Ngoài tật đầu nhỏ, Zika còn gây ra nhiều tổn thương não

Tiếp tục về những dị tật bẩm sinh xoay quanh virus Zika, sự chú ý vẫn đang được tập trung vào tật đầu nhỏ.

Tuy nhiên, một báo cáo mới đây đã chỉ ra rằng những trẻ có kích thước đầu bình thường, được sinh ra do mẹ bị nhiễm virus Zika, vẫn có những tổn thương não.

Hơn 600 trẻ nghi ngờ hoặc đã được xác định là nhiễm virus Zika ở Brazil tham gia vào nghiên cứu này có kích thước vòng đầu bình thường, theo một báo cáo được đăng trên tạp chí Lancet, số ra ngày 29/6 vừa rồi.

“Vì vậy, chúng ta mới chỉ tập trung vào một mình tật đầu nhỏ là quá hạn hẹp.”, theo tác giả nghiên cứu Cesar Victora, Đại học Liên bang Pelotas, ở Brazil, cho biết trong một thông cáo báo chí.

“Tuy nhiên, chúng tôi tin rằng những báo cáo về các tổn thương não không phải tật đầu nhỏ là rất hiếm vì những trẻ sơ sinh vị nhiễm virus ở giai đoạn cuối của thai kì có thể không được báo cáo nếu chúng có kích thước đầu bình thường.”, Victora nói.

Ở một số phụ nữ có dấu hiệu phát ban ở những tháng cuối thai kì có thể sinh ra những em bé có tổn thương não, mặc dù chúng vẫn có kích thước đầu bình thường.

Các cộng sự của Victora cũng cho biết rằng hộp sọ của thai nhi thường không tăng thêm kích thước sau tuần thứ 30 của thai kì, vì thế nên trẻ sơ sinh có thể có các tổn thương não mà không có dấu hiệu đầu nhỏ.

“Phát hiện của chúng tôi cho thấy rằng trong số những thai nhi bị ảnh hưởng bởi virus Zika, một số sẽ có bất thường của não và tật đầu nhỏ, một số khác sẽ có những bất thường với kích thước đầu bình thường, và số còn lại sẽ không bị ảnh hưởng”, Victora nói.

Chuyên gia người Brazil, Jorg Heukelbach của Đại học Ceara, và Tiến sĩ Guilherme Loureiro Werneck của Đại học Rio de Janeiro, đã viết một bài bình luận trên tạp chí về những phát hiện mới. Họ giải thích rằng một xét nghiệm để xác định tình trạng nhiễm virus Zika là vô cùng cần thiết.

“Sự phát triển của xét nghiệm máu chính xác này cần được kết hợp chặt chẽ với chẩn đoán trước sinh, và nó là một hướng nghiên cứu ưu tiên”, hai chuyên gia giải thích.

Một nghiên cứu thứ hai, được công bố cùng ngày trong The Lancet, đưa ra các trường hợp đó bà mẹ nhiễm Zika không gây ra dị tật bẩm sinh.

Các nhà nghiên cứu ở Brazil cho biết họ đã phát hiện virus Zika trong khám nghiệm mô não của một em bé bị tật đầu nhỏ đã qua đời hai tháng sau khi sinh, cũng như trong các mô não của hai em bé bị ảnh hưởng khác đã chết ngay sau khi sinh ra. Bằng chứng tương tự cũng được tìm thấy trong các mô nhau thai từ hai bào thai bị sảy ở 11 và 13 tuần của thai kỳ.

Ở Mỹ Latinh, hàng nghìn em bé đã được sinh ra với tật đầu nhỏ. Không một quốc gia đã bị ảnh hưởng nặng nề hơn so với Brazil. Theo thông cáo báo chí, có hơn 7.000 trường hợp dị tật đầu nhỏ đã được báo cáo ở quốc gia này.

Trong khi đó, việc tìm kiếm một loại vaccin hiệu quả để phòng chống Zika vẫn đang được tiến hành. Các nhà nghiên cứu cũng đã công bố các nghiên cứu liên quan đến hiệu quả của 2 loại vaccin chống Zika trên chuột.

Điều này là bước quan trọng để đi đến những thử nghiệm quan trọng trên khỉ và người và mang lại cho chúng ta tự tin bước đấu về việc phát triển một loại vaccin chống Zika cho người là khả thi, nhà nghiên cứu Nelson Michael nói.

Những nghiên cứu khác về vaccin cũng đang được tiến hành song song. Theo dự kiến, các thử nghiệm lâm sàng trên người sẽ được bắt đầu vào cuối năm 2016.

Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ báo cáo 265 trường hợp phụ nữ mang thai đã bị nhiễm Zika, mà thường liên quan đến các triệu chứng tương đối nhẹ. Tuy nhiên, nó có thể gây dị tật bẩm sinh nghiêm trọng ở trẻ sơ sinh bao gồm tật đầu nhỏ.

Zika thường được truyền qua vết cắn của muỗi Aedes aegypti. Nhưng sự lây nhiễm của virus thông qua quan hệ tình dục là phổ biến hơn so với suy nghĩ trước đây, các quan chức của Tổ chức Y tế Thế giới đã nói.

Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đang sống trong khu vực Zika hoạt động nên tự bảo vệ mình khỏi muỗi bằng cách mặc áo sơ mi dài tay và quần dài, sử dụng thuốc đuổi muỗi khi ra ngoài, và ở trong nhà càng nhiều càng tốt.