Liệu pháp miễn dịch ung thư - Phần 1

Liệu pháp miễn dịch là một phương pháp điều trị ung thư giúp làm tăng khả năng chiến đấu với các tế bào ung thư của chính hệ miễn dịch của cơ thể. Hệ miễn dịch giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây viêm nhiễm cũng như các loại bệnh khác, bao gồm các tế bào bạch cầu, cơ quan và các mô của hệ bạch huyết.

Liệu pháp miễn dịch là một dạng liệu pháp sinh học, sử dụng những chất được tạo ra từ vật sống để điều trị ung thư.

Các loại liệu pháp miễn dịch

Có một vài liệu pháp miễn dịch được sử dụng để điều trị ung thư. Liệu pháp điều trị này có thể giúp hệ miễn dịch tấn công trực tiếp các tế bào ung thư hoặc kích thích hệ miễn dịch theo một cách khác.

Những liệu pháp miễn dịch giúp các tế bào miễn dịch tấn công trực tiếp các tế bào ung thư bao gồm:

• Liệu pháp ức chế kiểm soát miễn dịch (Checkpoint inhibitors): Là liệu pháp giúp hệ miễn dịch phản ứng lại mạnh mẽ hơn với tế bào ung thư. Cơ chế hoạt động của liệu pháp chính là giải phóng các “chốt” đang giữ không cho các tế bào T (một loại tế bào bạch cầu và là một phần của hệ miễn dịch) tiêu diệt các tế bào ung thư. Liệu pháp này không nhắm trực tiếp vào các tế bào ung thư mà can thiệp vào khả năng tránh né các đợt tấn công từ hệ miễn dịch của các tế bào ung thư.
• Liệu pháp tế bào chuyển giao nuôi (Adoptive cell transfer – ACT): Liệu pháp này nhắm đến tăng cường khả năng tấn công tự nhiên của tế bào T chống lại các tế bào ung thư. Trong liệu pháp này, các tế bào T sẽ được lấy ra từ khối u và nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Các tế bào T này chính là các tế bào có hoạt động chống lại khối u đó mạnh nhất. Quá trình nuôi cấy tế bào T trong phòng thí nghiệm có thể từ 2-8 tuần. Trong thời gian này, người bệnh có thể sẽ được điều trị với hóa trị hoặc xạ trị. Sau đó, các tế bào T được nuôi cấy sẽ được truyền lại vào cơ thể bệnh nhân qua đường truyền tĩnh mạch. Liệu pháp tế bào CAR-T chính là một dạng ACT.
• Sử dụng các kháng thể đơn dòng (Monoclonal antibody): Hay còn được gọi là kháng thể trị liệu. Chúng là các protein của hệ miễn dịch được tạo ra trong phòng thí nghiệm. Những kháng thể này được thiết kế để gắn với một mục tiêu nhất định trên các tế bào ung thư. Một vài loại kháng thể đơn dòng có chức năng đánh dấu các tế bào ung thư để chúng bị phát hiện và tiêu diệt bởi hệ miễn dịch. Loại kháng thể này được coi là một dạng liệu pháp miễn dịch. Các loại kháng thể đơn dòng khác được sử dụng trong điều trị không gây ra phản ứng miễn dịch. Những kháng thể đó được xếp vào dạng liệu pháp điều trị đích thay vì liệu pháp miễn dịch.
• Các loại vắc xin điều trị: Các loại vắc xin điều trị hoạt động chống lại ung thư bằng cách tăng cường phản ứng của hệ miễn dịch với các tế bào ung thư. Vắc xin điều trị cũng không giống với các loại vắc xin giúp phòng ngừa bệnh dịch.

Những liệu pháp miễn dịch giúp tăng cường phản ứng của hệ miễn dịch chống lại ung thư gồm có:

• Cytokines: Cytokine là những protein được tạo ra bởi các tế bào trong cơ thể. Chúng đóng vai trò quan trọng trong phản ứng miễn dịch bình thường của cơ thể cũng như trong khả năng phản ứng với ung thư. 2 loại cytokine chính được sử dụng trong điều trị ung thư là các interferon và interleukin.
• BCG (Bacillus Calmette-Guérin): Là liệu pháp miễn dịch sử dụng để điều trị ung thư bàng quang. Nó là một thể đã bị làm suy yếu của vi khuẩn gây bệnh lao. Khi được đưa trực tiếp vào bàng quang thông qua một đường ống, BCG gây ra một phản ứng miễn dịch chống lại các tế bào ung thư. Liệu pháp này hiện cũng đang được nghiên cứu trên các loại ung thư khác.

Liệu pháp miễn dịch chống lại ung thư như thế nào?

Một trong những lí do mà các tế bào ung thư có thể phát triển mạnh mẽ là do chúng có khả năng “tàng hình” khỏi sự kiểm soát của hệ miễn dịch. Do đó, một vài liệu pháp miễn dịch có khả năng đánh dấu các tế bào ung thư, giúp hệ miễn dịch có thể phát hiện chúng một cách dễ dàng và tiêu diệt iệu quả hơn. Các liệu pháp miễn dịch khác lại có khả năng tăng cường hoạt động của hệ miễn dịch.

Đón đọc phần tiếp theo tại website của Viện Y học ứng dụng Việt Nam: Vienyhocungdung.vn