Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nghe, nhìn và các giác quan ở trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh có vẻ chỉ biết ăn, ngủ và đi vệ sinh. Nhưng nếu bạn chú ý đến cách con phản ứng với những thứ như ánh sáng, tiếng ồn và những va chạm nhẹ, bạn có thể thấy các giác quan đang liên tục hoạt động và phát triển.

Nghe, nhìn và các giác quan ở trẻ sơ sinh

Con tôi có thể nhìn thấy những gì?

Con bạn nhìn thấy mọi vật rõ nhất trong khoảng 20 đến 30 cm. Đây là khoảng cách hoàn hảo để đôi mắt trẻ nhìn mẹ hoặc bố (trẻ rất thích làm điều này). Với khoảng cách xa hơn, một bé sơ sinh chỉ thấy hình mờ vì trẻ chỉ có tầm nhìn gần. Khi sinh ra, thị lực của một trẻ sơ sinh ở khoảng 20/200 đến 20/400.

Mắt của trẻ sơ sinh rất nhạy cảm với ánh sáng, nên có khả năng mở mắt trong ánh sáng yếu. Đừng lo nếu mắt của con bạn dường như bị lác hay nhìn nhầm hướng. Điều này là bình thường cho đến khi tầm nhìn của con được cải thiện và các cơ mắt thuần thục.

Hãy đưa cho con nhiều thứ hấp dẫn để con nhìn. Ngoài khuôn mặt người thì màu sắc sặc sỡ, mô hình tương phản và chuyển động là những thứ trẻ thích nhìn nhất. Một bức tranh đen trắng hay đồ chơi sẽ làm con bạn thích thú lâu hơn những đồ vật hay bức tranh có quá nhiều màu sắc giống nhau.

Khi ở trạng thái tĩnh, con bạn có khả năng theo dõi những chuyển động chậm trên khuôn mặt bạn hay của một vật.

Con tôi có thể nghe thấy gì?

Trẻ sơ sinh đã có thể nghe thấy âm thanh từ khi trong bụng mẹ. Nhịp tim của mẹ, tiếng kêu hệ tiêu hóa của mẹ, thậm chí cả tiếng nói của người mẹ cũng như những người thân là một phần trong thế giới của bé trước khi chào đời.

Khi con được sinh ra, những âm thanh bên ngoài thế giới trở nên to và rõ ràng hơn. Trẻ có thể bị giật mình bởi tiếng sủa bất ngờ của chú chó ở bên hay cảm thấy êm dịu bởi âm thanh của máy sấy quần áo hoặc tiếng vo vo của máy hút bụi.

Để ý xem con đáp trả âm thanh của bạn thế nào. Giọng nói của con người, đặc biệt của bố và mẹ là thứ “âm nhạc” mà trẻ yêu thích. Con của bạn cũng biết rằng bạn là nguồn thức ăn, hơi ấm và sự âu yếm. Nếu con khóc khi đang nằm nôi, hãy xem tiếng nói của bạn làm con yên lặng nhanh đến mức nào. Hãy xem sự gần gũi mà con bạn nghe được khi bạn nói hay hát bằng thanh âm yêu thương.

Hầu hết trẻ sơ sinh đều được kiểm tra thính giác trước khi xuất viện. Nếu con bạn không được kiểm tra thì một lần kiểm tra thính giác là rất quan trọng trong tháng đầu tiên của cuộc đời. Hầu hết trẻ sinh ra bị khiếm thính sẽ được chẩn đoán qua kiểm tra thính giác.

Con tôi có thể nếm hay ngửi được không?

Trẻ sơ sinh có thể nếm, ngửi và thích vị ngọt hơn là vị đắng. Ví dụ, trẻ sơ sinh sẽ chọn một bình nước vị ngọt để hút nhưng sẽ quay đi hay khóc nếu phải nếm gì đó đắng hay chua. Tương tự, trẻ sơ sinh sẽ hướng về mùi hương chúng thích và quay đi khi gặp mùi kinh khủng.

Mặc dù vị ngọt được yêu thích hơn, sở thích này sẽ tiếp tục phát triển cho đến năm đầu của cuộc đời. Thực tế, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng chế độ ăn của người mẹ ảnh hưởng đến hương vị của sữa mẹ. Những hương vị đầu tiên này có thể giúp định hình hương vị yêu thích sau này. Ví dụ, một người mẹ ăn thức ăn có vị cay khi đang cho con bú có khả năng có một đứa con lớn lên và yêu thích thức ăn cay.

Trong thời kì này, sữa mẹ hoặc sữa công thức sẽ đáp ứng đầy đủ cho con bạn.

Tại sao tiếp xúc quan trọng?

Tiếp xúc rất quan trọng với một trẻ sơ sinh. Với mỗi lần chạm, con bạn sẽ tìm hiểu về cuộc sống và môi trường xung quanh.

Khi ở trong bụng mẹ, con bạn được giữ ấm và được bảo vệ, nhưng sau khi sinh chúng phải đối mặt với cảm giác lạnh lần đầu tiên, chà xát vào chiếc cũi cứng hay cảm nhận được viền cứng của đường may phía trong quần áo. Hãy chắc chắn con bạn cảm nhận được một thế giới mềm mại bằng cách cho con mặc quần áo, chăn mềm mại, những nụ hôn dịu dàng, cái ôm thoải mái và sự chăm sóc đầy yêu thương.

Tôi có nên lo lắng?

Nếu bạn muốn bảo đảm rằng các giác quan của con hoạt động bình thường, bạn có thể thực hiện một vài bài kiểm tra khoa học cho mình.

