Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Mối liên quan giữa viêm gan C và tiểu đường

Bệnh tiểu đường đang có xu hướng tăng lên. Theo số liệu của Tổ chức y tế thế giới (WHO) năm 2014, số người bị tiểu đường trên toàn cầu là 422 triệu và đang tăng nhanh, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Tại Việt Nam, theo điều tra năm 2001, tỷ lệ người mắc bệnh ĐTĐ tại khu vực nội thành của 4 thành phố lớn là 4%, đến năm 2008 tỷ lệ chung toàn quốc là 5,7% và đến nay đã hơn 6%.

Các thói quen sống tốt cho sức khỏe có thể giúp bạn dự phòng được bệnh tiểu đường typ 2. Nhưng, thói quen sống không phải là nguyên nhân duy nhất góp phần làm bệnh tiểu đường typ 2 phát triển.

Virus viêm gan C (HCV) cũng thường đi kèm với việc phát triển bệnh tiểu đường. Và một số người bị bệnh tiểu đường cũng sẽ thường bị viêm gan mãn tính.

Cách thông thường nhất khiến một người bị nhiễm virus viêm gan C là thông qua việc tiếp xúc với máu bị nhiễm virus. Việc này có thể xảy ra do:

  • Tiêm thuốc bằng kim tiêm đã từng dùng bởi người nhiễm bệnh
  • Dùng chung các đồ dùng cá nhân, ví dụ như dao cạo râu của người nhiễm bệnh
  • Xăm mình hoặc xỏ khuyên bằng kim tiêm có dính máu bị nhiễm virus.

Hiện chưa có vaccine để dự phòng hoặc điều trị viêm gan C. Do vậy, việc biết được các yếu tố nguy cơ cũng như ảnh hưởng của bệnh viêm gan C là vô cùng quan trọng.

Viêm gan C là gì?

Viêm gan là một loại bệnh do virus gây ra, khiến gan bị sưng phù, còn gọi là bị viêm. Dạng viêm gan phổ biến nhất bao gồm viêm gan A, viêm gan B và viêm gan C. Viêm gan C được coi là dạng viêm gan nguy hiểm nhất trong số 3 dạng viêm gan nói trên bởi hiện vẫn chưa có vaccine dự phòng.

Viêm gan C sẽ khiến gan không thể thực hiện được các chức năng cơ bản của gan, bao gồm:

  • Tiêu hóa thức ăn
  • Dự trữ chất dinh dưỡng và năng lượng
  • Dự phòng nhiễm trùng
  • Loại bỏ các chất hóa học ra khỏi dòng máu.
     

Mối liên quan giữa viêm gan C và bệnh tiểu đường

Vì bệnh viêm gan có thể ảnh hưởng đến rất nhiều chức năng gan, nên đây là căn bệnh có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe. Viêm gan C có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh, bao gồm cả tiểu đường.

Bạn có thể sẽ bị tiểu đường nếu các tế bào trong cơ thể gặp khó khăn khi hấp thu đường (glucose). Glucose là một nguồn cung cấp năng lượng cho rất nhiều cơ quan và cơ bắp trong cơ thể.

Viêm gan C có thể làm tăng tình trạng kháng insulin của cơ thể - đây chính là yếu tố nguy cơ chính của bệnh tiểu đường typ 2. Các phương pháp trị liệu với bệnh viêm gan C cũng có thể dẫn đến bệnh tiểu đường typ 2. Các vấn đề xảy ra với hệ miễn dịch tự động thường xuất hiện trong bệnh viêm gan C cũng có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường typ 1.

Sức khỏe gan và bệnh tiểu đường

Viêm gan C có liên quan đến bệnh tiểu đường và ngược lại, bệnh tiểu đường cũng có liên quan tới viêm gan C. Bạn thậm chí cũng có thể mắc viêm gan C nếu bạn bị mắc bệnh tiểu đường từ trước đó. Hoặc bạn cũng có thể phát triển bệnh tiểu đường như một hậu quả của việc mắc viêm gan mãn tính từ trước.

Bị tiểu đường từ trước

Nếu bạn bị tiểu đường, bạn cũng có thể sẽ bị viêm gan C. Nguyên nhân của vấn đề này hiện vẫn chưa rõ, nhưng có thể là do gan sẽ dự trữ nhiều chất béo hơn hoặc do gan bị viêm. Bị tiểu đường cũng làm giảm khả năng chống lại các bệnh nhiễm trùng của gan, trong đó có bệnh viêm gan C.

Viêm gan mạn tính

Rất nhiều dạng nhiễm virus viêm gan C khởi đầu bằng những bệnh ngắn hạn. Khi không được điều trị, những căn bệnh ngắn hạn này sẽ không biến mất và diễn biến kéo dài hơn. Tình trạng này được gọi là viêm gan mãn tính. Viêm gan mãn tính thậm chí sẽ khiến gan còn khó thực hiện các chức năng của mình hơn. Tình trạng này, cùng với các yếu tố khác, ví dụ như tình trạng kháng insulin tăng lên, có thể sẽ dẫn đến bệnh tiểu đường.

