Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về mất thị lực

Bài viết này sẽ xem xét đánh giác các loại mất thị lực khác nhau, nguyên nhân gây mất thị lực đột ngột hoặc dần dần cũng như các phương pháp điều trị

Mất thị lực là tình trạng tương đối phổ biến. Theo thống kê tại Việt Nam hiện có khoảng 2 triệu người mù và thị lực kém. 1/3 trong số đó là những người nghèo không có tiền điều trị mang lại ánh sáng. Trên 80% tỷ lệ người mù ở Việt Nam có thể phòng, chữa được. Có nhiều nguyên nhân có thể gây mất thị lực một phần hoặc toàn bộ như các yếu tố y tế, chấn thương, chứng đau nửa đầu và lão hóa. 

Các loại mất thị lực

Mất thị lực là thuật ngữ chỉ việc mất khả năng nhìn rõ. Có nhiều loại mất thị lực khác nhau và nguyên nhân gây ra tình trạng này có thể đến từ các bệnh hoặc vấn đề sức khỏe khác nhau gây ra, bao gồm:

  • mất thị lực trung tâm, hoặc khó nhìn thấy những thứ ở trung tâm của tầm nhìn
  • mất thị lực ngoại biên, bạn sẽ cảm thấy những thứ ở trung tâm sáng và rõ ràng hơn so với những hình ảnh xung quanh
  • quáng gà khi một người gặp khó khăn khi nhìn trong ánh sáng yếu
  • tầm nhìn mờ khi tầm nhìn của một người cảm thấy mất tập trung hoặc giống như nhìn qua bộ lọc

Một người cũng có thể thấy mình không thể nhìn thấy hình dạng hoặc chỉ có thể nhìn thấy bóng.

Nguyên nhân gây mất thị lực đột ngột

Mất thị lực đột ngột xảy ra trong khoảng thời gian vài giây hoặc vài phút đến vài ngày. Một số vấn đề sức khỏe có thể gây ra tình trạng này:

Chứng đau nửa đầu 

Nhiều người bị chứng đau nửa đầu trải qua các triệu chứng thị giác, được gọi là chứng đau nửa đầu. Khoảng 25–30% những người bị chứng đau nửa đầu có các triệu chứng Aura thị giác - loại triệu chứng gây nhiều rối loạn trong tầm nhìn. Triệu chứng này ở mỗi người sẽ khác nhau, một số nhìn thấy các đường ngoằn ngoèo, lấp lánh hoặc đốm. Trong khi một số người gặp tình trạng tầm nhìn đường hầm, mất thị lực hoàn toàn hoặc mất thị lực ở bên trái hoặc bên phải.

Những rối loạn thị giác này không phải lúc nào cũng kèm theo đau đầu. Các rối loạn thị giác thường kéo dài chưa đầy một giờ và trung bình khoảng 10 - 30 phút. Một số trường hợp rối loạn thị giác chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và có thể biến mất sau vài giây. Điều trị chứng đau nửa đầu bạn có thể sử dụng thuốc giảm đau, ở trong phòng tối, tránh ánh sáng quá chói và âm thanh lớn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những điều cần biết về lẹo ở mắt

Viêm giác mạc

Viêm giác mạc là tình trạng hay gặp ở những người đeo kính áp tròng hơn so với những người không đeo. Viêm giác mạc có thể do nhiễm trùng hoặc chấn thương mắt. Các triệu chứng viêm giác mạc, bao gồm: mờ mắt, đau, nhạy cảm với ánh sáng hoặc mất thị lực. Tình trạng viêm giác mạc là tạm thời và có thể được điều trị bằng thuốc dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.

