Bỗng nhiên liệt mặt, méo miệng khi trời lạnh đột ngột
Tuần vừa rồi, khi hay tin có đợt gió mùa đông bắc đầu tiên tràn về, chị Du (Thanh Liêm, Hà Nam) vẫn dửng dưng như không vì nghĩ gió lạnh đầu mùa cũng không có gì đáng sợ lắm. Vì thế, khi đi ra đường, chị vẫn phong phanh áo phông ngắn tay và quần jean. Ai dè, buổi tối hôm đó trời lạnh kinh hoàng, khiến chị vừa đi từ chỗ làm về nhà vừa run lẩy bẩy.
"Những tưởng sẽ chẳng có chuyện gì xảy ra, nào ngờ buổi sáng hôm sau ngủ dậy soi gương, mình cảm thấy mặt có vẻ bị lệch lệch. Không dám tin vào mắt nữa, mình thử nhếch miệng cười thì hình ảnh gương mặt bị lệch hẳn về bên trái càng rõ hơn", chị Du chia sẻ. Đến lúc này chị mới hốt hoảng nhận ra mình bị viêm dây thần kinh số 7 – căn bệnh thường tìm đến khi trời trở lạnh đột ngột mà không được che chắn kỹ càng.
Cũng giống chị Du, anh Thuần (Đống Đa, Hà Nội) cũng chủ quan với đợt gió mùa đầu tiên trong giai đoạn chuyển mùa từ thu sang đông. Anh Thuần kể, sau khi xem dự báo thời tiết báo ngày mai nhiệt độ đột ngột giảm xuống hơn 10 độ, anh vẫn tặc lưỡi: Giảm có từng đó thì nhiệt độ vẫn tầm 20 độ C, không đến nỗi lạnh lẽo gì mà phải lôi áo ấm ra mặc.
Thế là hôm ấy, anh Thuần vẫn diện nguyên cây áo phông, quần ngố đi làm. "Đến tối về ăn cơm thì mình thấy có sự lạ. Miệng bên phải cứ bị đọng cơm lại, không nhai nổi mặc dù đã cố tình nhai bên đó. Nhưng không thấy đau đớn gì nên mình cũng không nghĩ là bị bệnh.
Đến sáng hôm sau đến công ty, một chị đồng nghiệp nhìn vào mặt mình rồi thảng thốt hình như mặt bị lệch lệch thế là mới vội vàng đi khám", anh Thuần tâm sự. Anh đến Bệnh viện Châm cứu Trung ương thì phát hiện mình đã bị liệt dây thần kinh số 7.
Theo giới chuyên gia, vào thời điểm giao mùa, thời tiết chuyển lạnh đột ngột thường khiến cơ thể không kịp thích nghi. Nhưng cũng có nhiều người chủ quan, cho rằng đầu mùa thì chưa quá lạnh, chỉ giảm nhiệt độ một chút nên không chú ý đề phòng. Sự thực thì sự thay đổi này dù có nhẹ nhưng vẫn có thể gây ảnh hưởng rất nghiêm trọng tới sức khỏe.
Khi nhiệt độ xuống thấp bất ngờ, cơ thể đang quen với nhiệt độ cao, ấm áp, thậm chí là nóng bức sẽ không thể thích nghi ngay với thời tiết giá lạnh. Không những thế, những cơn gió lạnh ở thời điểm giao mùa thường rất "độc". Chúng có thể dễ dàng tấn công vào bất cứ bộ phận nào, nhất là vùng đầu, cổ và mặt.
Theo BS Vũ Hữu Ngõ (nguyên trưởng khoa Châm cứu và Dưỡng sinh, Bệnh viện Y học Cổ truyền Trung ương), bệnh viêm dây thần kinh số 7 hay còn gọi là liệt dây 7 ngoại biên, trong Đông y có tên là khẩu nhãn oa tà. Căn bệnh này có thể gặp ở mọi lứa tuổi, không phân biệt già trẻ, trung tuổi, cao tuổi hay thanh niên. Do đó, mọi đối tượng cần phòng tránh căn bệnh này khi trời lạnh đột ngột.
Theo bác sĩ Ngõ có 3 nguyên nhân chính gây nên căn bệnh viêm dây thần kinh số 7. Đó là phong hàn, viêm tai giữa và bệnh zona thần kinh. Ngoài ra, chấn thương cũng có khả năng gây nên hiện tượng liệt mặt vào mùa thu đông. Đây cũng chính là lý do khiến bệnh viêm dây thần kinh số 7 tăng mạnh vào giai đoạn chuyển mùa từ thu sang đông.
"Người bị viêm dây thần kinh số 7 sẽ phải đối mặt với các triệu chứng như súc miệng không được, mắt nhắm không khít, không cảm thấy đau đớn hay bất cứ cảm giác gì, chủ yếu là người ngoài nhìn vào sẽ thấy hình dạng mặt, miệng có sự thay đổi như lệch, méo. Đặc biệt là ở người trưởng thành sẽ xuất hiện các biểu hiện như thổi hơi trong miệng không được, khi ăn bị đọng 1 bên, uống nước thì bị chảy ra ngoài", BS Ngõ cho biết.
Theo chuyên gia, khi thăm khám bệnh cần hết sức cẩn thận vì căn bệnh này dễ nhầm lẫn sang liệt trung ương – thường xuất phát từ các nguyên nhân như tai biến mạch máu não, huyết áp cao hoặc các bệnh về tim mạch.
