Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

"Ngộ độc thực phẩm - Mối lo ngại không thể bỏ qua vào mùa hè

Ngộ độc thực phẩm rất phổ biến, có thể xảy ra ở bất kì ai và bất kì lứa tuổi nào, đặc biệt gia tăng vào mùa hè. Nguyên nhân do đâu và làm thế nào để phòng tránh ngộ độc thực phẩm, bài viết dưới đây sẽ giúp bạn trả lời những câu hỏi này.

Tại sao ngộ độc thực phẩm hay xảy ra vào mùa hè?

Vào mùa này, thời tiết nóng ẩm chính là điều kiện lý tưởng để các vi khuẩn gây bệnh phát triển và tấn công mạnh mẽ hơn bình thường. Việc lựa chọn thực phẩm, cách sơ chế, chế biến, bảo quản thực phẩm không đúng cách, hoặc thậm chí là sử dụng nguồn nước không hợp vệ sinh cũng đều tạo điều kiện cho mầm bệnh phát triển, gia tăng nguy cơ bị ngộ độc thực phẩm.

Tiêu thụ các loại thực phẩm chế biến sẵn, các món ăn đường phố không đảm bảo vệ sinh cũng tiềm ẩn nhiều khả năng bị ngộ độc thực phẩm.

Ẩm thực đường phố: Có nên ăn món vỉa hè hay không?

Triệu chứng khi bị ngộ độc thực phẩm

Triệu chứng của ngộ độc thực phẩm có thể xuất hiện sau vài phút hoặc vài giờ, hoặc cũng có thể là từ 1-2 ngày sau khi ăn loại thực phẩm đó. Người bị ngộ độc sẽ cảm thấy buồn nôn, nôn nao, đau bụng khi bị ngộ độc. Đi ngoài phân lỏng nhiều lần trong ngày (trên 4 lần/ngày), đau bụng quặn từng cơn, mất nước và rối loạn điện giải gây mệt mỏi.  Một số trường hợp có thể bị sốt nhẹ.

Tùy theo nguyên nhân gây ngộ độc mà các triệu chứng gặp phải có thể khác nhau:

  • Ngộ độc do vi sinh vật: đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, mất nước (khát nước, khô môi), dấu hiệu nhiễm trùng (sốt, vã mồ hôi liên tục).
  • Ngộ độc do thực phẩm nhiễm hóa chất: ngoài các triệu chứng xảy ra ở hệ tiêu hóa thì người bị ngộ độc có thể bị đau đầu, chóng mặt, nhịp tim nhanh, trụy mạch…
  • Ngộ độc do thực phẩm chứa độc tố tự nhiên: một số thực phẩm chứa độc tố như sắn, măng, cá nóc, cóc… Các loại thực phẩm này nếu không được chế biến đúng cách sẽ làm xuất hiện các triệu chứng bất thường.

Đọc thêm tại bài viết: Những dấu hiệu ngộ độc thực phẩm mỗi chúng ta cần biết

Nên làm gì khi bị ngộ độc thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như rối loạn thần kinh, rối loạn tim mạch, phân có dính máu và chất nhầy, đau bụng dữ dội hơn, đau cổ, đau họng, đau ngực, và suy giảm sức đề kháng.

Để không gặp phải các biến chứng nguy hiểm sau này, khi nhận thấy các dấu hiệu của ngộ độc thực phẩm, cần thực hiện một số biện pháp sau:

  • Nên nôn hết thức ăn ra khỏi dạ dày để tránh các độc tố tiếp tục ngấm và hấp thu vào cơ thể. Nếu người bị nhiễm độc chưa cảm thấy buồn nôn thì cần phải tìm cách để kích thích gây nôn như dùng ngón trỏ (đã rửa sạch) đưa vào họng hoặc uống nước muối loãng, ấm để nôn hết thức ăn gây độc ra ngoài. Tránh để bị sặc hoặc ngạt thở khi kích thích nôn, riêng với trẻ em thì cần cẩn thận để không bị xước cổ họng. Giữ lại loại thực phẩm nghi ngờ là nguyên nhân gây ngộ độc hoặc mẫu thức ăn người bệnh vừa nôn để tìm ra nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp.
  • Nôn và tiêu chảy nhiều lần trong ngày gây mất nước, rối loạn điện giải. Điều quan trọng nhất lúc này là cần bù đủ lượng nước và điện giải cho cơ thể. Lưu ý, đối với dung dịch oresol thì cần đọc kĩ hướng dẫn sử dụng, liều pha trước khi dùng.
  • Nếu thấy các triệu chứng của bệnh không thuyên giảm hoặc xuất hiện các bất thường khác thì cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.