Khi trẻ ở trạng thái tĩnh mà không có bất kì yếu tố gây sao nhãng nào, con bạn có nhìn vào bạn hay đồ chơi không? Nếu mắt của con bạn bị lác đi không phải trong thời gian ngắn, hãy hỏi ý kiến bác sỹ. Cũng nên nói với bác sĩ nếu mắt của con xuất hiện sự mờ đục hay màng hoặc nếu bạn để ý thấy chuyển động không bình thường của mắt.

Hầu hết trẻ sơ sinh sẽ giật mình bởi một tiếng động to ngay bên cạnh. Cách khác để đảm bảo con bạn nghe tốt: con bạn có bình tĩnh lại khi nghe giọng của bạn? Con bạn có quay về hướng có tiếng ồn? Con có phản ứng với khúc hát ru nhẹ nhàng hay những loại âm nhạc khác?

Cho dù con bạn vượt qua kiểm tra thính giác, hãy báo với bác sĩ nếu bạn nghi ngại về khả năng nghe của con. Vấn đề tiềm ẩn được phát hiện càng sớm, sẽ càng được điều trị tốt hơn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Hăm tã ở trẻ nhỏ

CTV Thu Hiền - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Kidshealth
Bình luận
Tin mới
  • 20/02/2026

    Nên ăn trứng luộc, trứng chần hay trứng ốp la để kiểm soát calo và giữ trọn dinh dưỡng?

    Cách chế biến trứng ảnh hưởng đến tổng lượng calo nạp vào và khả năng hấp thụ dưỡng chất của cơ thể. Vậy trứng luộc, trứng chần hay trứng ốp la tốt hơn cho sức khỏe?

  • 19/02/2026

    6 dấu hiệu nghi ngờ mắc u xơ tử cung

    U xơ tử cung có thể gây nhiều biến chứng, vì vậy chị em không nên chủ quan với những dấu hiệu nghi ngờ. Cần đi khám chuyên khoa sớm để được chẩn đoán chính xác và điều trị can thiệp kịp thời.

  • 19/02/2026

    Phục hồi làn da sau những buổi trang điểm tiệc tùng

    Năm mới thường đi kèm với tiệc tùng và gặp gỡ, thức khuya, dùng đồ uống có cồn và trang điểm liên tục. Những thay đổi này có thể khiến da bị khô, xỉn màu, nổi mụn, bít tắc lỗ chân lông và lão hóa sớm. Để phục hồi làn da căng mọng, rạng rỡ sau những dịp này, việc xây dựng một quy trình chăm sóc da khoa học và chuyên sâu là điều vô cùng cần thiết. Bài viết này sẽ cung cấp các phương pháp phục hồi da hiệu quả, giúp làn da của bạn luôn khỏe mạnh và tươi trẻ.

  • 18/02/2026

    Bật mí những cách cải thiện miễn dịch đơn giản ngay tại nhà

    Trong những năm gần đây, nhiều người Việt có xu hướng sử dụng các loại thực phẩm và đồ uống có nguồn gốc tự nhiên nhằm hỗ trợ sức khỏe và tăng cường sức đề kháng, như mật ong chanh sả, trà gừng, chanh muối, hoặc các loại trà thảo mộc túi lọc và đồ uống thảo mộc đóng chai.

  • 18/02/2026

    9 tác hại khi lười tập thể dục

    Không tập thể dục hay tập không đủ có thể gây ra nhiều tác dụng phụ cho cơ thể, bao gồm tăng cân, giảm mức năng lượng và tăng nguy cơ mắc các bệnh lý mạn tính...

  • 18/02/2026

    Tác hại âm thầm của nước ngọt đối với trẻ em trong kỳ nghỉ dài

    Trong những kỳ nghỉ dài ngày, đặc biệt là dịp Tết Nguyên Đán, các gia đình thường có tâm lý chiều chuộng con trẻ bằng những món bánh kẹo và nước ngọt có ga đầy hấp dẫn để tăng thêm không khí vui tươi, sum vầy. Những thức uống rực rỡ sắc màu với vị ngọt đậm đà này dễ dàng mang lại cảm giác phấn khích tức thì, khiến trẻ nhỏ đặc biệt yêu thích và coi đó như một phần không thể thiếu của sự hưởng thụ.

  • 18/02/2026

    Vệ sinh mũi họng đúng cách vào những ngày độ ẩm cao

    Vào những ngày trời nồm, độ ẩm không khí vọt lên trên 95%, vi khuẩn và nấm mốc bắt đầu sinh sôi khắp nơi. Vì mũi và họng trực tiếp hít thở bầu không khí vào cơ thể, nên đây cũng là nơi dễ bị virus tấn công, dẫn đến viêm mũi dị ứng hay viêm xoang. Viện Y học ứng dụng Việt Nam khuyến nghị cách đơn giản nhất để bảo vệ cả nhà chính là chủ động vệ sinh mũi họng hằng ngày. Việc này giúp làm sạch đường thở và tạo ra một "lớp màng bảo vệ" vững chắc trước các mầm bệnh bên ngoài.

  • 17/02/2026

    Bước sang tuổi 40: 10 điều bạn nên làm mỗi ngày để bảo vệ trái tim

    Sau tuổi 40, nguy cơ đau tim tăng do thay đổi sinh lý, lối sống và áp lực cuộc sống. Tuy nhiên, chỉ với những điều chỉnh nhỏ mỗi ngày, bạn hoàn toàn có thể bảo vệ trái tim, kiểm soát huyết áp, cholesterol và duy trì sức khỏe tim mạch lâu dài.

Xem thêm