Insulin và các phương pháp điều trị viêm gan C

Nếu bị bệnh tiểu đường, thì việc sử dụng insulin đúng như chỉ định của bác sỹ là vô cùng quan trọng. Nếu bạn bị viêm gan C, việc điều trị có thể sẽ rất khó khăn. Gan của bạn sẽ trở nên kháng insulin hơn khi bị nhiễm virus viêm gan C, do vậy, bạn có thể sẽ cần phải sử dụng insulin nhiều hơn để giữ lượng đường huyết luôn ổn định. Trị liệu bằng insulin cũng làm tăng nguy cơ ung thư gan và giảm khả năng chống lại bệnh nhiễm trùng tại gan.

Nguy cơ lâu dài

Bị cả bệnh tiểu đường và viêm gan C có thể gây ra nhiều biến chứng khác. Nguy cơ lớn nhất là các bệnh gan nặng, còn gọi là xơ gan.

Xơ gan cũng có thể làm tăng nguy cơ kháng insulin của gan, và do vậy, khiến việc kiểm soát bệnh tiểu đường trở nên khó khăn hơn. Các dạng bệnh gan nghiêm trọng hơn có thể sẽ dẫn đến suy gan và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng. Cấy ghép gan thường sẽ cần thiết để điều trị xơ gan, nhưng ảnh hưởng lâu dài của tình trạng xơ gan lên bệnh tiểu đường hiện vẫn chưa được nghiên cứu rõ.

Kiểm soát cả 2 tình trạng bệnh.

Mối liên quan giữa bệnh viêm gan C và bệnh tiểu đường là chưa chắc chắn. Nếu bạn bị viêm gan C thì chưa chắc bạn đã bị tiểu đường và ngược lại, bị tiểu đường không có nghĩa là bạn sẽ bị viêm gan C. Tuy nhiên, vẫn có những nguy cơ khiến bạn phát triển một trong hai bệnh nếu đã mắc phải bệnh còn lại. Do vậy, nếu bạn bị mắc một trong 2 tình trạng bệnh này, việc đi xét nghiệm bệnh còn lại là vô cùng quan trọng.

Mọi người bị tiểu đường nên được kiểm tra xét nghiệm viêm gan C. Bác sỹ có thể sẽ yêu cầu bạn tiến hành xét nghiệm kháng thể trong máu để đo lường nguy cơ nhiễm viêm gan C của bạn.

Nếu bạn mắc viêm gan C, bạn nên tiếp tục xét nghiệm máu định kỳ để được đo lường lượng glucose trong máu. Thường xuyên kiểm soát lượng glucose là cánh tốt nhất để dự phòng các biến chứng liên quan đến cả 2 tình trạng này.

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

  • 13/11/2026

    Cách phòng ngừa "nước ăn chân" và ghẻ lở mùa mưa lũ

    Mùa mưa lũ không chỉ mang đến thiệt hại về tài sản và môi trường sống mà còn tạo ra môi trường lý tưởng cho nhiều loại bệnh da liễu phát triển mạnh. Nước ngập bẩn chứa hỗn hợp vi khuẩn, vi nấm, ký sinh trùng và hóa chất trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.

  • 12/11/2026

    Hội chứng dị ứng miệng (OAS) khi ăn trái cây sống

    Nhiều người thường cảm thấy ngứa rát môi, sưng nhẹ lưỡi hoặc ngứa cổ họng ngay khi cắn một miếng táo, đào, dưa hấu hay dưa chuột sống. Đây không phải là ngộ độc thực phẩm mà là biểu hiện của Hội chứng dị ứng miệng (OAS) - một phản ứng chéo kỳ lạ giữa phấn hoa và thực phẩm.

  • 12/11/2026

    Những điều cần biết về bệnh lao

    Bệnh lao (hay còn gọi là tuberculosis) là một bệnh truyền nhiễm do vi trùng lao gây nên. Nếu vi trùng lao thâm nhập vào một cơ quan nào đó trong cơ thể, chúng sẽ sinh sôi và khi cơ thể không thể chống lại, nó sẽ trở thành bệnh lao.

  • 11/11/2026

    Chiều dài cổ tử cung: Tại sao yếu tố này lại quan trọng trong thai kỳ?

    Trong thai kỳ, cổ tử cung có thể bị ngắn lại quá sớm. Tình trạng này làm tăng nguy cơ chuyển dạ sớm và sinh non. Chuyển dạ sinh non thường xảy ra trong khoảng thời gian từ tuần thứ 20 đến tuần thứ 37 của thai kỳ. Sinh non càng sớm thì nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của em bé càng cao.

Xem thêm