Nguyên tắc phòng tránh ngộ độc thực phẩm

Phòng ngừa ngộ độc thực phẩm là một kỹ năng mà mọi người cần nắm vững. Một số nguyên tắc quan trọng giúp mọi người tránh bị ngộ độc thực phẩm:

  • Đảm bảo nguyên tắc ăn chín, uống sôi, hạn chế ăn đồ sống hoặc tái. Không ăn thức ăn ôi thiu, đã hết hạn sử dụng.
  • Lựa chọn thực phẩm an toàn, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
  • Tách biệt đồ sống với đồ chín, sử dụng các vật dụng chế biến thức ăn chín và thức ăn sống riêng, nếu dùng chung phải rửa sạch sau mỗi lần chế biến thức ăn sống.
  • Đậy kín thức ăn, thức ăn cần được che đậy cẩn thận để tránh bụi, ruồi muỗi.
  • Đun lại thức ăn thừa ở nhiệt độ hơn 70 độ C trước khi ăn.
  • Bảo quản thức ăn trong tủ lạnh, không nên để quá 2 giờ ở nhiệt độ thường.
  • Rửa tay bằng xà phòng trước khi tiếp xúc với thực phẩm, trong và sau khi chế biến món ăn, sau khi đi vệ sinh.
  • Vệ sinh bếp, vệ sinh các dụng cụ làm bếp sạch sẽ.

Ngộ độc thực phẩm nếu không được điều trị sẽ vô cùng nguy hiểm, tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể phòng tránh bằng nhiều biện pháp. Hãy tuân thủ các nguyên tắc phòng tránh ngộ độc để luôn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe của cả gia đình.

Mừng Tết thiếu nhi, Phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM gửi tới cha mẹ chương trình VIAM Kids's Day - Dinh dưỡng đong đầy với vô số phần quà ý nghĩa và giúp trẻ phát triển khả năng tư duy, sáng tạo. Cùng VIAM clinic tìm hiểu chi tiết về chương trình Tại đây

Hồ Mai Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 01/08/2026

    Cách uống nước chanh buổi sáng giúp giảm cân

    Nước chanh ấm buổi sáng là một phần trong thói quen chăm sóc sức khỏe của nhiều người. Tuy nhiên, nên sử dụng thức uống này như thế nào để vừa bảo vệ hệ tiêu hóa vừa hỗ trợ quá trình giảm cân hiệu quả?

  • 01/08/2026

    Tắm nắng bằng dầu dừa liệu có thực sự an toàn?

    Dầu dừa từ lâu đã được ca ngợi như một "thần dược" tự nhiên với nhiều lợi ích cho sức khỏe, từ việc cải thiện chức năng não bộ đến hỗ trợ giảm cân. Đặc biệt trong làm đẹp, dầu dừa là thành phần quen thuộc trong các sản phẩm chăm sóc da.

  • 31/07/2026

    Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước để chống chọi với nắng nóng mùa hè?

    Những đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện dày đặc và gay gắt hơn, khiến nhu cầu bù nước của cơ thể tăng lên đáng kể. Không ít người vẫn đợi đến khi khát mới uống nước, trong khi đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

  • 31/07/2026

    Biện pháp phòng tránh sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng

    Mùa hè năm nay ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục, làm tăng mạnh nguy cơ đột quỵ, tai biến và suy kiệt do mất nước - đặc biệt ở người già và người có bệnh nền. Trước tình hình này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

  • 30/07/2026

    Có nên ngâm trứng vào nước lạnh sau khi luộc?

    Ngâm trứng vào nước lạnh ngay sau khi luộc là thói quen của nhiều người giúp vỏ trứng dễ bóc hơn. Tuy nhiên lại có một số thông tin cho rằng ngâm nước như vậy trứng dễ bị nhiễm khuẩn. Thực hư thế nào?

  • 30/07/2026

    Bệnh ghẻ ở trẻ em

    Bệnh ghẻ (scabies) là một trong những bệnh da liễu thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trong môi trường đông đúc, vệ sinh chưa đảm bảo như nhà trẻ, trường học hoặc khu dân cư có điều kiện sinh hoạt hạn chế. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm trên toàn cầu ghi nhận từ 200–300 triệu ca mắc ghẻ, một con số cho thấy mức độ phổ biến đáng báo động.

  • 29/07/2026

    Loại đồ uống làm tăng nguy cơ ung thư hơn cả đồ ăn ngọt

    Nhiều chuyên gia khẳng định đồ uống này là mối lo ngại lớn làm tăng nguy cơ ung thư, đồng thời gợi ý những món ngọt thay thế lành mạnh.

  • 29/07/2026

    Uống trà đá có thể thay thế nước lọc không?

    Trà đá (trà pha để nguội rồi thêm đá) là thức uống giải khát quen thuộc. Nhiều người cho rằng uống trà đá cũng giống như uống nước lọc vì đều giúp bổ sung nước cho cơ thể. Quan niệm này có hoàn toàn đúng không?

Xem thêm