Viêm kết mạc

Viêm kết mạc còn được gọi là đau mắt đỏ, viêm kết mạc có thể gây giảm thị lực. Viêm kết mạc là tình trạng nhiễm trùng có thể khiến mắt bị mờ, đỏ, đau hoặc khó nhìn. Viêm kết mạc là tình trạng viêm tạm thời và thường tự khỏi. Đối với viêm kết mạc do vi khuẩn bạn có thể tra thuốc nhỏ mắt kháng sinh, tuy nhiên bạn cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng

Mỏi mắt

Nếu nhìn chằm chằm vào màn hình quá lâu thì thị lực của bạn có thể bị ảnh hưởng và nhận thấy dấu hiệu như nhìn mờ. Tình trạng nhìn mờ thường là tạm thời và bạn có thể cải thiện tình trạng này bằng cách rời khỏi màn hình máy tính điện thoại, để mắt được nghỉ ngơi. Bạn có thể áp dụng quy tắc 20-20-20 để ngăn ngừa mỏi mắt. Quy tắc này có nghĩa là cứ 20 phút bạn lại rời mắt khỏi màn hình, nhìn vào một vật cách xa 20 feet (khoảng 6 m) trong 20 giây.

Trầy xước giác mạc (trợt giác mạc)

Tổn thương mắt cũng có thể gây mất thị lực đột ngột. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của chấn thương, mà bạn có thể mất thị lực tạm thời hoặc vĩnh viễn và việc điều trị các tổn thương ở mắt có thể khác nhau tùy từng trường hợp. Tốt nhất là bạn nên đi khám bác sĩ nhãn khoa để được đánh giá mức độ nghiêm trọng của chấn thương mắt.

Đọc thêm bài viết: Bổ sung vitamin nào tốt nhất cho đôi mắt?

Nguyên nhân gây mất thị lực dần dần

Mất thị lực không phải lúc nào cũng xảy ra đột ngột. Đôi khi tình trạng này có thể xảy ra trong một thời gian dài.

Thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi tác

Thoái hóa điểm vàng do tuổi tác là một bệnh về mắt có thể ảnh hưởng đến thị lực trung tâm của bạn. Thoái hóa điểm vàng do tuổi tác là nguyên nhân hàng đầu gây giảm thị lực ở những người từ 50 tuổi trở lên. Tình trạng giảm thị lực có thể diễn ra dần dần hoặc khá nhanh. Đối với nhiều người, họ bắt đầu nhìn thấy một vùng mờ gần trung tâm tầm sau đó vùng này có thể mở rộng kích thước theo thời gian.

Bệnh tăng nhãn áp

Bệnh tăng nhãn áp là một nhóm bệnh làm tổn thương dây thần kinh thị giác, nằm ở phía sau mắt. Các triệu chứng của bệnh tăng nhãn áp có thể xảy ra dần dần khiến bạn không biết mình mắc bệnh cho đến khi đi khám mắt. Bệnh tăng nhãn áp có thể xảy ra ở một hoặc cả hai mắt. Nếu không điều trị, bệnh tăng nhãn áp có thể ảnh hưởng đến tầm nhìn ngoại vi và gây mù lòa.

Bệnh tăng nhãn áp được điều trị bằng một số phương pháp như dùng thuốc (thường là thuốc nhỏ mắt), điều trị bằng laser và phẫu thuật. Điều trị không thể khôi phục lại những tổn thương mắt đã bị ảnh hưởng.

Bệnh võng mạc tiểu đường

Bệnh võng mạc tiểu đường là tình trạng giảm thị lực và mù lòa ở những người mắc bệnh tiểu đường. Bệnh gây ảnh hưởng đến các mạch máu ở võng mạc - lớp mô nhạy cảm với ánh sáng ở phía sau mắt. Bất kỳ ai mắc bệnh tiểu đường cũng có thể mắc bệnh võng mạc tiểu đường. Vì vậy, người bệnh tiểu đường phải đi khám mắt thường xuyên để phát hiện bệnh sớm là rất quan trọng.

Không phải lúc nào bạn cũng nhận ra được các triệu chứng của bệnh trong giai đoạn đầu. Điều trị bệnh võng mạc tiểu đường có thể dùng thuốc, điều trị bằng laser hoặc phẫu thuật. 90% trường hợp mù lòa liên quan đến bệnh tiểu đường có thể phòng ngừa được. Nếu không được điều trị, bệnh võng mạc tiểu đường có thể gây mù hoàn toàn và vĩnh viễn.

Khi nào bạn nên đi khám bác sĩ?

