Liệt Bell có hồi phục được không?

Liệt Bell có hồi phục được không?

Các dấu hiệu đột quỵ bao gồm: một bên miệng bị méo, không thể nhắm mắt hoàn toàn ở cùng bên và khi cười sẽ trông giống như cười nhếch mép. Khi các triệu chứng này xuất hiện, người bệnh cần được trợ giúp y tế càng sớm càng tốt bởi vì nếu chậm trễ thì bạn sẽ bỏ lỡ cơ hội vàng điều trị cơn đột quỵ.

Tuy nhiên, nếu bạn bị lệch mặt thì cũng không nên quá lo lắng. Lệch mặt cũng có thể là do hội chứng liệt Bell (Bell’s palsy), ít nghiêm trọng hơn đột quỵ rất nhiều.

Hội chứng liệt Bell là gì?

Liệt Bell được đặt tên theo Tiến sĩ Charles Bell, bác sỹ phẫu thuật người Scotland – người mô tả bệnh này vào năm 1821, khi đang tập trung vào dây thần kinh mặt, còn gọi là thần kinh sọ não VII. Liệt Bell là do sự mất đột ngột chức năng thần kinh mặt, dẫn đến tình trạng tê liệt cấp tính của một nửa khuôn mặt và có thể đi kèm các triệu chứng khác.

Không có nguyên nhân rõ ràng về liệt Bell. Hầu hết mọi người tin rằng nó là do nhiễm virut dẫn đến chứng viêm dây thần kinh.

Liệt Bell ảnh hưởng đến khoảng 1 trên 5.000 người mỗi năm. Bệnh sẽ phổ biến hơn ở người cao tuổi. Bệnh tiểu đường và mang thai cũng có vẻ làm tăng nguy cơ Liệt Bell.

Các dây thần kinh mặt không chỉ là tín hiệu cho các cơ mặt để di chuyển. Các sợi thần kinh giao thoa còn chịu trách nhiệm cho việc chảy nước mắt và một số tuyến nước bọt chạy qua dây thần kinh mặt. 

Dây thần kinh mặt giúp kiểm soát cơ bàn đạp, điều chỉnh cơ chế nghe ở tai giữa. Các dây thần kinh mặt cũng kiểm soát vị giác ở hai phần ba của lưỡi.

Phần trên của mặt nhận được các kết nối từ cả hai bên của não, và nửa dưới của khuôn mặt nhận được các kết nối từ một bên của não. Thực tế này rất quan trọng trong việc chẩn đoán liệt Bell, bởi vì tổn thương dây thần kinh thường ảnh hưởng đến cả trên và dưới ở cùng một nửa khuôn mặt, các bệnh ở não ví dụ như đột quỵ thường dẫn đến tê liệt mặt dưới .

Tại sao mặt lại bị méo?

Một trong những nguyên nhân nghiêm trọng nhất có thể bạn bị méo mặt là một cơn đột quỵ. Các bệnh khác gây ra méo mặt bao gồm bệnh Lyme, sarcoidosis thần kinh, hội chứng Ramsay-Hunt và một số cơn co giật.

Những xét nghiệm nào cần thiết để chẩn đoán liệt Bell?

Thông thường, bác sĩ có thể chẩn đoán liệt Bell bằng việc hỏi tiền sử và thực hiện thăm khám lâm sàng toàn diện. Bác sĩ có thể kiểm tra thính giác cũng như cảm giác vị giác của bạn để xem những bộ phận của dây thần kinh mặt có bị ảnh hưởng hay không. Nếu có, nguyên nhân có thể là do liệt Bell hơn là đột qụy. Điều quan trọng nhất là xem phần trên và dưới của khuôn mặt có bị ảnh hưởng như nhau không. Nếu phần trên và dưới bị ảnh hưởng như nhau, thì hiện tượng méo mặtnhiều khả năng là do liệt Bell hơn là do các vấn đề với não

Đôi khi bác sĩ có thể yêu cầu các xét nghiệm hình ảnh cụ thể, như chụp cộng hưởng từ (MRI), để loại trừ đột qụy  hoặc các vấn đề khác với não. Thỉnh thoảng, có thể thực hiện điện tim hoặc nghiên cứu dây thần kinh để xác nhận rằng dây thần kinh không hoạt động tốt và để đảm bảo nó được chữa lành đúng cách.

Những cơ hội để phục hồi sau liệt  Bell là gì?

Cơ hội hồi phục sau liệt Bell rất tốt. Nhiều người hồi phục ngay sau 10 ngày. Khoảng 85% người sẽ hồi phục trong vòng ba tuần, mặc dù hồi phục có thể mất vài tháng trong một số trường hợp. Chỉ có khoảng 5% bệnh nhân có sự phục hồi kém.

Bệnh nhân trẻ tuổi có xu hướng hồi phục tốt hơn hơn bệnh nhân lớn tuổi. Chỉ có khoảng 7% số người mắc liệt Bell sẽ có bị tái diễn.

Khoảng 9% bệnh nhân bị liệt Bell có các triệu chứng liên quan sau đó. Một số bệnh nhân có thể bị đau mặt hoặc co thắt ngay cả sau khi có khả năng chuyển động lại khuôn mặt. Mất  vị giác cũng có thể xảy ra. Ngoài ra, mắt cũng có thể sẽ không mở được sau khi bị liệt Bell, trừ khi người bệnh được chăm sóc rất cẩn thận đôi mắt. Đôi khi, khi thần kinh mặt tái tạo, các nhánh có thể phát triển thành các điểm đến khác với những gì mà chúng kết nối ban đầu. Kết quả được gọi là chứng đồng động bắt chước (synkinesis), khi cố gắng di chuyển một phần mặt, chẳng hạn như miệng, kết quả là chuyển động của một phần khác của mặt, như là mí mắt. Trong hội chứng nước mắt cá sấu, dây thần kinh tái tạo kết nối tuyến lệ của mắt với các cơ của miệng, khiến bạn chảy nước mắt khi ăn.

Mặc dù cơ hội hồi phục sau khi bị liệt Bell rất tốt, điều quan trọng là phải đi khám bác sĩ ngay khi có thể. Liệt Bell là một chẩn đoán loại trừ, có nghĩa là các rối loạn nghiêm trọng hơn phải được loại trừ trước khi chẩn đoán có thể được thực hiện. Nếu chẩn đoán bại liệt của Bell được thực hiện, nó thường có nghĩa là bạn đang hồi phục.

Thông tin thêm trong bài viết: Liệt dây thần kinh số 7 gây méo mặt và cách phòng tránh