Nhận diện dấu hiệu của ung thư trên cơ thể bạn
Theo bác sĩ Đỗ Triều Hưng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Tâm Trí Sài Gòn, đa phần người Việt Nam chưa chú trọng tầm soát ung thư định kỳ nên phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn, tỷ lệ tử vong cao.
Nhận diện dấu hiệu của ung thư trên cơ thể bạn
Hàng năm Việt Nam có khoảng 115.000 người chết vì ung thư, tức 315 người tử vong mỗi ngày. Số trường hợp mắc mới cũng tăng nhanh từ 68.000 người năm 2000 lên 126.000 ca năm 2010, dự kiến vượt qua con số 190.000 vào năm 2020.
Để đẩy lùi ung thư và giảm tỷ lệ tử vong, bác sĩ Hưng cho rằng bên cạnh việc rèn luyện lối sống lành mạnh, cần hướng dẫn cộng đồng và cả nhân viên y tế cách nhận biết những dấu hiệu bất thường của cơ thể là dấu chỉ sớm của ung thư.
Đặc điểm chung của ung thư là những bất thường kéo dài trong cơ thể. Chẳng hạn, táo bón hay tiêu chảy vài tuần, có máu theo phân, thường là dấu hiệu ung thư đại trực tràng. Triệu chứng tiểu khó, buốt hay kèm theo ra máu, cảnh báo bạn bị ung thư bàng quang. Vết loét không lành ở mặt, da, núm vú, bộ phận sinh dục, hậu môn, kết mạc mắt hoặc thay đổi tính chất nốt ruồi có thể là chỉ dấu ung thư da. Xuất huyết âm đạo bất thường sau giao hợp cảnh báo ung thư cổ tử cung. Khối u ở vú và hạch nách là dấu hiệu ung thư vú. Nếu bạn có khối u ở bụng, ăn không tiêu, đầy bụng, cần kiểm tra bởi đây là triệu chứng ung thư dạ dày. Tình trạng nuốt nghẹn tăng dần thường gặp ở bệnh nhân ung thư thực quản. Khi nuốt khó, vướng, đau, có thể là ung thư hạ hầu. Khàn tiếng kéo dài báo hiệu ung thư thanh quản. Đau ngực, ho dai dẳng, ho ra máu cảnh báo ung thư phổi.
"Phát hiện sớm ung thư" là một thuật ngữ chuyên ngành dành cho cộng đồng, tuy dễ hiểu nhưng không đơn giản khi áp dụng. Theo bác sĩ Hưng, để nâng cao hiệu quả phát hiện sớm ung thư cần phải thực hiện song song hai việc là giáo dục để chẩn đoán sớm và tầm soát.
Tầm soát là sử dụng những kiểm tra hay xét nghiệm đơn giản trên người khỏe mạnh nhằm phát hiện bệnh lý khi chưa có biểu hiện ra bên ngoài. Bác sĩ khuyến cáo người thuộc nhóm nguy cơ cao nên chú trọng tầm soát định kỳ. Ví dụ phụ nữ từ tuổi trung niên nên siêu âm vú hay chụp nhũ ảnh để tầm soát ung thư vú, phết mỏng cổ tử cung (pap’s mear) để tầm soát ung thư cổ tử cung. Phụ nữ và đàn ông lớn tuổi nên nội soi đại tràng để tầm soát ung thư đại trực tràng...
Gần đây có thêm một số xét nghiệm định lượng các chỉ dấu ung thư như định lượng PSA, free PSA để tầm soát ung thư tiền liệt tuyến ở đàn ông trên 45 tuổi. Định lượng CA15-3 giúp tầm soát ung thư vú, CA125 phát hiện ung thư buồng trứng, CA19-9 kiểm tra ung thư dạ dày, CA72-4 ung thư tụy, NSE và Cypra-21 tìm ung thư phổi…
Thông thường ung thư di căn rất khó trị, tỷ lệ tử vong cao và tốn kém nhiều. Nếu được phát hiện sớm, ở giai đoạn chưa di căn, nhiều loại bệnh ung thư có thể điều trị tốt và ít tốn kém. Với những tiến bộ y học ngày nay, khả năng chữa khỏi một số loại ung thư đã trở thành hiện thực.
Để xác định khả năng sống của một bệnh nhân ung thư, các bác sĩ thường dùng chỉ số "tỷ lệ sống thêm 5 năm". Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, thời lượng sống thêm trên 5 năm đã đủ đánh giá mức độ thành công gần như 100% của một phác đồ điều trị ung thư.
-
Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập
Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.
-
FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
-
Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
-
Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
-
Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
-
7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.
-
Ngũ cốc nguyên hạt và sức khỏe tim mạch: Nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?
Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.
-
6 loại thực phẩm chức năng phổ biến gây hại cho gan
Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.
