Mức huyết áp lý tưởng cho người lớn tuổi là bao nhiêu?

Bệnh tăng huyết áp rất phổ biến, nhưng nhiều người thậm chí không biết mình mắc bệnh, bởi vì huyết áp cao không có triệu chứng hoặc dấu hiệu cảnh báo. Khi huyết áp cao đi kèm với mức cholesterol và đường huyết bất thường, dễ kèm tổn thương động mạch, thận và tim. Huyết áp là áp lực của dòng máu tác động lên thành mạch khi lưu thông trong cơ thể. Chỉ số này phụ thuộc vào lực co bóp của tim, thể tích máu, độ đàn hồi của mạch máu và nhiều yếu tố khác như hormone, lượng muối, lượng dịch trong cơ thể và mức độ căng thẳng.

Các hướng dẫn hiện nay từ nhiều tổ chức tim mạch uy tín khuyến nghị người trưởng thành nên duy trì huyết áp dưới 130/80 mmHg. Tuy nhiên, một số chuyên gia từng lo ngại rằng mục tiêu này có thể quá thấp đối với người lớn tuổi, do họ dễ gặp tác dụng phụ của thuốc hạ huyết áp như chóng mặt hoặc té ngã.

Dù vậy, các nghiên cứu gần đây cho thấy việc kiểm soát huyết áp chặt chẽ ở người trên 60 tuổi không những an toàn mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe hơn so với các chiến lược điều trị ít tích cực.

Một nghiên cứu tổng quan công bố năm 2025 đã phân tích dữ liệu từ bốn thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, so sánh hai chiến lược kiểm soát huyết áp tâm thu: một nhóm đặt mục tiêu dưới 130 mmHg và nhóm còn lại duy trì mục tiêu cao hơn, thường trong khoảng 130–150 mmHg.

Các thử nghiệm này thực hiện trên 3.600 người từ 75 tuổi trở lên. Kết quả cho thấy nhóm kiểm soát huyết áp tích cực giảm 39% nguy cơ gặp các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim. Đồng thời, nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch cũng giảm 45% so với nhóm điều trị ít tích cực hơn.

Đáng chú ý, tỷ lệ các tác dụng không mong muốn như té ngã, gãy xương, tụt huyết áp nghiêm trọng hoặc suy giảm nhận thức không khác biệt giữa hai nhóm. Khi mở rộng phân tích ở những người từ 70 tuổi trở lên, các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận kết quả tương tự.

Đọc thêm tại bài viết: 12 cách giúp hạ huyết áp tự nhiên

Quan điểm lịch sử về huyết áp ở người cao tuổi

Tăng huyết áp phổ biến hơn khi tuổi tác tăng lên. Trước đây, tình trạng này từng được gọi là "tăng huyết áp vô căn" ở người lớn tuổi, vì nhiều người cho rằng huyết áp cao là cần thiết để đảm bảo máu được bơm lên não.

Theo thời gian, các mạch máu dần trở nên cứng hơn và kém đàn hồi hơn. Do đó, máu cần áp lực lớn hơn để lưu thông hiệu quả. Chính vì vậy, trước đây một số bác sĩ cho rằng huyết áp tâm thu ở người trên 65 tuổi có thể chấp nhận ở mức khoảng 150 mmHg.

Tuy nhiên, quan điểm này đang dần thay đổi. Các bằng chứng khoa học ngày càng cho thấy huyết áp tâm thu tăng cao ở người lớn tuổi là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến đột quỵ và nhồi máu cơ tim. Những nghiên cứu mới cho thấy nhiều người cao tuổi có thể hưởng lợi từ việc đưa huyết áp tâm thu xuống dưới 130 mmHg dưới sự theo dõi của nhân viên y tế. Để đạt được mục tiêu này, người bệnh thường cần kết hợp giữa thay đổi lối sống và sử dụng thuốc, đôi khi phải dùng nhiều hơn một loại thuốc.

Đặt mục tiêu huyết áp thấp hơn

Nhiều người cho rằng chỉ cần một loại thuốc là đủ để đưa huyết áp về mức mục tiêu. Tuy nhiên, trên thực tế điều này không phải lúc nào cũng khả thi.

Ví dụ, một người có huyết áp tâm thu khoảng 150 mmHg thường cần ít nhất hai loại thuốc để đạt mục tiêu điều trị. Một loại thuốc đơn lẻ thường chỉ giúp giảm trung bình khoảng 5–10 mmHg.

Đọc thêm tại bài viết: Bạn đã hiểu về các chỉ số huyết áp?

Trong nhiều trường hợp, sử dụng liều thấp của hai loại thuốc khác nhau hiệu quả hơn so với tăng liều tối đa của một loại thuốc duy nhất. Nguyên nhân là do tăng huyết áp có thể xuất phát từ nhiều cơ chế khác nhau trong cơ thể, vì vậy việc phối hợp thuốc tác động lên nhiều cơ chế thường mang lại hiệu quả kiểm soát huyết áp tốt hơn.

Ngoài ra, phương pháp phối hợp thuốc thường giúp giảm nguy cơ tác dụng phụ so với việc sử dụng liều cao của một thuốc đơn lẻ. Hiện nay cũng có nhiều loại thuốc phối hợp được bào chế dưới dạng một viên duy nhất, giúp người bệnh sử dụng thuận tiện hơn.

Với nhiều nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp hiện có, bác sĩ thường có thể lựa chọn được phác đồ phù hợp, an toàn và hiệu quả cho từng người bệnh, đồng thời hạn chế tối đa các tác dụng không mong muốn.