Người mắc HIV có thể tiêm vaccine COVID-19 không?

Vaccine COVID-19 có an toàn cho những người nhiễm HIV không?

Nhiều nghiên cứu vaccine COVID-19 đã bao gồm một số lượng nhỏ những người nhiễm HIV trong các thử nghiệm của họ. Mặc dù dữ liệu hạn chế, thông tin hiện có cho thấy các loại vaccine COVID-19 được WHO khuyến nghị hiện tại (AstraZeneca/Oxford, Johnson và Johnson, Moderna, Pfizer/BionTech, Sinopharm và Sinovac) là an toàn cho những người nhiễm HIV. Các sản phẩm vaccine hiện có không phải là vaccine sống, chúng bao gồm vật liệu di truyền từ SARS-CoV-2 không thể tái tạo. Do đó, những vaccine này được cho là an toàn với những người bị suy giảm miễn dịch. Ngoài ra, không có tương tác dược lý nào được báo cáo giữa vaccine COVID-19 và thuốc kháng virus mà những người nhiễm HIV đang sử dụng để duy trì sức khỏe.

Vaccine COVID-19 có bảo vệ người nhiễm HIV không?

Về mặt lý thuyết, những người nhiễm HIV có số lượng tế bào CD4 thấp có thể có phản ứng miễn dịch kém hơn với vaccine. Tuy nhiên, trên thực tế điều này chưa được ghi nhận cho tất cả các loại vaccine và không có bằng chứng đầy đủ về việc đáp ứng miễn dịch kém với vaccine COVID-19 ở những người nhiễm HIV có CD4 thấp. WHO vẫn đang cập nhật các thông tin đầy đủ hơn. Điều quan trọng là cần tuyên truyền vận động để không ai bị bỏ lại phía sau với việc tiêm chủng COVID-19 kể cả nhóm đối tượng dễ bị tổn thương, có nguy cơ nhiễm HIV, bị hạn chế tiếp cận với các dịch vụ y tế. Cũng cần vận động để đưa những người sống chung với HIV, kể cả những người mắc bệnh tiến triển nặng hơn, vào các thử nghiệm vaccine COVID-19 để cung cấp thông tin nhằm xác nhận tính hiệu quả.

Những người nhiễm HIV có nên tiêm vaccine sớm khi triển khai?

WHO khuyến nghị các quốc gia nên tham khảo lộ trình SAGE của WHO về việc ưu tiên sử dụng vaccine COVID-19 trong bối cảnh nguồn cung hạn chế, những người có bệnh đi kèm và tăng nguy cơ mắc COVID-19 như dương tính với HIV. Các quốc gia cần lập kế hoạch để mọi người được tiêm vaccine theo thứ tự ưu tiên dựa trên độ tuổi, sức khỏe, nghề nghiệp và các yếu tố khác của họ, chẳng hạn như những người sống trong nhà chăm sóc hoặc nhà dân, hoặc các môi trường đóng cửa như nhà tù.

Một số quốc gia đang ưu tiên tiêm vaccine cho tất cả những người nhiễm HIV hoặc những người bị suy giảm miễn dịch (được chỉ định bởi số lượng tế bào CD4 <200/mm3). Một cuộc thăm dò không chính thức của hơn 100 quốc gia từ tất cả các khu vực cho thấy ít nhất 40 quốc gia có chính sách tiêm chủng ưu tiên tiêm chủng cho những người nhiễm HIV. Các chính sách này được hỗ trợ bởi các bằng chứng người HIV với bất kỳ số lượng CD4 nào có nguy cơ tăng mức độ nặng và  tử vong do COVID-19.

Một báo cáo mới của WHO xác nhận rằng nhiễm HIV là một yếu tố nguy cơ đáng kể đối với cả biểu hiện COVID-19 nặng/nguy kịch khi nhập viện và tử vong. Gần một phần tư (23,1%) tổng số người nhiễm HIV nhập viện với COVID-19 đã tử vong. Những bệnh lý tiềm ẩn như tiểu đường và tăng huyết áp thường gặp ở những người có HIV. Ở những người đàn ông có HIV trên 65 tuổi, bệnh tiểu đường và tăng huyết áp có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc bệnh COVID-19 nghiêm trọng hơn và gây tử vong.

Vì vậy, tất cả những người nhiễm HIV cần được ưu tiên tiêm chủng sớm. Và những người nhiễm HIV có các bệnh đồng mắc (như bệnh phổi mãn tính, đái tháo đường, tăng huyết áp, béo phì, bệnh thận, bệnh gan, bệnh Parkinson, bệnh đa xơ cứng, bệnh thần kinh vận động) cần được ưu tiên tiêm phòng sớm. Những người sống chung với HIV không nên bị loại khỏi kế hoạch tiếp cận vaccine COVID-19 bất kể tình trạng miễn dịch của họ như thế nào và các quốc gia nên đưa những người sống chung với HIV vào nhóm ưu tiên tiêm chủng COVID-19 tùy theo bối cảnh dịch tễ học của họ.

WHO và thế giới có thể làm gì để hỗ trợ những người nhiễm HIV sống một cuộc sống khỏe mạnh?

Trong khi WHO đang làm việc với các quốc gia để đảm bảo tiếp cận công bằng và bình đẳng đối với vaccine COVID-19 bao gồm:

• Hỗ trợ những người nhiễm HIV tiếp tục điều trị bằng thuốc kháng virus (ART) và các dịch vụ thích ứng để làm cho việc này dễ dàng và hiệu quả hơn trong quá trình phản ứng với COVID-19.
• Ưu tiên tiếp tục cung cấp các dịch vụ dự phòng và xét nghiệm HIV có liên quan đến điều trị ARV.
• Đảm bảo những người bắt đầu điều trị ARV có thể tiếp tục điều trị để giảm thiểu các rủi ro và biến chứng về sức khỏe trong thời gian điều trị COVID-19, bao gồm cả việc duy trì ức chế tải lượng virus. Đây phải được xếp vào nhóm dịch vụ thiết yếu, cùng với dự phòng, chẩn đoán và điều trị các bệnh đồng mắc, đồng nhiễm.
• Giám sát tất cả những người nhiễm HIV và SARS-CoV-2, đặc biệt là những người nhiễm HIV giai đoạn nặng hoặc có bệnh đồng mắc.

Mặc dù có thể có sự gia tăng nguy cơ phát triển bệnh nặng do COVID-19 ở những người sống chung với HIV, nhưng việc đảm bảo rằng mọi người được tiếp cận với ART hiệu quả và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe khác mà họ cần sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ này.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Người nhiễm HIV cần tiêm những loại Vacxin nào?