bởi thiếu “tiêu chuẩn vàng” trong chẩn đoán. Ở lao trẻ em nói chung và lao màng não rất khó tìm thấy vi khuẩn lao gây bệnh, mà triệu chứng bệnh chỉ biểu hiện rõ khi trẻ ở giai đoạn nặng.

Trước đây, các bác sĩ tiến hành lấy dịch não tủy xét nghiệm nuôi cấy để tìm bằng chứng về vi khuẩn gây lao màng não, nhưng thời gian cấy cho kết quả chậm, từ 6-14 ngày, có khi lên đến 50 ngày, nhưng tỷ lệ cũng chỉ có khoảng 30% xét nghiệm tìm ra vi khuẩn dương tính.

Những năm gần đây, Chương trình chống lao Quốc gia đã quan tâm và ưu tiên nhiều hơn cho chương trình lao trẻ em. Ưu tiên sử dụng các phương pháp hiện đại như  phương pháp Gene -Xpert để chẩn đoán lao ở trẻ em nhằm tầm soát tăng tỷ lệ phát hiện, điều trị và hạn chế tử vong do lao. Đây là một kỹ thuật hiện đại, xác định vi khuẩn lao với độ nhạy rất cao, cho kết quả nhanh trong vòng 2h. Nhờ phương pháp này, bệnh nhân được phát hiện và điều trị lao sớm, hạn chế di chứng và tử vong (nếu có bệnh).

Phòng và điều trị lao màng não

Lao màng não nếu phát hiện và điều trị muộn di chứng sẽ rất nặng nề như thiểu năng trí tuệ, rối loạn tính tình, vô kinh, đái tháo nhạt, liệt nửa người, liệt tứ chi, động kinh, mù mắt, thiểu năng trí tuệ.

Về điều trị lao màng não, theo BS Ngoạn, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh, thời gian điều trị kéo dài 12 tháng hoặc hơn. Muốn điều trị bệnh có kết quả tốt thì cần chẩn đoán và điều trị bệnh ở giai đoạn sớm. Vì ở giai đoạn này tổn thương ở màng não và não nhẹ có thể phục hồi chức năng tốt sau quá trình điều trị.

Theo Bs Ngoạn, cách phòng bệnh tốt nhất là tiêm vắc xin phòng lao cho trẻ ngay trong tháng đầu tiên sau khi sinh; điều trị triệt để nguồn lây và phát hiện điều trị lao sơ nhiễm sớm.

Thanh Loan - Lam Phạm - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 26/02/2024

    Chế độ ăn uống dành cho phụ nữ sau tuổi 50

    Chế độ ăn uống của phụ nữ ngoài tuổi 50 cần đáp ứng được các tiêu chí như giúp kiểm soát cân nặng, cải thiện triệu chứng mãn kinh, bảo vệ não bộ và sức khỏe nói chung.

  • 26/02/2024

    6 tác dụng phụ cần lưu ý khi thực hiện chế độ ăn thuần chay

    Mọi chế độ ăn kiêng đều có ưu và nhược điểm, kể cả chế độ ăn thuần chay. Nếu bạn đang dự định chuyển sang một chế độ ăn uống lành mạnh như thế này, hãy chú ý đến 6 tác dụng phụ của chế độ ăn thuần chay dưới đây.

  • 26/02/2024

    Những cách để có giấc ngủ ngon hơn khi ở bệnh viện

    Giấc ngủ ngon là điều cần thiết cho sức khỏe và quá trình phục hồi. Tuy nhiên, ngủ ở bệnh viện lại khá khó khăn bởi nhiều yếu tố ngoài tầm kiểm soát. Vậy làm thế nào để cải thiện chất lượng giấc ngủ trong bối cảnh đó?

  • 26/02/2024

    Dấu hiệu trẻ thiếu vi chất dinh dưỡng và cách phòng tránh

    Trong độ tuổi đang phát triển, việc cung cấp đủ các chất dinh dưỡng cho trẻ có vai trò đặc biệt quan trọng. Nhiều trẻ thiếu vi chất dinh dưỡng do thói quen ăn uống không lành mạnh và chế độ ăn không hợp lý.

  • 26/02/2024

    Khi nào thì bạn cần lo lắng về khối u vú?

    Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn đọc một số thông tin về khối u vú lành tính, ung thư vú và cách phân biệt chúng.

  • 25/02/2024

    Cách giúp con bắt nhịp học tập ngay sau Tết

    Sau kỳ nghỉ Tết kéo dài với nhiều hoạt động vui chơi, đa số trẻ thường có tâm lý thích chơi và ngại đi học. Vì vậy, chuẩn bị tâm lý, giúp trẻ sẵn sàng đi học trở lại sau Tết là điều được rất nhiều bậc phụ huynh quan tâm.

  • 25/02/2024

    Điều gì xảy ra với cơ thể khi bạn uống hơn 3 cốc cà phê mỗi ngày?

    Cà phê là thức uống quen thuộc hàng ngày của nhiều người. Tuy nhiên, uống nhiều hơn 3 cốc cà phê mỗi ngày có tốt cho sức khỏe không?

  • 25/02/2024

    Bệnh Fabry là gì?

    Bệnh Fabry là một rối loạn di truyền khi đó, trong cơ thể sẽ không có đủ enzyme cần thiết để phân hủy lipid (chất béo), được gọi là globotriaosylceramide (Gb3) tồn tại trong các tế bào. Điều này dẫn đến sự tích tụ chất béo trong các tế bào khắp cơ thể, có thể gây ra một số triệu chứng và biến chứng khác nhau.

Xem thêm