Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Mẹ mắc bệnh béo phì và tiểu đường dễ sinh con tự kỷ

Theo một nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ, những bà mẹ bị mắc chứng béo phì trong thời gian mang thai có nguy cơ sinh con tự kỷ cao gấp 2 lần số với những phụ nữ có số cân nặng thấp hơn.

Ngoài ra theo một báo cáo trên tạp chí Pediatrics, nếu phụ nữ vừa bị béo phì vừa bị tiểu đường trong thai kỳ thì nguy cơ sinh ra những đứa trẻ bị tự kỷ còn cao gấp 4 lần.

Theo tác giả chính của nghiên cứu tiến sỹ Xiaobin Wang, một chuyên gia về sức khỏe cộng đồng và nghiên cứu về nhi khoa tại bệnh viện đại học Johns Hopkins ở Baltimore (Mỹ), “xét về nguy cơ tuyệt đối so với những căn bệnh thông thường mà trẻ em hay mắc phải như béo phì hay hen phế quản thì tỷ lệ trẻ mắc hội chứng rối loạn phổ tự kỷ (autism spectrum disorder – ASD) ở Mỹ khá thấp. Tuy nhiên, tác động của căn bệnh này đối với bản thân trẻ, đối với gia đình và xã hội là vô cùng to lớn.”

Theo trung tâm phòng chống và kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ, cứ 68 trẻ thì có 1 trẻ bị mắc rối loạn phổ tự kỷ bao gồm chứng tự kỷ, hội chứng Asperger và các rối loạn phát triển lan tỏa khác.

Nói một cách khác, có khoảng 1.5% trẻ em ở Mỹ mắc căn bệnh này. Nghiên cứu cho thấy rằng nguy cơ tăng tới gần 3% trong nhóm trẻ được sinh ra bởi những phụ nữ mắc chứng béo phì hay tiểu đường, và tăng lên 5% đến 6% khi người mẹ bị kết hợp cả hai bệnh trên.

Để tìm hiểu mối liên quan giữa bệnh tự kỷ và sức khỏe sinh sản của người mẹ, Wang và cộng sự đã tiến hành phân tích trên 2,734 cặp mẹ - con tại trung tâm y tế Boston từ năm 1998 đến năm 2014.

Phần lớn trẻ em (64%) không bị mắc chứng ASD hay bất cứ rối loạn phát triển nào, tuy nhiên có 102 trẻ được chẩn đoán mắc hội chứng ASD.

So với những trẻ phát triển bình thường, trẻ mắc hội chứng ASD thường có xu hướng là nam, bị sinh non và nhẹ cân khi sinh. Mẹ của những trẻ này cũng thường  nhiều tuổi hơn, bị béo phì và được chẩn đoán mắc tiểu đường trước hoặc trong quá trình mang thai.

Bản thân bệnh béo phì khi mang thai làm tăng nguy cơ sinh con mắc chứng tự kỷ cao tới 92%, trong khi những phụ nữ bị chẩn đoán mắc tiểu đường trước khi mang thai có nguy cơ cao gấp 3 lần.

Khi người mẹ vừa bị tiểu đường vừa bị béo phì, nguy cơ sinh con bị tự kỷ so với những phụ nữ không mắc cả hai bệnh trên tăng gấp khoảng 4 lần nếu người đó được chẩn đoán mắc tiểu đường trong thai kỳ và gần gấp 5 lần nếu bị tiểu đường trước khi mang thai.

Theo Elinor Sullivan, một chuyên gia về sinh học và thần kinh học tại đại học Porland ở Oregon (Mỹ), mặc dù cơ chế chính xác của mối liên hệ này vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng nhưng có khả năng là sự gia tăng quá trình viêm, dinh dưỡng và mức nồng độ hormone có liên quan tới bệnh tiểu đường và béo phì là những nguyên nhân làm tăng nguy cơ sinh con bị tự kỷ.

Ông nói rằng: “Những yếu tố này tác động đến sự phát triển của não bộ. Nguy cơ đứa trẻ sinh ra bị tự kỷ sẽ tăng lên đáng kể nếu người mẹ bị béo phì và mắc bệnh tiểu đường do mức nồng độ của các tác nhân gây viêm và chất dinh dưỡng mà đứa trẻ tiếp xúc khi còn trong bụng mẹ cũng tăng lên theo.”

Một hạn chế của nghiên cứu này đó là một số trẻ mắc chứng ASD có thể đã bị phân loại sai hoặc chỉ được chẩn đoán một cách dự kiến. Ngoài ra, sai số do lựa chọn mẫu nghiên cứu cũng đưa thêm một số trẻ chỉ bị trì hoãn phát triển thêm vào nghiên cứu.

Khám phá này rất quan trọng bởi hơn 1/3 số phụ nữ mang thai hiện nay đang bị mắc bệnh béo phì, và cứ 10 phụ nữ thì có 1 người bị tiểu đường, và theo ước tính có từ 2% -10% bà mẹ bị mắc tiểu đường trong thai kỳ. Thường thì các bệnh này sẽ bị mắc trước khi người phụ nữ mang thai.

Theo Renee, một chuyên gia sức khỏe cộng đồng tại Viện nghiên cứu Karolina ở Solna (Thụy Điển)người không tham gia vào nghiên cứu này, “lời khuyên tốt nhất cho phụ nữ đó là duy trì một mức cân nặng hợp lý và kiểm soát tốt bệnh tiểu đường trước khi quyết định mang thai để tốt cho bản thân họ cũng như những đứa con tương lai. Nguy cơ cho sức khỏe của bà mẹ và đứa trẻ bao gồm các biến chứng nghiêm trọng trong thai kỳ, việc sinh mổ và thậm chí nguy cơ thai chết lưu thường gia tăng đáng kể nếu người mẹ bị béo phì và không kiểm soát tốt bệnh tiểu đường.”

Bình luận
Tin mới
  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

Xem thêm