Bệnh nhân bị viêm dây thần kinh số 7 ngoại biên nếu không được chữa trị kịp thời sẽ để lại những di chứng liệt méo miệng, nhất là làm mất thẩm mỹ. Khi bệnh để quá 2-3 năm thì sẽ trở thành tật cực khó chữa khỏi hoàn toàn.
Để điều trị viêm dây thần kinh số 7, theo BS Ngõ, nguyên tắc do lạnh là phải thu phong tán hàn, kết hợp châm cứu bằng điếu ngải (hơ vào các chân kim, làm nóng lên để tán hàn), vì cơ chế lạnh làm co mạch máu. Đây là giai đoạn quyết định. Nếu không thực hiện đúng giai đoạn này thì việc điều trị khỏi bệnh sẽ gặp khó khăn.
"Nếu bệnh nhân bị chạy dây thần kinh từ chỗ này sang chỗ khác thì cần phải kiên trì châm cứu trong tuần đầu, sau đó mới rút dần. Không nên châm quá nhiều vào mạch. Sau khi châm nên điều chỉnh xoa bóp nhẹ nhàng", BS Ngõ lưu ý.
Về quá trình châm cứu, BS Ngõ khẳng định bệnh viêm dây thần kinh số 7 cần được chia liệu trình: Liệu trình đầu là 20 ngày châm liên tục. Sau đó nghỉ 10 ngày rồi mới châm liệu trình thứ hai. Trong quá trình châm cứu, người bệnh khi đi ra ngoài cần đeo kính, khẩu trang kín mặt khi đi đường.
Để phòng tránh căn bệnh này, chuyên gia khuyến cáo, không nên để quạt thẳng mặt, không lạm dụng điều hòa, không để điều hòa chiếu một bên người khi ngủ. Khi đi ra ngoài, người lớn cần xoa bóp ngũ quan ở mặt trước khi ra ngoài, trẻ con cần mặc ấm. "Bệnh có xu hướng gia tăng mạnh vào mùa thu đông do thời tiết thay đổi đột ngột nên càng phải cẩn thận hơn vào giai đoạn này", vị chuyên gia này cho biết.
"Ngoài ra, bệnh nhân bị viêm dây thần kinh số 7 nếu có dùng thuốc thì chỉ là hỗ trợ, muốn khỏi hoàn toàn thì phải sử dụng đến châm cứu" là lời khẳng định của BS Ngõ.
Đặc biệt, bệnh nhân không nên tiêm thuốc vào mặt vì hành động này rất dễ gây xơ cứng, liệt mặt vĩnh viễn. Đây là căn bệnh nếu không cẩn thận sẽ gây mất thẩm mỹ cả đời nhưng nếu biết chữa đúng phương pháp thì rất dễ chữa, nhanh khỏi.
Do đó, nếu bạn thấy xuất hiện các dấu hiệu của bệnh viêm dây thần kinh số 7 thì cần tìm đến bác sĩ châm cứu có chuyên môn sâu để thăm khám và được chữa bệnh hoàn toàn, tránh các biến chứng của bệnh.
Quả bơ giàu dưỡng chất, vị béo ngậy, được sử dụng trong chế độ ăn và y học cổ truyền. Dùng đúng cách giúp bổ sung dinh dưỡng và phát huy giá trị của loại quả này.
Một nghiên cứu trình bày tại hội nghị Tuần lễ Tiêu hóa châu Âu (UEG Week) 2025 cho thấy việc tăng cường hai loại chất xơ lên men là beta-glucan và inulin có thể liên quan đến việc giảm khoảng 30% nguy cơ mắc bệnh Crohn ở nhóm người có nguy cơ cao. Đây được xem là một hướng đi tiềm năng trong phòng ngừa bệnh lý viêm ruột này.
Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về và ngày dần ngắn lại, chúng ta không chỉ đón nhận sự thay đổi của thời tiết mà còn phải đối mặt với sự gia tăng đột biến của các ca mắc cảm cúm. Virus cúm, hay còn gọi là influenza, dường như luôn chọn mùa đông làm thời điểm "vàng" để bùng phát, mang theo hàng loạt triệu chứng khó chịu như sốt cao, đau nhức toàn thân và các vấn đề về đường hô hấp. Tại sao loài virus này lại phát triển mạnh mẽ và lây lan nhanh chóng đến vậy khi nhiệt độ xuống thấp? Bài viết này sẽ đi sâu vào những cơ sở khoa học giải thích cho sự bùng phát của bệnh cúm vào mùa đông, từ đó cung cấp các biện pháp phòng ngừa thiết thực để bảo vệ sức khỏe cho bạn và gia đình.
Lạc giàu protein thực vật, chất béo không bão hòa, chất xơ cùng nhiều vitamin và khoáng chất. Ăn lượng đúng cách có thể giúp bổ sung nhiều dưỡng chất.
Bơi lội là môn thể thao toàn thân được nhiều người yêu thích nhờ khả năng vừa rèn luyện thể lực vừa giúp thư giãn tinh thần. Với cùng một khoảng thời gian vận động, bơi lội có thể tiêu hao lượng calo tương đương chạy bộ nhưng lại ít gây áp lực lên xương khớp hơn.
Trên thị trường hiện có nhiều loại thực phẩm chức năng được quảng cáo với công dụng hỗ trợ giảm cholesterol máu, thu hút sự quan tâm của người có rối loạn lipid máu.
Chuối giàu kali, việc bổ sung đủ khoáng chất thiết yếu này có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, giảm nguy cơ mắc các bệnh nói chung.
Các thuốc nhóm GLP-1 như semaglutide hiện được kê đơn chủ yếu để điều trị đái tháo đường type 2 và béo phì.