Nhiều loại suy giảm thị lực có thể ngăn ngừa được nếu được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời. Nếu bạn nhận thấy mình đang bị mất thị lực, bạn nên đặt lịch hẹn với bác sĩ nhãn khoa để được kiểm tra. Đôi khi tình trạng suy giảm thị lực này không quá đáng ngại nhưng tốt nhất là nên đi khám để loại trừ các nguy cơ có thể xảy ra.

Nếu các triệu chứng mất thị lực đi kèm với bất kỳ triệu chứng nào sau đây thì bạn nên vào viện ngay lập tức:

  • đau đầu dữ dội
  • khó nói
  • yếu liệt mặt đột ngột một bên
  • mất kiểm soát cơ ở một bên cơ thể
  • đau mắt dữ dội

Đây có thể là dấu hiệu của đột quỵ hoặc một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng khác.

Chẩn đoán

Nếu bạn bị mất thị lực đột ngột, bạn cần được cấp cứu càng sớm càng tốt. Để chẩn đoán mất thị lực, bác sĩ có thể tiến hành kiểm tra mắt, chiếu đèn vào mắt hoặc yêu cầu đọc các chữ cái trên biểu đồ để đo thị lực. Bên cạnh đó, bác sĩ có thể khám thần kinh để kiểm tra chức năng của mắt và não.

Đối phó với mất thị lực

Đôi khi tình trạng mất thị lực sẽ khó đối phó khắc phục, đặc biệt nếu tình trạng mất thị lực là vĩnh viễn.

Các cách để đối phó với mất thị lực một phần hoặc toàn bộ có thể bao gồm:

  • sắp xếp lại nhà cửa để đi lại dễ dàng hơn
  • nộp đơn xin trợ cấp An Sinh Xã Hội
  • tìm đến các liệu pháp trị liệu
  • tham gia nhóm hỗ trợ
  • học chữ nổi
  • sử dụng chó dẫn đường

Phòng ngừa

Không phải lúc nào cũng có thể ngăn ngừa mất thị lực, mặc dù mọi người có thể thực hiện các bước để chăm sóc sức khỏe của mắt. Mọi người có thể rèn luyện sức khỏe mắt tốt bằng cách thực hiện các bước sau:

  • Cho mắt nghỉ ngơi. Hãy ngừng nhìn chằm chằm vào màn hình cứ sau 20 phút để nhìn vào thứ gì đó cách xa khoảng 20 feet (6m) trong 20 giây.
  • Đeo kính bảo hộ. Đeo kính bảo hộ khi thực hiện một số hoạt động nhất định như chơi một số môn thể thao, xây dựng hoặc sửa chữa nhà cửa.
  • Đeo kính râm. Chọn kính râm bảo vệ mắt khỏi 99–100% cả bức xạ UVA và UVB.
  • Khám mắt thường xuyên, phát hiện những nguy cơ mắc các bệnh về mắt, ăn uống điều độ và bỏ thuốc lá cũng có thể giúp bảo vệ mắt.

Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM cung cấp các dịch vụ tư vấn, thăm khám dinh dưỡng cho trẻ  em và người lớn với cam kết hỗ trợ nâng cao sức khỏe, tăng cường sức đề kháng và cải thiện các tình trạng như còi xương, suy dinh dưỡng, thừa cân,… Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0935 18 3939 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.

Bác sĩ Nguyễn Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Medical News Today
Bình luận
Tin mới
  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

  • 15/10/2026

    Ngũ cốc nguyên hạt và sức khỏe tim mạch: Nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?

    Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.

  • 15/10/2026

    6 loại thực phẩm chức năng phổ biến gây hại cho gan

    Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.

  • 14/10/2026

    5 loại thực phẩm bổ sung có thể cải thiện hiệu suất tập luyện

    Một số thực phẩm chức năng có thể cải thiện sức bền hoặc hiệu suất thể thao. Tuy nhiên, một số loại thực phẩm chức năng có thể hứa hẹn kết quả quá mức hoặc đi kèm với rủi ro.

  • 14/10/2026

    U dây thần kinh thính giác

    U dây thần kinh thính giác là một loại u thần kinh ngoại biên hiếm gặp, u này thường lành tính nhưng có thể gây ra mất thính lực, ù tai và các vấn đề về thăng bằng. Cùng tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng của bệnh u dây thần kinh thính giác qua bài viết sau đây!

Xem thêm